MACCANLI AHMET HAKKI SUTEKİN PAŞA


Doç. Dr. Faruk GÜÇLÜ

Doç. Dr. Faruk GÜÇLÜ

Okunma 23 Mart 2020, 09:00

MACCANLI AHMET HAKKI SUTEKİN PAŞA

Nevşehir ilinin siyasi tarihi yazılmadığından tarihimizde yaşayan büyüklerimizi de bilemiyoruz. Ya da unutup gidiyoruz. Bunlardan birisi de Ahmet Hakkı Sutekin Paşa’dır.

“Tümgeneral Ahmet Hakkı (Sutekin) Paşa 1867 (1283)’de Nevşehir’in eski adı “Maccan” olan Avcılar Köyü’nde doğdu. Albay Mehmet Abidin Bey’in oğludur. İlk ve orta öğrenimini babasının görevde bulunduğu Bağdat’ta tamamlayarak 1 Ağustos 1884’te Harbiye Mektebi’ne girdi. 1887’de Süvari Teğmen rütbesiyle mezun olarak Erkân-ı Harbiye (Kurmay) sınıfına ayrıldı. 20 Mayıs 1890’da Kurmay Yüzbaşı olarak Genelkurmay 1 inci şubesine atandı. 21 Haziran 1892’de Kolağası (Kıdemli Yüzbaşı) oldu. 18 Ocak 1898’de Binbaşı rütbesiyle Bağdat 6 ncı Ordu Kurmayı’na nakledildi. 16 Ekim 1903’te Yarbaylığa yükseltilerek 10 Aralık 1905’te Bağdat Harbiye Mektebi Ders Nazırlığı’na getirildi. 22 Haziran 1906’da Albaylığa yükseltildi. 1 Ocak 1909’dan 19 Haziran 1910’a kadar Necit Mevki (Kumandanı) olarak görevlendirildi. 26 Şubat 1911’de Amasya Redif Fırkası Komutanı oldu. 13 Nisan 1912’de Mirliva (Tümgeneral)lığa terfi ettirildi. Fırkası ile Balkan Savaşı’na katıldı. 6 Ocak 1914’te 11 nci Kolordu Asker Alma Dairesi Başkanlığı’na atandı. Bir süre Kolordu Kumandanlığına vekâlet etti. 18 Mayıs 1915’te bu görevden emekliye ayrılarak Nevşehir’e döndü”(TBMM Albümü).

1917’de Niğde ili, İl Genel Meclisine üye seçilmiş ve bu görevi üç yıl sürmüştür. İl Genel Meclisi üyeliği görevini sürdürürken TBMM’nin Birinci Dönemi için yapılan seçimde Niğde Milletvekili olarak 26 Nisan 1920’de Meclise girmiştir. Meclis’te bayındırlık bütçe, eğitim, sağlık, sosyal yardım ve PTT Komisyonlarında çalışmıştır. 12 Temmuz 1920’de Meclis kararıyla yöresinde vatani hizmet için süresiz izinli sayılmıştır. Görevi sonunda hastalandığından ancak 1 Mart 1921’de Meclis’e dönebilmiştir. 26 Mart’ta Harp Komisyonu kararıyla ordu geri hizmetlerine yardım ve gözetim için memur edilmiştir. Aksaray’da Batı Cephesi’nin iaşesini sağlamak için teşkil edilen zahire alma ve gönderme komisyonu ve askerlik şubeleri muamelat denetimlerinde bulunmuştur. 17 Ağustos-18 Eylül 1922 tarihleri arasında Amasya, 7 Mart-11 Mayıs 1923 tarihleri arasında El-cezire İstiklal Mahkemelerinde üye olarak bulunmuştur. İstiklal Mahkemelerinde görevlendirilmesi nedeniyle TBMM’nin 22 Nisan 1925 tarih ve 144 sayılı kararı ile kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir. (Hamdi Doğan, A.Ü. Atatürk Yolu Dergisi, Bahar, 2012)

Sutekin Paşa, Milletvekilliğinden sonra Nevşehir’de Türk Ocağı, Kızılay ve Türk Hava Kurumu Başkanlıklarında bulunmuştur.  1935 yılında Nevşehir Halkevi’ni açmıştır. Evli ve 8 çocuk sahibi olan Hakkı Paşa, 1 Temmuz 1942’de hakkın rahmetine kavuşmuştur.

Ahmet Hakkı Paşa’nın Meclisteki Faaliyetleri

 

Hasan Emmi Türbesi yakınındaki mezarı

Hakkı Paşa 25 Aralık 1929 tarihinde Nevşehir'de bir ilçe mahkemesi kurulması için kanun teklifinde bulunmuş fakat bu teklif Meclis tarafından kabul edilmemiştir.

Hakkı Paşa Milli Mücadele sırasında TBMM tarafından Amasya ve Cizre İstiklal Mahkemesi üyeliği ve cephe gerisi görevlere atandığı için meclis çalışmalarında aktif olarak yer alamamıştır. (Mücahit Özçelik, I ve II. Dönem Niğde Milletvekilleri, Turkish Studies, Sonbahar, 2012)

Sutekin Paşa tüm malvarlığını Türk Hava Kurumu’na bağışlamış ve “NEVŞEHİR” adlı uçak alınmasını(30.08.1923) sağlamıştır. (Faruk Güçlü, Nevşehir’de Yetişenler,Ürün Yayınları,2015)

Sutekin Paşa’nın 1924 yılında kendi köyüne bir ilkokul kurduğu ve köy halkının o tarihte köye okul kurulmasına karşı çıktığı da bilinmektedir(Milli Mücadelede Niğde, Niğde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü,2009).

Hakkı Sutekin Paşa, Milli Mücadeleye ilimizden bizzat katılan komutanlardan birisidir. Adının yaşatılması ve hizmetlerinin unutulmaması gerekir.

Kendisini minnet ve saygıyla anıyoruz.

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.