Boyalı, Nevşehir ilinin Ürgüp ilçesine bağlı bir köydür. Köyün adı 1928 yılından beri aynıdır. Köy; Nevşehir iline 29 km, Ürgüp ilçesine 10 km uzaklıktadır.
Köyün iklimi, şiddetli Karasal iklim etki alanı içerisindedir. Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Köyde, ilköğretim okulu vardır. Köyde 1 camii, 1 muhatarlık binası vardır. PTT şubesi yok PTT acentası var. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
Köyün adının Boyalı Denmesinin sebebi eskiden köyün bazı bölgelerinde boya çıkartıldığı ve boyacılıkla uğraşıldığı için denmiştir.
Köyün Tarihi durumu çok eskilere dayanmaktadır. Ören denilen mevkiinde Gözere Tepesinin eteklerinde Rumlar yaşamışlar o bölgede Kiliseler, Şırahaneler, Manastırlar ve oyma kaya evler mevcuttur. Köye hakim bir tepe olan kurubaş tepesinde de eski kalıntılara rastlanmaktadır. Eski rivayetlere göre bu tepe üzerinde önemli bir şahsın oturduğu söylenmektedir.
Köy bir vadi içerisinde kurulmuştur. Vadi boyunca Köy arazisi ağaçlı ve yeşil alanlarla kaplıdır. Topuz dağı mevkiinde meşelik alanlar mevcuttur. Köyün oldukça geniş arazi sınırları vardır. Ekilebilen arazisi az olmakla birlikte burada da Çeşitli tarım ürünleri olarak buğday, sebze, meyve ve kayısı elma, armut ve eskiden beri bolca ceviz ağaçları bulunmakta. Bağcılıkla birlikte Pekmez, Pelver ve Köftür yapılarak kışın gelen misafirlere ikram edilir. Köy halkı genetik olarak hep yeniliğe acık kalmış kültürel yönden gelişmiştir.
Köyde Eğitim durumu son derece yüksektir. Okuma yazmaya önem Cumhuriyet döneminde başlamış Köy okulu 1930 yılında hizmete açılıp köylü tarafından yapılmış bölgenin büyük okullarından biridir her meslekten eğitimli insanlar yetişmiş. Köy Enstitüleri ve Öğretmen okullarına dayalı bir çok öğretmen yetişmiş.
Köye Elektrik Köylünün katkılarıyla 1964 yılında ilk etapta getirilmiştir. Çeşmeleri ve Şebeke sulan 1970 yılından itibaren bol köy halkı ücretsiz kullanmakta. Kanalizasyon şebekesi mevcuttur 1972 Yıllarında iskana tabii tutularak Kayseri yolunun hemen üzerine Devletçe iskan evleri yapılmış.
Cumhuriyet döneminden bir müddet sonra İlk İlkokul 1930 Yılında açılmış ancak daha sonraları Nüfus yoğunluğu azaldıkça Ürgüp Merkezine Taşımalı eğitim yapılmakta Öğrenciler Ali Baran Numanoğlu İlköğretim okuluna gelmekte. Köyün İki Camisi var özellikle eski köyün camisi (Kilise Mimarisinde) oldukça eski 1861 yılında Osman efendi tarafından yapılarak ibadete açıktır.
Genelde diğer köylerimizde olduğu gibi Bu köyümüzde de Yemekleri oldukça lezzetli ve zengin çeşitleri yapılmakta bunlar Köylerde bulunan Tandır ve Köy Fırınında yapılırsa Kuru fasulye, Nohut yahnisi. Fırında pişen ekmeği meşhurdur.
Nevşehir’in Ürgüp İlçesi’ne bağlı yaklaşık 250 yıllık tarihi geçmişe sahip Boyalı köyü özellikle taş mimarisi ve taş evlere ait orijinal kapıları ile dikkat çeken şirin köylerden bir tanesi.
