Rehberlik Servisine başvuruların büyük bir bölümü bu neden iledir .
Çocuğum ders çalışmıyor hocam siz bi konuşsanız ,ders çalışmasını söyleseniz , söyleyinde çalışsın olurmu ?
Maalesef bu kadar kolay değil..
Bir kere ders çalışmamanın bir çok nedeni vardır.
Çocuğa okul sevgisi kazandırılamamış olabilir.
Eğitimin gerekliliği vurgulanmamış olabilir.
Öğrencide öğrenme güçlüğü olabilir.
Aile içinde problem yaşanıyor ve bu, çocukta davranış şeklinde yansıyor olabilir..Olabilir de olabilir yani.
Ama bunlar yoksa, işte o zaman yanlış eğitimden bahsedebiliriz..
Çocuğum ders çalışmıyor hocam siz bi konuşsanız ,ders çalışmasını söyleseniz , söyleyinde çalışsın olurmu ?
Maalesef bu kadar kolay değil..
Bir kere ders çalışmamanın bir çok nedeni vardır.
Çocuğa okul sevgisi kazandırılamamış olabilir.
Eğitimin gerekliliği vurgulanmamış olabilir.
Öğrencide öğrenme güçlüğü olabilir.
Aile içinde problem yaşanıyor ve bu, çocukta davranış şeklinde yansıyor olabilir..Olabilir de olabilir yani.
Ama bunlar yoksa, işte o zaman yanlış eğitimden bahsedebiliriz..
Ders çalışma becerisi okul öncesi dönemde başlar.
Bir çocuk 7 yaşına kadar ailenin elinde eğitim alır.
Bir çocuk 7 yaşına kadar ailenin elinde eğitim alır.
Eğitim ne demekti?
İstendik davranışlar kazandırmak demektir, yani istenilen davranışları çocuğa vermek demektir.
İstendik davranışlar kazandırmak demektir, yani istenilen davranışları çocuğa vermek demektir.
Ders çalışma davranışını kazandırmak için çocuğun bunun bir öncesi eğitim alması lazım .
Bu eğitim çocuğa , sorumluluk duygu ve davranışı , özgüven duygusu ve özgüvenli davranış , mücadele edebilme duygusu ve davranışı kazandırmalıdır . Bu duygu ve davranışları kazanmayan çocuk ders çalışmaz.
Sorumluluk davranışı ve duygusu nasıl kazandırılır...Bunu irdeleyelim..
Sorumluluk davranışı ve duygusu nasıl kazandırılır...Bunu irdeleyelim..
Sorumluluk duygusu ve davranışları küçük yaşlarda kazandırılır.
2-2,5 yaşlarında bu davranışın ve hatta bir çoğunun da temeli atılmalıdır.
2.5 yaşında ki çocuk,ben merkezlidir.Yani anne babasından tutun da tüm çevresindekilerin onun için var olduklarını düşünür.Her şey onun için yapılmaktadır.Çevresinde yaşayan tüm bireyler , ki bu çevre anne babadan oluşur , kendisi için vardırlar ve yine kendisi için çalışırlar.. Hatta sınırlarını öğrenmek ister ve zorlar..İnatçıdır.Söz dinlemez. Tabi biz böyle davrandığımız sürece..
2-2,5 yaşlarında bu davranışın ve hatta bir çoğunun da temeli atılmalıdır.
2.5 yaşında ki çocuk,ben merkezlidir.Yani anne babasından tutun da tüm çevresindekilerin onun için var olduklarını düşünür.Her şey onun için yapılmaktadır.Çevresinde yaşayan tüm bireyler , ki bu çevre anne babadan oluşur , kendisi için vardırlar ve yine kendisi için çalışırlar.. Hatta sınırlarını öğrenmek ister ve zorlar..İnatçıdır.Söz dinlemez. Tabi biz böyle davrandığımız sürece..
Bu dönemde çocuğa dünyanın merkezi olmadığını ,anne ve babanın kontrolü olduğunu,kendinden de beklentiler olduğunu bilmelidir.Bu yaşta yemeğini kendisi yemeli,kıyafetlerini kendisi giymeli , yavaş yavaş ayakkabılarını giymeye çalışmalı,oyuncaklarını toplamayla ilgili örnek olunmalıdır.
