BU YÜKSELTİNİN ADI ATATÜRK DAĞI' DIR
'' Mutlu, nerden çıkardın da haritaya işledin bu dağ adını ? ''
'' Hocam, bunu ben uydurmadım.Babama Azerbaycan'dan kitaplar geliyor. Onlardan birinde yazılı.''
'' Kim gönderiyor o kitapları ? ''
'' Azerbaycan ziyalıları. ''
Coğrafya Öğretmeni Selime Çağlayan gülüyor. İlk duyuyor ''ziyalı'' sözünü.
'' Ziyalı da ne demek ?
'' Aydın demekmiş.''
'' O kitaplar hangi alfabeyle çıkmış ? ''
'' Latin harfleri değil. Kiril elifbası ile. Babam aynı yeni Türk harflerini okur gibi iyi okuyor onları. ''
'' Allah Allah ! Yahu, elifba Arap harfleriyle ilgili bir tanımlama değil mi ? ''
'' Öyle de, eski Sovyetler Birliği respublikalarında bu elifba kullanılıyormuş. ''
'' Respublika da ne demek ? ''
'' SSCB'nin 15 cumhuriyetinin her birine respublika deniliyormuş. ''
'' Anlaşıldı. Yarın o kitabı getir de bir görelim bakalım, nasıl bilgi içeriyormuş ''
.......................
Oğlum Mutlu Diyarbakır Anadolu Lisesi'nde öğrenci.
Coğrafya Öğretmeni Selime Çağlayan bir ödev veriyor.
'' Doğu Anadolu Bölgemizin Dağları haritası ''.
Mutlu bana soruyor.
Özgün bir harita olmalı.
Yalnız çizmekle de olmaz. Açıklaması ile de dikkat çekmeli.
Ben söylüyorum, O yazıyor.
'' Bu dağ Azerbaycan ders kitaplarında Kamal Atatürk Dağı olarak anlatılmaktadır. Ülkemizin en yüce doruğudur. Ermenistan için de önemlidir : Ararat Dağı, Masis ( Büyük, Kahraman demektir ) Dağı...Eski haritalarda Eğri , Eyri Dağ olarak da gösterilmiş. Farslar Kuh-i Nuh (Nuh Dağı) derler. Türkiye'nin doruğudur. Volkan jeomorfolojisinde stratovolkan = kompozit yapılı dağ olarak incelenir. Doruğunda buzul örtüsü vardır. Efsanevi özellikler de taşır.Tufandan sonra Nuh Peygamberin gemisinin bu dağda karaya oturduğu, canlıların kurtulduğu kutsal kitaplarda anlatılır. ''
Mutlu'nun yaptığı haritayı gözden geçirdim.Ağrı Dağı yazmamış.
Ne yazmış ? KAMAL ATATÜRK DAĞI yazmış.
Coğrafya Öğretmeni ile konuşması bu ödevle ve Yüce Başbuğ Mareşal Gazi Kemal Atatürk'ün adının bu dağa verilmiş olmasıyla ilgili.
........................
Aradan yıllar geçti. Bir gün, Facebook'ta Ağrı Dağ yerine Kamal Atatürk adını kullanmıştım. Ardarda telefonlar geldi.Paylaşımla ilgili yorumlarda beni '' uydurma bilgi vermekle '' suçluyorlardı. Oysa ben belgesiz bir bilgiyi iletmiyor, paylaşmıyordum.
Daha da ilginci şuydu : Azerbaycan'dan yorum yapan kimi ziyalılar, münevverandan bazı zevat da bu dağın adının böyle olmadığını bildirdiler. Demek kendi ülkelerinde yayımlanmış bir eserdeki bilgiyi öğrenmemiş, önemsememiştiler.
Aynı bizde olduğu gibi , aydın bildiğimiz kimileri nasıl ki kör kuyularda baskıçsız kalmışsa, demek ki, Azerbaycan'da da dağın adının bu sözcükle verildiğinden haberdar olmayan yarı ziyalılar vardı. Bu, üzüntü veren bir durumdu.
Coğrafi Adlar ( * ) adlı kitapta Türkiye'nin doruğu olan bu dağın adının Azerbaycan'da Kamal Atatürk adını taşıdığını öğrenmiştim. Oğlum Mutlu da benden duymuştu.
ARARAT - Türkiye'de Böyük Ararat (5156 m ) ve Kiçik Ararat ( 3914 m ) adlı iki goşa zirveli sönmüş vulkan. Güman edildiyine göre Ararat, eramızdan evvel VII-VI esrde yaşayan gedim Urartu gebilesinin adını daşıyır. Türkler bu dağa Türkiye'nin ilk prezidenti Kamal Atatürk'ün ( 1881-1938 ) şerefine Kamal Dağı deyirler. ( sayfa 20 ).
Sanırım , üniversitelerimizin coğrafya eğitimi verilen bölümlerinde benden başka da bilen, söyleyen, sosyal medya kanallarında paylaşan da yoktu.
Bunu öğrenmek içim Kiril elifbasını bilmek gerekiyordu. Günümüzde artık Latin Grafikası kullanılıyor basında, ders kitaplarında. Fakat SSCB döneminde basılmış binlerce kitap da kütüphanelerde korunuyor.
Bizde KÖR TAASSUP - İLKEL BAĞNAZLIK önlemiştir bu bilginin yayılmasını. Bu doruğun, bu yüceliğin, bu yükseltinin adının KAMAL ATATÜRK DAĞI olduğunu kim bilmektedir ? Bilse de kim söyleyebilmektedir.
Eğitimde, bilimde bağnazlık olmamalı. Madem Azerbaycan'da yayımlanmış bir kitap, bizim bu dağa bu adı verdiğimizi bildiriyor, bu dağın adı budur; biz de kullanabiliiriz. Haritalarımızda yer verebiliriz. Hiçbir sakıncası yoktur.
Atlaslarda, duvar haritalarında, ders kitaplarında değişiklik yapmanın vakti gelmiştir.
Ülkemizde haritalar konusunda ''otorite'' Harita Genel Komutanlığı'dır. Bu vesileyle Ağrı Dağı yerine ATATÜRK DAĞI adının haritalarımıza yerleştirilmesi konusunda bu yüksek makamın çalışmalar yapmasını dileyelim.
------------------------------------
(* ) Nebi Ali Abbasoğlu Nebiyev. 1982. COĞRAFİ ADLAR.İzehli Lügat. Azerbaycan Dövlet Neşriyyatı. Bakı.286 sayfa.