banner461

Bir şehrin doğuş hikayesi; Nevşehir...

Nevşehirli Sadrazam Damat İbrahim Paşa'nın memleketi için rüyalarını süsleyen şehir hayali yaklaşık 250 yıl sonra gerçekleşecekti...

banner15
Bir şehrin doğuş hikayesi; Nevşehir...
24 Mart 2022 Perşembe 12:55

banner517
banner134

Nevşehir Tarihinden sayfalar bölümünde sizleri önce Cumhuriyet'in ilk yıllarına sonra da ilk il olduğu dönemine götürüyoruz...

Cumhuriyet'in ilk yıllarında NEVŞEHİR...

Nevşehir Tarihinden Sayfalar : Yıl 1924

Tarihten bir sayfa: "1924 Yılında Nevşehir" -- Karamanlıca yazılan eserler ve belgeler Nevşehir tarihi için önemli kaynaklar ihtiva ediyor. Karamanlıca eserler ve belgelere göre Nevşehir'in ilk yerleşim yerlerinden Cumhuriyet Mahallesi için önemli bilgiler aktarıyor.

Bu Belgelerde 24 Mayıs-17 Eylül 1924 yıllarında Nevşehir'in ilk yerleşim yeri olan Cumhuriyet Mahallesinde yaşayan mübadilleri bakın nasıl tutanakla tesbit edilmiş. İşte Nevşehir'de üç mahallesinin ev ve nüfus envanteri

Karamanlıca Belgelerde Cumhuriyet Mahallesi (1)

Nevşehir Mübade Komisyonu Toplantı Tutanağı
(24 Mayıs-17 Eylül 1924)

Nevşehir üç mahallesinin ev ve nüfus envanteri;
Yukarı Mahalle: 251 hane + 26 Muhacir(hane)
Toplam 277 hanede 985 mahalle sakini.


Orta Mahalle: 210 hane + 20 Muhacir(hane)
Toplam 230 hanede 724 mahalle sakini.


Aşağı Mahalle: 250 hane + 19 Muhacir(hane)
Toplam 269 hanede 900 mahalle sakini.

Genel Toplam: 711 hane + 65 Muhacir(hane) olmak üzere; 776 hanede 2609 mahalle sakini.

NEVŞEHİR'İN KURULUŞU...

1071 Malazgirt Zaferinden sonra bölgede Türk köyleri kurulmaya başlayınca şehre ‘Muşkara’ ismi verilmiştir. 

Nevşehir, Muşkara adlı bir köy iken, şehir halini almaya başlamasından sonra, 18. yüzyılda Osmanlı Türkçesi'nde "yeni kent" anlamına gelen bugünkü adını almıştır.

İlin adı 1725 tarihinde Nevşehir olarak değiştirilmiştir. Nevşehirli Sadrazam Damat İbrahim Paşa zamanında büyük bayındırlık hareketine girişilmiş; imaretler, camiler, medreseler ve çeşmeler yapılarak bir anlamda şehirleşmenin ilk alt yapısıda ilk o dönemlerde hazırlanmıştı.

Cumhuriyet’in başlarında 1927 nüfus sayımında 13.454 nüfusa sahip olan Nevşehir, 20 Temmuz 1954’te il merkezi olduktan sonra 1955’te nüfusu 16.799’a ulaştı. 1970’lerden sonra şehir hızlı bir kentleşme sürecine ve nüfus artışı içine girdi. İlk defa 1985 sayımında nüfusu 50.000’i aştı (50.204), 2000 sayımında bu sayı 70.000’e yaklaştı (67.864). 2012 sayımlarında 98 bin olan nüfus en son 120 bini geçti.

Anadolu'nun kadim şehri ve Kapadokya'nın başkenti Nevşehir; 6429 Sayılı Kanun ile 20 Temmuz 1954 tarihinde İl statüsüne kavuşmuştur. 

Nevşehirli Sadrazam Damat İbrahim Paşa'nın hayali gerçekleşiyordu...

1700'li yıllarda Muşkara köyü iken hayalini kurduğu ve şehir olması için büyük gayret gösteren Sadrazam Damat İbrahim Paşa'nın bu rüyasını gerçekleştirmek yaklaşık 250 yıl sonrasına nasip olacaktı. İsminin anlamı gibi genç bir İlçe iken o dönemin önemli ileri gelenleri tarafından ciddi bir çalışma başlatılmış ve Başkent Ankara'ya defalarca kez Nevşehir'den heyetler gönderilmişti.

1951 yılında Nevşehir in Vilayet yapılması için dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ı ziyaret eden heyette tanıyabildiklerimizden soldan Ayaktakiler den Ömer Yamangil, İhsan Elmacı, Asaf Pamukçu, Hamdi Gülalioğlu, Avni Parmaksız, Yaşar Akyüz, KIZILBAŞIN Ahmet Ef. (Devecioğlu), Sami Çekirdekçi, oturanlardan A. Kemal Dedeoğlu, Remzi Okşar, İhsan Cingil, Nazım Kıroğlu, Sobacı Ali Tuzalan..
(Hepsine Allah Rahmet eylesin...)

(Sami Çekirdekçi albümü)..

1952-1957 arası NEVŞEHİR imiz in eşrafından bir grup... Sol arka sıra, Patron.., Talat Önügören, Terzi Recep Seyhan, Ömer Emmi Önügören, Avni Parmaksızmı, Celal Sancak, Hamdi Gülalioğlu, Hacı Mehmet Kurt, Enver Durukan, Ahçı Tahir Usta, Çöpün Faik Demirbaş, Berber Ahmet.., Alt sıra,?,?,?, Mahir Mutlu(Dayım), Faik Kolbaşı, Yaşar Akyüz, A. Kemal Dedeoğlu, Avni Uncuoğlu, Karakaş ın Hayri,?....

1959 yılına ait arkadaş grubunun hatırası. Sol üstten Hulusi Hamleci, Mustafa Yalçın, Seyit Kır(Merhum), Mehmet Çetin(Merhum), Kamil Sezer(Merhum), Muhlis Hamleci(Yılbaşında Kovitten vefat etti), Alt sıra Ali Rıza Kır, Faruk Demir, Necat Önügören(Merhum), Mustafa Usalan(Merhum), Yusuf Sarıtosun...

Görüntünün olası içeriği: 11 kişi

(Sami Çekirdekçi Albümünden)

1950 yıllarda NEVŞEHİR eşrafından bir topluluk...

Soldan Celal Sancak, Süleyman Kapusuzoğlu, Sarı Abdullah Erdoğmuş, Ali Doğan Akkoç, Mehmet Yurtsever, Kara Abdullah?, Hazim Ellialtı, Yusuf Halıcı, arkasındaki Kavasın Hüseyin ağa,?...

(Naci Yurtsever albümünden alınmıştır)

Bu kadim şehrin kurucusu Lale dönemi sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ile birlikte şehrimizin gelişimine, tanıtımına emekleri geçen dünden bugüne hizmet etmiş tüm Siyasetçilerimize, Bürokratlarımıza, İş Adamlarımıza ve değerli tüm şahsiyelerden ölenlere rahmet yaşayanlara hayırlı uzun ömürler diliyoruz.

İşte birazda nostaljiyle gururla söylüyorum ben Nevşehirliyim ve benim memleketim NEVŞEHİR diyenlere sizler için seçtiğimiz anlamlı kareler...


Kaynak: Yayıncı FİB Haber

İlgili Galeriler
Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.