Nevşehir’de bazı sokaklar vardır ki artık yalnızca isimleriyle yaşar… İşte onlardan biri: Camicedit Mahallesi’ndeki Haramyemez Sokak Sadece Adı Kaldı...
Bir zamanlar hayatın aktığı, seslerin, kokuların ve anıların iç içe geçtiği bu sokak, bugün sessizliğiyle geçmişi fısıldıyor. Nevşehir tarihine tanıklık eden pek çok eski sokak ve cadde gibi, Haram Yemez Sokak da artık kentin kolektif hafızasında yaşayan bir iz niteliğinde.
Mekânlar Hatırlatır, Sokaklar Yaşatır
Kişisel hafızamızı çoğu zaman kokular, toplumsal hafızamızı ise mekânlar yaşatır. Çocukluk evleri, oynanan sokaklar, bayram sabahları, cenaze günleri, düğünler… Küçük ya da büyük, önemli ya da sıradan her yapı, her sokak anılarımızın canlanmasında güçlü bir role sahiptir.
Bir kenti oluşturan tüm bu mekânlar, o şehirde yaşayanların kolektif hafızasını besler ve şekillendirir. Ancak şehirler büyür, dönüşür; yeni yerleşim alanları değer kazanırken, eski mahalleler yavaş yavaş sessizliğe bürünür. Nevşehir’de de bu dönüşümün en belirgin örneklerinden biri Camicedit Mahallesi olmuştur.
Camicedit Mahallesi: Nevşehir’in Hafızası
Nevşehir’in en eski mahallelerinden biri olan Camicedit Mahallesi, tarih boyunca kentin kalbi konumundaydı. Mahallede yer alan;
-
Damat İbrahim Paşa Külliyesi
-
Cami
-
Medrese
-
Sıbyan mektebi
-
İmaret
-
Kervansaray
-
Hamam
-
İki çeşme
Nevşehir’in en önemli yapı toplulukları arasında yer alıyor.
2010 yılı nüfus sayımlarına göre mahallede 331 kişi yaşarken, yeni yerleşim alanlarının etkisiyle bu sayı 2019 yılında 628’e yükseldi. Ancak nüfus artsa da, mahalle ruhu ve eski canlılık ne yazık ki geçmişte kaldı.
Bir Zamanların En Gözde Caddesi: Camii Kebir Caddesi
Damat İbrahim Paşa tarafından yaptırılan Kurşunlu Camii önünden başlayarak bulvara kadar uzanan Camii Kebir Caddesi, bir dönem Nevşehir’in en güzel caddesi olarak biliniyordu.
Bayram törenleri, resmî geçitler, cenazeler ve pek çok tarihi olay bu caddeye tanıklık etti.
Bugün ise bir zamanların en güzel apartmanları, dükkânları ve evleri boş, sessiz ve terk edilmiş durumda…
Tarih Yorgunu Bir Merdiven
Camicedit Mahallesi’nde dikkat çeken bir diğer unsur ise, adeta Ahmet Haşim’in “Merdiven” şiirini hatırlatan o eski taş merdiven…
Ağır, ağır çıkacaksın bu merdivenlerden,
Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak…
Nevşehir Damat İbrahim Paşa Hamamı’nın üstündeki caddeden Yukarı Mahalle’ye çıkan bu merdiven, yılların yorgunluğunu taşıyor. Taşlarına basan her adımda, geçmişin izleri hissediliyor.
Sadece Adı Kalan Sokaklar…
Haram Yemez Sokak gibi nice sokak, bugün Nevşehir’de sadece isimleriyle var. Ama bu isimler, şehrin geçmişini, yaşanmışlıklarını ve kültürel mirasını hatırlatmaya devam ediyor.
Nevşehir’in eski mahalleleri ve sokakları, yalnızca terk edilmiş yapılar değil, aynı zamanda yaşanmış bir hayatın sessiz tanıkları…
📷 Fotoğraf: Mustafa Taşkın - Harun Fatsa - Yakup Eyileten