ALTIN PİYASASINDA YENİ HAFTA BEKLENTİLERİ VE UYARILAR

İl genelindeki kuyumculuk sektöründe haftalık işlem hacmi, küresel piyasalardaki hareketlilik ve yerel talebin etkisiyle geçen aya oranla yüzde 25 oranında belirgin bir artış gösterdi. Uzun vadeli yatırımcılar ile birikimlerini değerlendirmek isteyen vatandaşlar, döviz kurlarındaki dalgalanmaların iç piyasaya ve özellikle emtia fiyatlarına yansımalarını dikkatle izliyor. Bölgedeki yatırım eğilimlerine yön veren finans uzmanları, ekonomik dalgalanma dönemlerinde geleneksel bir güvenli liman olarak görülen değerli metallere olan talebin azalmadan devam edeceğini vurguluyor. Mali kararlarını sağlam piyasa verilerine dayandıran bölge halkı için İzmir Haberleri bültenlerindeki gün sonu değerlendirmeleri son derece kritik bir rehber niteliği taşıyor. Şehrin yoğun nüfuslu merkez ilçelerindeki köklü sarraflar, artan müşteri sirkülasyonuna yanıt verirken diğer yandan borsalardaki anlık değişimleri takip etmek durumunda kalıyor.

Hem küçük hem de büyük ölçekli yatırımcıların çarşı ziyaretlerinde en çok merak ettiği konuların başında yerel fiziki altın fiyatlamaları geliyor. Küresel piyasa dinamiklerinin yanı sıra iç piyasadaki arz talep dengesinin de belirlediği izmir altın fiyatları, gün içerisinde yaşanan yukarı veya aşağı yönlü hareketlilikle birlikte tabelalarda sürekli olarak güncelleniyor. Vatandaşlar spekülasyonlardan uzak, şeffaf ve kesin bilgiye ulaşmak adına doğrudan izmir kuyumcular odası tarafından yapılan resmi piyasa açıklamalarını temel alıyor. Söz konusu kurumun yayınladığı ve sektördeki tüm perakendeciler için bağlayıcı bir standart oluşturan izmir kuyumcular odası altın fiyatları referans değerleri, esnaf ile müşteri arasındaki ticari güveni sağlayan en sağlam mekanizma olarak öne çıkıyor. Artan nakit ve altın akışının bulunduğu bu alışveriş bölgelerinde sivil güvenlik önlemleri de ticari hareketliliğe paralel olarak emniyet birimleri tarafından titizlikle artırılıyor.

Nevşehir dil ve yöresel ağızlarına örneklemeler: Nördün gözünün yağını yidiğim...

Keyifle okuyacağınızı düşünüyoruz... Nevşehir şivesi ve İşte Nevşehirce sözlük...

Sizin için seçtiğimiz Nevşehirce deyimler...