Bu davranışlar çocuğa hayatta sorumlulukları olduğunu öğretir.Tabi yukarda az bir sorumluluktan bahsettim ama ilerleyen her yılla beraber yaşına uygun sorumluklar verilmelidir.Böylece çocukta görev bilinci ve kurallara uyma bilinci gelişir.
Tabii sadece bu kadar değil.Görev ve kurallara uyma bilinci verilirken ,kendi başına iş yapabilme davranışını da kazandırmanız gereklidir ki çocuk her yaptığı yeni işte sizi yanına çağırmasın.Kendine güvensin ve başarının keyfini yaşasın. Koltuğa tırmanmaya mı çalışıyor , tutmayın , bırak düşsün ama kendi başına yapmanın keyfini çıkarsın.. Yada kızınız sizinle beraber temizlik yapmak istiyor , anlatın nasıl yapılacağını ve yaptırın , beceremedimi , ona farkettirmeden siz düzeltin.
Bu konuya küçük bir örnekle devam etmek istiyorum..
Çocuğunuza odayı toplama davranışını kazandırmaya çalışıyorsunuz.Çocuğunuzun yaşı 7 . Bu örneği verirken aslında şunu çok iyi biliyorum ki aileler bu davranışı 7-10 yaşlarında varmeye çalışıyorlar oysaki 3 yaşında buna başlanmalıdır .
Çocuğunuza odayı toplama davranışını kazandırmaya çalışıyorsunuz.Çocuğunuzun yaşı 7 . Bu örneği verirken aslında şunu çok iyi biliyorum ki aileler bu davranışı 7-10 yaşlarında varmeye çalışıyorlar oysaki 3 yaşında buna başlanmalıdır .
Evet , 7 yaşında oğlumuza oda toplama sorumluluğunu ve alışkanlığını kazandırmaya çalışıyoruz.
Ebeveynler bu durumda nasıl yol izlerler...:)
Çocuğun gelişim dönemini dikkate almayan ve dikkatsiz bir anne şunu yapar..
-Berkayyyy ,odanı topla... Bu birinci sesleniş.:)
-Berkay diyorummm...Kendisi mutfaktadır.
Gelir.Berkay’ın elinden tutar ve odasına götürür..
-Odanı hemen topluyorsun..
Çocuk şaşkındır,ne istediğini anlamamıştır annesinin.Çünkü o uzun yıllar boyunca odayı hep anne toplamıştır.
Berkay odaya ,anne mutfağa geçer.
Anne mutfakta yemek yapmaya dalmıştır aradan geçen 30 dk sonra çocuk aklına gelir.
Odaya gelir bakar ki o da toplanmamış.Berkay bir oyuncağı ile oynamakta.
Ebeveynler bu durumda nasıl yol izlerler...:)
Çocuğun gelişim dönemini dikkate almayan ve dikkatsiz bir anne şunu yapar..
-Berkayyyy ,odanı topla... Bu birinci sesleniş.:)
-Berkay diyorummm...Kendisi mutfaktadır.
Gelir.Berkay’ın elinden tutar ve odasına götürür..
-Odanı hemen topluyorsun..
Çocuk şaşkındır,ne istediğini anlamamıştır annesinin.Çünkü o uzun yıllar boyunca odayı hep anne toplamıştır.
Berkay odaya ,anne mutfağa geçer.
Anne mutfakta yemek yapmaya dalmıştır aradan geçen 30 dk sonra çocuk aklına gelir.
Odaya gelir bakar ki o da toplanmamış.Berkay bir oyuncağı ile oynamakta.
Söylenerek
-sen zaten hep böylesin,ne zaman dediğimi yaptınki,bu evde her işi ben yapıyorum zaten,baban denen adam da yardım etmez ki........... Babayı da kattık ya işin içine. J
Odayı toplar,oğluna döner..
- eğer bir daha odanı toplamazsan seni duvara çivilerim..Sonra mutfağa gider yemeğe devam eder.. Berkay odayı topla(ya)maz..
Hadi çivilesene.. J
Ne oldu şimdi.Anne çocuğa iş yaptıramadı,geçti kendisi yaptı,eleştirdi,kuru tehdit etti,değersizlik ve başarısızlık hissi verdi..Sonuç olarak bir şey öğretmedi ve kazandırmadı...
Peki nasıl olmalı..
Şimdi daha bir dikkatli anneye bakalım..