Şu anda yakaşık 80 haneye sahip olan Boyalı böyü eski ve yeni olmak üzere ikiye bölünmüş durumda. Boyalı köyünün içerisindeki çok eski yapılar nedeniyle devlet köyün karşı tarafına zemini daha sağlam olarak tespit edilmiş bölgeye yeni köy alanı inşa etmiş ve köyün büyük bölümü bu kısma taşınmaş. Eski köyde hayat devam ediyor.
Ancak eski köyde hala yaşam devam ediyor. Köy halkının büyük bölümü yurt dışında, Avrupa’nın bazı ülkelerinde gurbetçi olarak çok eski yıllarda gitmiş. Birkısmı da çevre illerde yoğun olarak Kayseri, Ankara ve İstanbul gibi büyük şehirlerde yaşıyor.
Ancak özellikle yaz dönemlerinde köyde müthişbir kalabalık ve müthiş bir yoğunluk var. Bağ bahçe zamanı üzüm zamanı köyde yaz dönemdi nüfus artıyor. Yaklaşık 250 yıllık geçmişe sahip olan köyde, özellikle de eski köy dediğimiz bölgedeki yapılaşma dikkat çekici. Özellikle taş mimarisi ve kapılardaki orijinal çizgiler görenleri hayranlık içerisinde bırakıyor.
Sultan II. Abdulhamit tarafından yaptırılan tarihi boyalı camii ;
Tarihi geçmişe sahip olan Boyalı köyü içerisindeki Boyalı camiinin ilgi çekici bir tarafı da bu caminin Sultan II. Abdulhamit Han tarafından yaptırılmış olması. Boyalı Camii Osmanlı Devleti’nin 34. Padişahı olan ve 1876-1918 yılları arasında 33 yıl boyunca Osmanlı Devletinin Padişahlığını yapan Sultan II. Abdulhamid’in talimatı ile yaptırılmış.
Boyalı Köyünün yapılış hikayesi ise şöyle anlatılıyor ;
“Abdulhamid Han’ın yaverlerinden birisi Boyalı köyü halkından olduğu ve bu askerin uzun zaman boyunca izin kullanmadığı anlatılıyor. Daha sonra bu askerin uzun süre izin kullanmadığını duyan Sultan II. Adlülhamit Han, yaveri yanına çağırıyor ve “Sana izin veriyorum. Köyüne git giderken de sana bu yaptıklarına mükafat olarak bir miktar para vereceğim köyüne cami yaptır.” Der. Daha sonra yaver köyüne gider ve Sultan Abdülhamit’in verdiği para ile köyüne cami yaptırır hatta o paradan bir miktar kalır o para ile de köyde bir okul yaptırır.”
Vakıflar Müdürlüğü tarafından restore edilmiş
Tarihi Boyalı köyüne yaptırılan Boyalı Camii 1880’li yıllarda tamamlanmış ve yaklaşık 130 yıllık geçmişe sahip olan cami halen ibadete açık olan Vakıflar Müdürlüğü tarafından geçtiğimiz yıllarda restore edilmiş. Camii hiçbir dönemde kilise olarak kullanılmamış.
Nüfus ;
| Yıllara göre köy nüfus verileri | |
|---|---|
| 2020 | 79 |
| 2019 | 78 |
| 2018 | 80 |
| 2017 | 77 |
| 2016 | 73 |
| 2015 | 78 |
| 2014 | 79 |
| 2013 | 81 |
| 2012 | 99 |
| 2011 | 105 |
| 2010 | 99 |
| 2009 | 98 |
| 2008 | 101 |
| 2007 | 103 |
| 2000 | 181 |
| 1990 | 277 |
| 1985 | 350 |
Boyalı köyü ilk okulu bahçesinde gezici kütüphaneci Bekir hocam, Latif hocam ve Ali hocam, sınıf öğrencileri ve sınıf görüntüleri. Yıl 1960-1961 yılları;