Bahiiimele bi
Din din din sonra dimedim din
Zıkkımın kokünü yi.
Ne dıkınıp duruyon?
Yiye yiye töhmeledi
Bu nasıl yimek cıkla yağ goymussun
Bu nasıl çay? Cıkla su . Adam Icık dem goyar.
İçime ilimedi .şu yimaa adamın içine ilitmiyonuz ki?
Yine ne bekmez yiyon.
İvme guzum ivme,imil sakin gidek
Şu yol tahneymiş.tahne yoldan gidek.
Bi yumuş tutmuyon oğlum
Andırma oğlum andırma, çabuk ol.
Ne olçumluk ediyon?
Yaylan bakalım yaylan.
Yönelik itme
Vay sındı vay
Heriiif! Ne dineliyon orda
Pakla sırığı gibi dinelme orda
İşşiin başında durma
Bizde horanta çok bacım
Vay hınzırın gızıı
Sıracalııııııııııııııı
Vay zöttürük vaay. zöttirik
Vay saçaklı,vay sıracalı vay
Daylııı daylıı! Fışgının gızııı
Vay fışgı vaaay
Çok çay içme oğlum rengin ötürek gibi olmuş
Gız gapıyı gıyala gıız
Geber yat gayrı.zıbar yat
Adam dımıştı
Zabaan köründe ne gahıyon??
Ne metirdeyip duruyon?
Nadar şıdıkmış oğlun var gızz
Şıdıkmayın oğlum,şıdıkmayın
Adamın asabını bozman haa
Bu işin de cılhını çıkardınız
İyi mantı var mantı yinni?? Mantıcıııı
Yakıp bişirdim.Yidim işdim,yıkadım yudum
Habi sös yiyerif
Abaaam ödüm sıttı.
Alha babam!
Hez ellaam
Hezaaar
Vay gadasını aldığım vaayyy
Gadalarını alırım
Gozüyün yağını yiyim
Alaşa avratlar gibi ne gülüyon??
Fazla yorulma oğlum aaşama bestilin çıkar
Pimpirikenme,sende naadar pimpiriklisin
Bu çoraplar baş sedirde ne geziyo?
Yildirme oğlum yildirme ağır otur batman kalk
Bu işi yapmaya hiç göbaam atmıyo
CÖP telefonun var mı?
Somyanın gıyında gızım bak bööründe
VARMI EKSİK GADASINI ALDIKLARIM?
Her yan zir zibil Face'de yazacanıza süpürgeynen küra alın da acık temizlik yapın.
Sifli sifli ne geziyoon
Yonan toomu
Bunnumun dirağı sızladı.Ezalarım titredi.Memleketimi duyuncu !!!
Zıkkımın dibini ye sıracalı
Cıkla yaa olmuş.
Dame banag
Kotü toklular gibi ne osüruyon
Dölek durun
Essah mı diyon yoğsa masız mı. Diliyin altında pahlayı çıkar.
Saag bı yumuş buyuruyom dutmuyong.
Barreeeey! Pahla sırıııı
Dölek durung la hincik gızaacaam
Arabusun arabasına binip Ali Beyin Hanında inip ordaa fırından taanni simit, Nevşaar simidi yimek canım çekiyo la
Noordügüüz hepigiz böle.Bahale bi şu daylılara. Anca yassagıızz aman heç okuman. Göveribde bosdan olcagıız
nörüyonuz gadasını aldıklarım gurban olurum sizee ben
Norek GADASİN ALDIĞIM dingildeyip duruyok kendi halimizca
Hadi la galan ne azını sallıyon
Ha bi sösün ne var
Nadar da gonuşacanız varmış

Gişi gızları gibsiniz
Gişi kızlarının hikayesini bilirmisiniz bilmiyorum ben bilmeyenler için anlatayım.
Bir adamın 3 kızı varmış.
Evde kalmış bu kızcağızlar.
Nedeni
Safcalarmış birazcık.
Lakin bitli paklanın bir kör alıcısı olur derler ya.
Haber gelmiş dünür gelecekmiş.
Baba çok sıkı tembih etmiş
Sakın konuşmayın aklınızı belli etmeyin diye.
Dünürler gelmiş sohbet koyu.
Büyük kız tavana bi bakmış fare var.
Kızların çene alışkın değil tabiki susmaya.
Büyük olan daha safcaymış.
Amaniiin cıccana bak demiş
Ortanca abariiii gullu da var
Küçük olan
Babam bana sölleme didi ben de söllemeyom demiş.
Giz bizim herifin huyu pek kotu
Ürya gordum..

Hezaar..
Gırcı yağcı bahçe ahapba oldu
Depemde zıngıma
Öyle havalı gonuşurkii çırak durasın gelir
Yaannımın arısı ciğerime işliyo.

Nevşehirce Kelime ve Deyimler:

Nirelisin diye sorma hacı Nevşehirliyiz, Nördün gözünün yağını yidiglerim...

Ulan gadasini aldigim norüyon len ...!

Bir şehir ol, mesela NEVŞEHİR gibi ... De ki : GADANI ALIRIM

Bak www.fibhaber.com da Nevşehirce bir şey söyloom size Adamı cinlendirmeden carı gelin :)

NEVŞEHİRCE

NEVŞEHİR HAKKINDA HERŞEY BURADA

www.fibhaber.com Gururla Sunar...