- Berkay artık büyüyorsun oğlum bundan sonra odanı toplamak görevi senin ..Burası senin odan istediğin gibi düzenler ve güzelleştirirsin değil mi?
Odaya geçiyorlar..
-Bak yavrum ..Önce odanın içinde bulunan kıyafetlerini dolabına yerleştirmen gerekir.İşte böyle yapacaksın..
Burası önemli...Açık bir ifadeyle ne yapması gerektiğini anlatmanız lazım .Odanı topla ifadesi yeterli değildir çünkü..Oda toplanacak ama nasıl?...Çocuk o işi hiç yapmamış ve bilmiyor..
-5 dk sonra gelip bakacağım tamam mı?
Mutfağa geçer ama 5 dk sonra gelir ve kontrol eder.Yanlışlar düzeltilir ve çocuk takip edildiğini anlar.Yapması gerekliliğini de..Bu küçük yaşta verilmesi gereken bir davranış ve her davranış kazandırılırken çocuğun gelişimi ,psikolojisi göz önüne alınmalıdır.
Verdiğimiz örnek sorumluluğu kazandıramamanın basit bir örneği..
Bu ve buna benzer bir çok örnek vermek mümkün.. Çocuğun ders çalışmasını sağlamak için öncelikle beraber bir ders çalışma programı hazırlanabilir.Bu program çocuğun konuyu daha ciddi olarak ele almasını sağlar ve ortak karara katılmanın sorumluluğunu kazandırır.Ders çalışma programı hazırlanırken,çocuğun dinlenme saati iyi ayarlanmalıdır.
Okuldan gelir gelmez çocuğa dersin varmı,hadi dersini yap gibi sözler başarıdan ziyade çocuğu uzaklaştırır.Önce çocuğun o gün nasıl vakit geçirdiği paylaşılır.Dinlenmesi için müsade edilir.
Ders sırası daha sonra gelir.
Derse başlarken ilk zamanlarda ödevini sormak doğrudur ama daha sonra bunun çocuğun sorumluluğu oldu hatırlatılarak kendi başına yapması için teşvik edilmelidir.Zamanında başladığı ve yalnız yaptığı zamanlarda ise pekiştireç veya ödül kullanılabilir..Abartmadan tabii. J
Zevk aldığı derslerden başlamak çok mantıklı bir harekettir.Her çocuğun ilgisinin farklı olacağını unutmamak gerekir.
Üst üste sayısal dersler veya sözel dersler yerine,bir sayısal bir sözel ders şeklinde yaptırmak dikkatini toplamada yardımcı olur..
Çocuğun yapısına göre ders veya ödev süresini yada ödevi paçalara ayırabilirsiniz.Mühim olan ne kadar yaptığından çok verimli olarak öğrenmesidir.
Ödev sorumluluğunu uygulamakta zorlanıyorsa ,sürekli olarak ödevi hatırlatmak yada,kızmak başarı yerine başarısızlık ve öfke getirir.İnatlaşır.Bunun yerine sorumluluğun ona ait olduğunu hatırlatmak yerinde olur.Tabii bu arada öğretmeni ile görüşerek ,ödev ve ders sorgulama işinde paslaşmak çok doğru olur.
-sen zaten hep böylesin,ne zaman dediğimi yaptınki,bu evde her işi ben yapıyorum zaten,baban denen adam da yardım etmez ki........... Babayı da kattık ya işin içine. J
Odayı toplar,oğluna döner..
- eğer bir daha odanı toplamazsan seni duvara çivilerim..Sonra mutfağa gider yemeğe devam eder.. Berkay odayı topla(ya)maz..
Hadi çivilesene.. J
Ne oldu şimdi.Anne çocuğa iş yaptıramadı,geçti kendisi yaptı,eleştirdi,kuru tehdit etti,değersizlik ve başarısızlık hissi verdi..Sonuç olarak bir şey öğretmedi ve kazandırmadı...
Peki nasıl olmalı..
Şimdi daha bir dikkatli anneye bakalım..
- Berkay artık büyüyorsun oğlum bundan sonra odanı toplamak görevi senin ..Burası senin odan istediğin gibi düzenler ve güzelleştirirsin değil mi?
Odaya geçiyorlar..
-Bak yavrum ..Önce odanın içinde bulunan kıyafetlerini dolabına yerleştirmen gerekir.İşte böyle yapacaksın..
