NEVŞEHİR’İN İL OLUŞ SERÜVENİ


Doç. Dr. Faruk GÜÇLÜ

Doç. Dr. Faruk GÜÇLÜ

Okunma 23 Mayıs 2020, 09:34

NEVŞEHİR’İN İL OLUŞ SERÜVENİ

2 Mayıs 1954’te yapılan genel seçiminde DP çoğunluğu sağlamış, Cumhuriyetçi Millet Partisi (CMP) ise sadece bir ilde, Kırşehir’de seçimi alarak 4 milletvekili çıkarabilmişti. (O zamanki seçim yasasına göre bir ilde en çok oyu alan parti o ilin bütün milletvekillerini alıyordu.) “DP iktidarı bu sonuca ve kendilerine desteklemeyen CMP Genel Başkanı Osman Bölükbaşı’na çok kızıyordu. O nedenle Bölükbaşına ve Kırşehir’e ceza vermek istedi” (Tufan Türenç,2 Eylül 2009 Hürriyet Gazetesi).

TBMM’nde 30 Haziran 1954’de 6429 sayılı bir yasa ile Kırşehir ilden ilçeliğe düşürülmesine 39′a karşı 285 oyla karar verilmişti. TBMM’ de yedi saat süren görüşmelerde DP ve CMP Genel Başkanı Osman Bölükbaşı arasında sert tartışmalar oldu. CMP ve CHP’li milletvekilleri Kırşehir’in ilçe yapılması tasarısına red oyu verdiler. DP milletvekillerinin oyları ile Kırşehir ilçe yapıldı. Niğde iline bağlı ilçe olan Nevşehir, aynı 6429 sayılı yasa ile il yapıldı. Bu yasa 20 gün sonra yürürlüğe girmiştir. İlk vali olarak atanan Fazıl Uybadın 21 Temmuz 1954 tarihinde göreve başlamıştır.

Nevşehir 20 Temmuz 1954 tarihinde Niğde iline bağlı bir ilçe iken il haline getirilmiştir. Önce Kırşehir ve Kırşehir'e bağlı Mucur, Avanos, Hacıbektaş (1945'te ilçe oldu), Kayseri'ye bağlı Ürgüp (1935'te ilçe oldu), Niğde'ye bağlı Arapsun (1948'de Gülşehir adını aldı) Nevşehir'in ilçeleri haline getirilmiştir.

Kırşehir halkının yoğun tepkisi ve kendi içinden gelen eleştiriler üzerine DP yönetimi eski kararından vazgeçerek Kırşehir’in yeniden il olmasına karar veriyor. 1 Temmuz 1957'de çıkarılan 7001 sayılı kanunla Kırşehir yeniden il olmuştur. Bu yeni düzenlemede Kırşehir'e Çiçekdağı, Kaman ve Mucur bağlanmıştır. Hacıbektaş ve Avanos ise Nevşehir’in ilçesi olmaya devam etmiştir.

Kozaklı ve Hamamorta köyleri Avanos'a bağlı birer köy iken birleştirilerek 1954'te Kozaklı adıyla ilçe olarak Nevşehir'e bağlandı Daha önceleri Melegübü ismi ile anılan bir bucak merkezi olan Derinkuyu 1 Nisan 1960'ta ilçe durumuna getirilerek Nevşehir’e bağlanmıştır. Acıgöl kasabası ise 4 Temmuz 1987'de ilçe olmuştur.

Kırşehir halkı bu durumu içine sindirememiş ve Hacıbektaş ve Avanos ilçelerinin tekrar kendilerine verilmesi için çok uğraş vermiştir. Hatta 4 Aralık 1960 tarihli Milliyet Gazetesinde “Avanos’ta plebisit” yapılmasının düşünüldüğüne dair haber de yer almıştır.

Kırşehirliler 60 yıl önce kendilerinden kopardıklarını söyledikleri Avanos, Hacıbektaş gibi ilçelerini geri almak için önce kampanya başlatmaya, ardından da dava açmaya hazırlanıyor. Kırşehir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Bahamettin Öztürk, gerekirse bu ilçelerde halkoylaması için sandık kurulmasını istiyor”( Sinan Onuş, BBC News Türkçe Servisi,17 Mart 2014).

Üstelik Osman Bölükbaşı’nın köyü olan Hasanlar Köyü’de ,Kırşehir’den ayrılarak Hacıbektaş’ın Köyü olarak Nevşehir’e bağlanmıştır. Avanoslular ve Hacıbektaşlılar ne derler bilinmez ancak görünen o ki, Kırşehirliler Avanos ve Hacıbektaş’tan vazgeçmiş değiller. Kuşkusuz Nevşehirliler de bu iki güzel ilçesini kaybetmek istemez.

DP ve Osman Bölükbaşı arasında yaşanan Kırşehir tartışması, Nevşehir’in il olmasını sağlayan etkenlerin başında gelmektedir. Dönemin Nevşehir Belediye Başkanı ve bazı milletvekilleri de Kırşehir ilçe yapılınca Nevşehir’in il olması için büyük çaba sarf etmişlerdir. 

Nevşehir 66 yıllık bir ildir. Özellikle turizm alanında ve diğer alanlarda önemli gelişmeler sağlamıştır. Turizmde daha büyük atılımlar yapmak durumundadır. Önümüzdeki yıllarda ilimizin her alanda daha da gelişmesi temel dileğimizdir.

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.