ABA : Anne

ABARİ : Hayret ifade eden bir ünlem

ABOVV-ABU : Hayret ifade eden bir ünlem

ACER : Yeni, Taze

ACIŞMAK : Acımak, Yanmak,

AĞANMAK : (Tuvallanmak)At ve Eşeğin yerde yuvarlanması,

AĞDIRMAK : Aktarmak, Çevirmek, Döndürmek

AĞ PAKLA : Kuru fasulye

AHIR SEKİSİ : Yarısı hayvan barınağı yarısı ikamet yeri olan, kışın hayvanların vücut ısılarından yararlanılarak ısınma sorunu çözülen büyükçe oda

AHRAZ :Kulağı duymayan.

AKIDAK: Küçük abdest.

ALAF GİBİ : Ateş gibi yakıcı anlamında.

ALENGİLLİ : Tutarsız, dengesiz

ALICININ DİBİ : Serzeniş için söylenir.

ALİMİYON : Aliminyum.

ALT DONU : Külot,

AMEL : İshal,

ANAHDIR : Anahtar.

ANNAC :Yamaç,Karşısı.

ARAVANTI : Boşgezen

ASİDE : Bir çeşit unlu tatlı

ASUVATA : Alış-veriş

AŞKARSIZ:Yüzsüz, yırtık

AVARA : Boş gezen, AVRAT : Kadın, Bayan AVRATASAN : Kılıbık,

AVURT : Yüz, Yanak

AYYAR : Tembel, iş tutmayan

AYAK YOLU : Tuvalet, Hela )

BABAĞLINI ÇEKMEK: Vebalini Çekmek.

BARİİİ : Hayret anlamında bir ünlem

BASDA : Seyyar satıcı sergisi

BASDIRIK : Avlu kapılarının emniyet mandalı

BAŞANGI : Yaramaz çocuk,

BESBELLİ : Apaçık

BİBİ : Hala

BIT BIT : Geveze

BİDENE : Bir tane, tek

BİCİK : Buzağıya verilen ad

Bİ-GOŞAM : İki el dolusu, avuç

BİĞİL/BÎİL : Bu Yıl.

BİLİK : Civcivlikten çıkmış genç tavuk,

BİLLENMEK : Bir örtüyü başının üzerine almak, örtünmek

BILDIR : Geçen sene

BODUÇ :Testinin küçüğü, toprak su kabı

BOYDAK : Tek başına, yalnız başına

BÖĞÜR : Vücudun yan tarafı,Böbrek kısmı (böğrüm ağrıyo).

BULAMAÇ : Un ve pekmezden yapılan tatlı.

BUOĞARSAMAK : İneğin çiftleşmeye hazır olma durumu

BUNDAN KELLİ : Bundan sonra

BÜNGÜLDEMEK : Kaynamak

BÜZÜDÜK : Somurtkan

CABILDAK : Yalınayak,

CAMIZ : Manda ve öküz hayvanı için denir,

CARI : Çabuk hızlı iş yapan,

CARILDAK : Geveze,

CAVLAH : Pek fakir, çıplak,veya (Kel kafa)

CEREK : Ceviz indirme sopası,

CICIK : Süs , (Barii peg iyiymi? cıcıklı.Tevatir!)

CIDIRINA BASMAK : Damarına basmak, sinirlendirme,

CIFIT : Güvenilmez, tutarsız,

CIĞIRTMAÇ : Yufka ekmeği tereyağ ile kızartarak yapılan yemek türü,

CINCIK : Cam eşya için söylenir.

CINGIL : Küçük üzüm salkımı,

CIŞIŞLAMA : Kaynama,

CIRINDIRLIK : Etin en üst kısmındaki köpüklü kısmı,

CİCİM : Güzelim anlamında bir hitap,

CİMCİKLEMEK : Çimdiklemek,

CİNARABASI : Bisiklet,

CİNATINA BİNDİRME : Sinirlendirme, kızdırma,

CİNGİL :Tek kulplu helkeye benzer kap.

CİP, CÖP : Cep,

CULLUK : Hindi,

CUŞUP GİTMEK : Uyuklamak,

CORUTMAK : Küsüp gitmek,

CAVCAV : Çok ve gereksiz konu?an, geveze

CÜCÜK : (Kuru soğan içi) Küçük,veya Civciv,

ÇAPIT,ÇAPUT : Bez parçası,

ÇAĞIRŞAK : Eskimiş, yıpranmış,

ÇAVMAK : Güneşin bir an için bir yere vurup yansıması,veya çok hızlı gitmek.