Burası önemli...Açık bir ifadeyle ne yapması gerektiğini anlatmanız lazım .Odanı topla ifadesi yeterli değildir çünkü..Oda toplanacak ama nasıl?...Çocuk o işi hiç yapmamış ve bilmiyor..
-5 dk sonra gelip bakacağım tamam mı?
Mutfağa geçer ama 5 dk sonra gelir ve kontrol eder.Yanlışlar düzeltilir ve çocuk takip edildiğini anlar.Yapması gerekliliğini de..Bu küçük yaşta verilmesi gereken bir davranış ve her davranış kazandırılırken çocuğun gelişimi ,psikolojisi göz önüne alınmalıdır.
Verdiğimiz örnek sorumluluğu kazandıramamanın basit bir örneği..
Bu ve buna benzer bir çok örnek vermek mümkün.. Çocuğun ders çalışmasını sağlamak için öncelikle beraber bir ders çalışma programı hazırlanabilir.Bu program çocuğun konuyu daha ciddi olarak ele almasını sağlar ve ortak karara katılmanın sorumluluğunu kazandırır.Ders çalışma programı hazırlanırken,çocuğun dinlenme saati iyi ayarlanmalıdır.
Okuldan gelir gelmez çocuğa dersin varmı,hadi dersini yap gibi sözler başarıdan ziyade çocuğu uzaklaştırır.Önce çocuğun o gün nasıl vakit geçirdiği paylaşılır.Dinlenmesi için müsade edilir.
Ders sırası daha sonra gelir.
Derse başlarken ilk zamanlarda ödevini sormak doğrudur ama daha sonra bunun çocuğun sorumluluğu oldu hatırlatılarak kendi başına yapması için teşvik edilmelidir.Zamanında başladığı ve yalnız yaptığı zamanlarda ise pekiştireç veya ödül kullanılabilir..Abartmadan tabii. J
Zevk aldığı derslerden başlamak çok mantıklı bir harekettir.Her çocuğun ilgisinin farklı olacağını unutmamak gerekir.
Üst üste sayısal dersler veya sözel dersler yerine,bir sayısal bir sözel ders şeklinde yaptırmak dikkatini toplamada yardımcı olur..
Çocuğun yapısına göre ders veya ödev süresini yada ödevi paçalara ayırabilirsiniz.Mühim olan ne kadar yaptığından çok verimli olarak öğrenmesidir.
Ödev sorumluluğunu uygulamakta zorlanıyorsa ,sürekli olarak ödevi hatırlatmak yada,kızmak başarı yerine başarısızlık ve öfke getirir.İnatlaşır.Bunun yerine sorumluluğun ona ait olduğunu hatırlatmak yerinde olur.Tabii bu arada öğretmeni ile görüşerek ,ödev ve ders sorgulama işinde paslaşmak çok doğru olur.
Burda en önemli nokta kararlı olmaktır..Kararlılıkla uğraşıldığı takdirde ve eş ile beraber ortak tavır sergilediğinizde ,davranış değişikliği sağlanır.
Kararlı tutum,kontrol ve ödül-cezanın doğru uygulanması istediğimiz sonucu verir.
Yalnız şunu unutmamak lazım,..
Bir çok ebeveyniimiz çocuk üzerinde ortak tutum ve disiplin mekanizmasını sağlayamadıkları içindir ki çocuklarıından bir şey isterken,nerede ise yalvarır tarzda istiyorlar..
Oğlum neo lur yapma,ne olur yemeğini ye...Yalvarıyorum sus artık v.b. şekillerde bir anne-babanın olması gereken kontrol ve güç görüntüsünü yerle bir ediyorlar.
Bu çok yanlış bir davranıştır.
Kararlı tutum,kontrol ve ödül-cezanın doğru uygulanması istediğimiz sonucu verir.
Yalnız şunu unutmamak lazım,..
Bir çok ebeveyniimiz çocuk üzerinde ortak tutum ve disiplin mekanizmasını sağlayamadıkları içindir ki çocuklarıından bir şey isterken,nerede ise yalvarır tarzda istiyorlar..
Oğlum neo lur yapma,ne olur yemeğini ye...Yalvarıyorum sus artık v.b. şekillerde bir anne-babanın olması gereken kontrol ve güç görüntüsünü yerle bir ediyorlar.
Bu çok yanlış bir davranıştır.
Anne –baba , kontrol mekanizması olduğunu unutmamalıdır..
Züleyha UYSAL
Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen