Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi (NEVÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Hüseyin Saraç’ın araştırmacı olarak yer aldığı proje, TÜBİTAK 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı 2026 Yılı 1. Dönemi kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
Yürütücülüğünü Uşak Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Murat Mustafa Öntuğ’un üstlendiği “Kültürel Miras ile Nevşehir’deki Tarihi Yapıları Yaşatmak: Kentsel Direnç Araştırması” başlıklı proje ekibinde; Uşak Üniversitesi’nden Prof. Dr. Birol Can, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi’nden Doç. Dr. Hüseyin Saraç, Uşak Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Talha Kalkan, Hakkâri Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Serkan Erdoğan ve Nevşehir Belediyesi’nden Mimar Emre Becerir yer aldı.
Proje kapsamında, Nevşehir Kalesi ve Suraltı bölgesindeki tarihi yapıların karşı karşıya olduğu fiziksel tahribat, izinsiz kullanım ve koruma bilincinin yetersizliği gibi sorunlar bilimsel yöntemlerle incelenecek. Araştırmada, kentsel direnç yaklaşımı esas alınarak tarihi dokunun nasıl daha etkin korunabileceği ve bölgenin sosyoekonomik kalkınmasına katkı sağlayarak sürdürülebilir çözüm önerileri geliştirilecek.
Çalışma sürecinde, Suraltı’ndaki tarihi yapıların uğradığı hasarın boyutu ortaya konulacak; afet yönetimi, iklim değişikliği ve sosyoekonomik tehditlere karşı geliştirilen kentsel direnç uygulamalarının bölgenin tarihi dokusuna nasıl uyarlanabileceği değerlendirilecek. Ayrıca tarihi mirasın korunmasıyla birlikte yerel ekonominin güçlendirilmesi, istihdam olanaklarının artırılması ve toplumda tarih bilincinin geliştirilmesine yönelik öneriler hazırlanacak.
Araştırma, Nevşehir’in zengin tarihi mirasının korunmasına katkı sunarken, kültürel değerlerin değişen koşullara uyum sağlayabilen sürdürülebilir bir anlayışla geleceğe taşınmasını hedefliyor. Geleneksel koruma yöntemlerinin ötesine geçen proje, tarihi kimliğin yalnızca fiziksel olarak korunmasını değil, aynı zamanda gelecek nesillere aktarılmasını sağlayacak kapsayıcı bir model geliştirmeyi amaçlıyor.
Türkiye’de henüz sınırlı sayıda ele alınan kentsel direnç yaklaşımını tarihi miras koruma çalışmalarıyla bir araya getirecek olan proje, bilimsel temelli yeni bir model önerisi sunarak Nevşehir Kalesi ve Suraltı bölgesinin korunmasına yönelik farkındalığın artırılmasına katkı sağlayacak.