ÇAŞ : Banyodan su boşaltma deliği,

ÇEBİŞ: Oğlaktan büyük olan keçi yavrusu,

ÇEMKİRMEK : (Köpek sesi) gibi Karşılık vermek,

ÇEDİK : Çocuk ayakkabısı ,

ÇIDIRGI : Yakmak üzere toplanmış ot çöp,

ÇIĞIRMAK : Söylemek, Bağırmak,(bi türkü çığır)

ÇİMMEK : Yıkanmak, Yüzmek, ÇİNEAR : İri gözlü kalbur,

ÇİTLEK : Kabuklu kuruyemiş, ÇOLPA : Elinden iş gelmeyen, Beceriksiz,

ÇONTAR :Parmağı eğri olan. ÇÖLMEK : (Çömlek)Tandırda yemek pişirmeye yarayan toprak kap.

ÇÖMÇE : Kepçe, yemek kepçesi,

ÇÖMMEK :Çömelmek.

ÇÖRÜŞÜK : Buruşuk,

ÇÖTLEN/ÇÖRTLEN: Dam Yağmur oluğu.

ÇUL : Minder veya eski giysi yada örtü,

DAKLAŞMAK/DAHLAŞMAK : Takılmak,Şakalaşmak.

DALINA BİNMEK : Bir kimseye bir şey yaptırmak için onu sürekli sıkıştırmak,

DAYANGIN : Dayanıklı, Sağlam,

DAYLININ DİBİ : Daha ne istiyorsun yeter artık

DELİCE : Atmaca kuşu,

DEPİK ATMAK :Tekme atmak,

DEPLEK : Darbuka,Dümbelek.

DESTİ : Topraktan yapılma ağzı dar kulplu su kabı,

DEVLAMER/GEVRAMEL : Ayçiçeği, Günebakan,Ayçekirdeği.

DE-Mİ : Değil mi?

DIMITMAK : Uyutmak, Bayıltmak

DİKOLTA : Gecelik, (Bayan geceliği),

DİRMİT : Fitne fesat işler yapan için söylenir,

DİNELMEK : Ayakta durmak,

DİNİZ/DİNGİN: Sakin,Durgun.

DİNK :Bulgur yaparken buğdayı ezmeye yarayan büyük yuvarlak taş.

DİMİ: Şalvar (Daha çok Nevşehir'de kullanılıyor.)

DİLMEÇLİ : İşlemeli yerel bayan giysisi,

DİRGEN : Metal üç/dört parmağı olan ağaç saplı hububat tarımında kullanılan tarım aracı

DİREŞMEK : İnat Etmek,

DİRELMEK :Canlanmak,Ayağa kalkmak.

DİŞİRMEK : Toplamak,Dilenmek.

DİVİNMEK : Kıpırdanmak, hareketlenmek

DİYDAA : İşte orada,

DİĞNEK /DİYNEK: Sopa, Değnek;

DİMDİREK osdoğru.

DIMIK : Köşe

DIMIŞGI : Düzgün, onat,

DIRIL : İnce pamuklu kumaş,

DIRLANMA : Lüzumsuz konuşma, sus konuşma!

DIDIĞININ DIDIĞI : Akrabanın uzağına denir.(Dış kapının tokmağı)

DİZIHMAK : Dizlerinin üzerine çökmek.

DİZLİK :Kadınların bişey toplarlarken bellerine bağladıkları bez önlük.

DOLAZ : Haşlanmış patates ile pekmez veya Yağ un şeker karışımı bir tatlı yiyecek.

DORUTMAK : Yeni gelinlerin somurtması gibi durmak, suskunluk,

DÖLEK : Düz engebesiz arazi için kullanılan söz.(Aynı zamanda uslu dur anlamında Dölek dur! denir.)

DÖŞ : Göğüs,

DULDA : Rüzgar almayan korunaklı yer,

DÜTLEMEK : Batırmak,

DÜÜĞ : İnce bulgur,

DÜŞEMİYE : Rasgele, Tahmini,

EFİLDEMEK : Çırpınmak,

EFDİKLENMEK : Can sıkıntısından oyalanmak, bişeyle uğraşmak,

EĞDİ : Sebze ve otların diplerini çapalamaya yarayan ağaç saplı kısa küçük çapa, EKECİK : Güveç,

EKSİKLİ : Kadın,

ELDESTİ : Küçük su testisi,

ELEVCİK : Bağda yada arazide bulunan kulube,

ELHAMDÜRÜLLAH :Elhamdülillah.

ELEVAY : Elinden iş gelmez.

ELLAAM : Herhalde, Sanırım,

ELCEK : Eldiven, Tırpanın el ile tutulan yeri,

ELÖPEN : Kertenkele (Mar-Marile).

ENGÜRÜ : Topraktan yapılma güveç tenceresi,

ENNUR : Üzüm kütüğü üzerindeki fazla görülen filizlere, sürgünlere verilen ad,

ENKEBİT :Arabça'da Ankebut,Örümcek.(Karabasan).

ERTİŞMEK : Şakalaşmak,takılmak,el şakası yapmak,

ESAHTAN : Doğru, sahiden

ESBAB : Kıyafet

EŞİĞ : Tandır ateşini karıştırmaya yarayan demir alet, demir çubuk,

EYALİM : Arkadaşım, aşık olunan hanım. EYOV : Kadının erkeğine seslenişi, bir çağrı ünlemi

FANILAMAK : İnlemek,

FERFENE : Bir eğlence türü,

FİLKE : Musluk,

FİLKETE : Toka, saç tokası,

FİNGİMEK : Gülmek,

FİRİK : İkinci hanım,kuma,gelin

FIRTIK : Kullanıp küçülen sabun parçası

FIŞKI : Gübre olmaya uygun kısmen sıvı hayvansal atık. Kızma ünlemi için kız çocuklarınada denilir,

FOS/FIS : İçi boş ceviz vs. için söylenir.

FOSALMAK : Sönmek,(Fısalmak)Havası inmek.

GAÇILIN : Çekilin, Uzaklaşın,

GADA : Dert, Tasa,

GADAŞIM : Kardeşim, arkadaşım,

GALE : Düğünün, son gününe rastlayan cuma günleri kadınların def çalıp oynayarak eğlenmeleri adeti. (Gale de Gayalar adlı oyunu oynarmış eskiden büyüklerimiz.)Avanos ve civar köylerinde Gelin (saç Kâkül) kesme eğlence günü.

GAMGA : Balta ile kırılan odunun artıkları, (Gamgaynan gaşınıyoh diye de bir tabir vardır.fakirliği yokluğu anlatan bir tabir.)

GANCIK :Eşek ve Köpek Dişisi.

GARDAHLI : Pürüzlü, (Genellikle halı yere serilip de düzgün olmadığında kullanılan bir tabir.)

GATIR : Odundan yapılmış çocuk oyun Topaçı.

GAVATA : Su tası,

GAVSALAM DARALDI : Daral geldi - içim daraldı.

GAYIL : Razı, (gayıl olmak - razı olmak)

GAYIRMA : Koruma, Kollama,

GEÇİM EHLİ : Kılıbık,

GEL BOONKÜĞÜN : Haftaya bugün,

GEPİRTİ : Gürültü

GEVMEK : Çiğnemek,

GIII : Kadın yada kıza seslenme ünlemi ( bi bahale gııı)Avanos yöresinde Ga şeklinde telaffuz edilir.

GICIR : Hiç kullanılmamış, yeni,

GILAMADA : Kuru üzüm çubuğu.

GIRÇMAK : Biçmek,

GISSIH : Kasık, GITIR : Yalan, (Gıtır atma! diye söylenir.)

GIVRIŞMAK :Kırışmak.

GIYALA : Arala. (gapıyı gıyala )

GIYPITMAK : Çalmak,Aşırmak.

GİDİ : Kişiliksiz,

GİDİŞMEK : Kaşınmak,

GİŞİLİK : Özel gün giysisi,

GÖĞ PAKLA : Yeşil fasulye,

GÖNÜRSÜ KOKMAK : 'N' harfi genizden okunmak suretiyle : Yanmış bez parçasının kokusu için kullanılır.

GÖRESİ GELMEK : Özlemek,

GÖYÜRMEK : Salıvermek, bırakmak,

GOFALMAK : Övünmek

GOŞŞAK : Yumuşak,

GOP: Koş,

GURK : Yumurta üzerinde yatan tavuğa verilen isim,

GORA : Kapı mandalı veya mekanizması.

GUCÜK : Şubat ayı.

GUŞANE : Büyük tencere,

GUŞLUK : Sabahın erken saatleri, tan vakti,

GUYRÖLÜ :Akrep.

GÜDÜK : Boydan kısa,

GÜCÜN : Zor bela,Zorlukla.

GÜNDÜZLEME : Fırlama anlamında kızma ünlemi,

GÜNÜLEMEK : Kıskanmak,

GÜVAÂ : Damat.

GÜVENCİR: Güvercin.

HAFT : Su yalağı,

HALBERİ : Bir türlü,

HALDIR-HULDUR : Gelişigüzel giyinme- Çok bol elbise,

HAMBAL : Hamal.

HAMIRCI : Boş boğaz,boğazına düşkünlere denir,

HAMIRSIZ : Mayalandırılmamış hamurdan yapılan bir tür ekmek,

HAMEŞ :İşe yaramaz, bi şey bilmeyen,

HARAL : Saman taşınmak için yapılan çok uzun ve geniş çuval.

HARDALAŞMAK : Boğuşmak,

HAVŞ : Yorulmak.

HAZAAR/HEZAAR :Herhalde,Hali hazırda,Öyle ya anlamında bir ünlem.

HECİRGET : Tandır ağzına üzerine konulan çapraz demir.

HELİK : Küçük taş parçası

HELKE : Bakırdan yapılmış kulplu ve kapaklı özellikle yoğurt tutturmada kullanılan kap.

HERENİ : Bakır kazanın küçüğü,

HERİF :Adam,Erkek

HEZEN : Tavan örtmesi için kullanılan ağaçlar-tomruğun incesi,

HINAZA : İçten pazarlıklı,

HOMUHMA: Küsen kişiler için söylenir,

HOMGUMA, HANGIRDAMA: Yersiz gülme

HOMAHA/HOMA Om Kemiği) Etli kemik parçası,

HONT : Kalça . Hontu çıkmak(Kalçası çıkmak).

HORANTA : Aile efradı,

HOTLAMAK : Atlamak

HÖBÜLÜK: Ortalıkda duran şeyler için kullanılıyor.( Mesela ortada sap gibi kalan bir direk için.)

HÖMERMEK : Dikleşmek,

IBRIH : İbrikli topraktan yapılmış su kabı,

ICCAH : Sıcak,

ICIH : Az, biraz,

İDİŞMEK : Karşılıklı çekişmek,

İKİNDİNLEDİYİN : İkindi vakti.

IGŞAMAK : Sallamak,

ILINGAÇ : Salıncak

INGILDAMAK : Hareket etmek,

ISDANBIL : İstanbul.

İLİKLEMEK : Düğmelemek,

İLİŞKİR : Sucuk,

İLENGER : Yayvan bakır yemek kabı,

İLELEMEAĞŞI/İLÂĞŞI :Ele güne karşı, Elaleme karşı.

İLÂĞAN : Leğen,

İLAHNE : Lahana,

İLİF : Lif ( duş lifi)

İLLİK : Sahura kalkmak,

İNEZ : "n" genizden okunmak kaydı ile uyuşuk manasına,

İPİİ : Epey,

İRİŞMİYESİCE : Türemeyesice,Büyümeden öl anlamında.beddua.

İPDA : Öncelikle,

İSBORTU : İspirto.

İSLİMCİ : Haylaz, serseri,

İŞGİL : Sucuk,

İŞŞİK : Eşik,Merdiven basamağı.

İTÂA : Yufka yapımı için hamuru çiğnemekte kullanılan koton kilim.

İTİ PEYNİR : Küflenmeye yüz tutmuş eski peynir.

İVEZ :Sivrisinek.

KABALA : Bir işi kaba taslak fiyat biçmek ve yapmak,

KALIÇ : Orağın küçüğü, ekin biçmede kullanılır.

KANARA : İşe yaramaz, çok yiyen ihtiyar kadın (Dişi At)

KAYFALTI: Kahvaltı.

KEF : Köpük,tortu,

KÛFERE : Bal mumu,Petek.

KUNDELİK /GÜNDELİK : Günlük giysi

KEFERE : Katı burun Pisliği.

KELER: Kiler

KELİ / KİLİ : İki bağ yada tarlayı ayıran sınır.

KEMÇİK : Yüzü çok zayıf olana denir.

KERTİKLİ : Kenarları girintili çıkıntılı bakır sahan, tabak,veya zikzaklı bir cisim.

KEPENEK : Eski dükkanlarda kapamayı sağlayan tahta ya da saç kapaklar,

KEPİR : Çorak toprak,

ERÇ ETMEK : Nispet etmek,

KELPEDEN : Kerpeden.

KELEBEK : Kepenek.

KERPİÇ : Kurumuş, inek ve öküz dışkısıdır. Kerpiç'i duvara atılarak kurutulan daha sonra tandırda yakılan yakacak.

KESGİÇ : Tandırda pişirilen peksimet türü ekmek,

KEŞŞİK : Yardımlaşma. İmece manasına gelir,

KIRI : Eşek sıpasına verilen ad.

KIRIK : Yasak ilişki yaşayan kadının sevgilisi

KIRIŞIP OTURMAK : Kendini beğenmek.

KIRMIZI: Domates.

KIYALAMAK : Aralamak,

KIVIŞLAMAK : Yerinden oynamak,

KIVIŞLATMAK / KIVIŞDADMAK : Yerinden oynatmak.

KİLE : Arpa ve buğday ölçeğidir mesela bir kile arpa iki (urup)'a eşittir yani 36 kilo eder,

KİPRİ : Kirpi.

KİRBİT : Kiprit.

KİRİZMA ALMAK : Bağ yada tarlayı derin kazarak alt-üst etme işi.

KOLLÜK : (Harap) Bakımsız bağ,bahçe,

KOSSÜ : Köstebek,

KÖFDÜR : Pekmez ve un karışımı sazdan örülmüş hasır üstünde kurutularak kışın özellikle yatsılık olarak yenen tatlı.

KÜNDE : Hergün,

KÛLLE : Tandırın hava deliği,

KÜLLÜK : Çöplük,

KÜRTÜK : Kar yığını

KÜPECİK : Çömlek ile küp arası büyüklükte küplere verilen ad.

KÜSSÜK / KOSSÜK : Avlu kapılarının emniyeti için kullanılan kalın ağaç dayatma.!

KÜZÜRÜK : Eritilmiş kuyruk yağından geriye kalan,

LAPÇIN : Lastik ayakkabı içine giyilen bir tür mest

LIHLIHA : Kulpsuz topraktan yapılan sürahi, su kabı

MALAMAT ETMEK : Rezil etmek.

MASİMİYO : Önemsemiyo,

MAŞRAFA : Bakırdan yapılan evlerde ve çeşmelerde su içmek için kullanılan su kabı,(Maşrapa).

MATAH : Kıymetli, değerli,

MAYA : Merkebin dişisine verilen ad.

MAYASIR : Basur, Hemoroid,

MELEFE : Yorgan içi,

MELHAM : Krem,

MENEVŞE : Menekşe,Çiçek.

METAMELİ : Aksi kişi,

METEL : Masal,

METLEMEK : Atlamak,

MIĞRIBA : Ufak boylu uyanık fetbaz,

MILÇIMAK : (Mılçımış) Tadı ve rengi bozulmuş meyve veya yiyecek.

MIŞIRIKLI : Dolanmaçlı,Anlaşılmaz bir şekilde konuşmak.

MIH : Başlıklı küçük Çivi,

MIRIH : Sulu-cıvık çamur

MİYİRSEK : Çok sevgi gösteren,

MÖHKEM : İhatalı, sağlam

MÖTÜRÜKLÜ : Hastalıklı,

MÜSTAMEL : Az kullanılmış.

MÜZÜMSÜZ: Lüzumsuz. Ne konuştuğunu bilmez

NAADAR : Ne kadar

NAAHIT : Ne vakit

NALBEKİ : Bakır yumurta tabağı,

NALİK : (Nalın) Tahtadan terlik.Takunya,

NAVRAKSIZ : Suratsız,

NEDEK : Ne yapalım.

NİRDEYDİN : Nerdeydin.

NOORÜYON : Ne yapıyorsun? Ne (iş) görüyorsun ? Hal hatır sormak için kullanılır.

OLÇUM : Çok bilmiş,

ONMAK : Hayrını görmek,

OMURCA : Üzüm kütüğü,

OSBAR : Tandırda yemek pişirmek için kullanılan toprak kap

OSSURGAN BÖCÜĞÜ : Kara fatma

ÖFELEMEK : Ovalamak,

ÖFTEKAR : Derman,

ÖNDÜÇ : Ödünç, Emanet

ÖRÜZGAR / ÖLÜZGAR : Rüzgar,

ÖTEBERİ : Ivır zıvır eşyalar,

ÖTOĞON : (Öteki Gün) Geçen gün.

PAHIR : Bakır.

PAKLA / PAHLA : Fasulye,

PAMBIH : Pamuk.

PALAN : Semer.

PATE: Patates.

PELVER : Pekmez ile kaynatılarak yapılan ayva marmelatı (Buna pöörente de denir.)

PEŞKİR : El dokuması havlu,

PIÇAK/BIÇAH : Bıçak.

PISIK : Kedi,kedi yavrusu,

PIRTMAK : Kurtulmak,

İNDİR: Peynir.

PİRİŞ PİLAVU : Pirinç Pilavı.

PÖÇ : Kuyruk sokumu kemiği,

PÖRSÜMÜŞ : Gevşeyip sarkmış.

PERAVU : Peynirli bir mantı çeşidi (Üçgen şeklinden dolayı şibikli mantı da deniyor.)

PÜRÇÜKLÜ : Havuç,

SAMAR : Aptal

SAHU /SAKO :Pardesü, Ceket.

SAĞAN : Küçük tabak

SAKÇA : Saksağan (Beğenilmeyen şeyler için kullanılıyor Kötü Sahça! deniliyor. Çelimsiz gibi bir anlamı var.)

SASI : Kokmak, bozulmak.

SAVAT : Çene,

SAVMAK : Göndermek,

SAVRUK : Saçıp savuran.

SAVUŞTURMAK : Yolcu etmek,

SEME : Sersem, Geç anlayan,Anlaması kıt olan,

SEKİ : (Sekmen) Sekemeç,kat,basamak.

SEYSANA : Çeyiz,

SIDALANMA : İnsanların özellikle de çocukların hastalandıklarında sürekli nazlanmaları hali.

SINATLAMAK : Nişan almak,

SINDI : Makas (Osmanlıca'da)

SINMAK : Bozulmak, abtestinin bozulması

SIRACALI : Bir kzıma ünlemi. Kanserli, hastalıklı,

SIZGIT : Kalıplanarak serin yerde saklanan et kavurması,

SİFTİNMEK : Oyalanmak,

SİFLİ SİFLİ : Çaktırmadan sinsi sinsi.

SİLİK : Ahlaksız,

STİL : Fide, fidan,

SOFA: Kayadan oyma oda

SOHU: Bulgur dövülen içi oyuk büyük taş

SOMYA: Sedir

SÜĞSÜN : Ense,

SÜMSÜK : Elde sanki anahtar tutuyomuş gibi yumruk yapma (şimdi sümsüğü yersin !) hali

SÜMDÜK : Pisboğaz,Yüzsüz, Beceriksiz

SÜTLÜ : Sütlaç,

ŞEMŞAMER Şems-i Ahmer) Ayçiçeği,

ŞEMEME : Mandalina büyüklüğünde renkli ve kokulu bir (yenmeyen) sebze.

ŞALDIR-ŞULDUR : Gelişigüzel

ŞALAK : Karpuzun olmamışı, küçüğü,

ŞAYAK : Pantalon,

ŞATIR : İvedi, Şikayetçi,

ŞAVUL ETMEK : İlan etmek,

ELEK: Ot ya da yakacak destesi,

ŞEVĞİRİ : Eğri, çarpık,

ŞEYTAN ŞAPLAÂ: Çirkin kişiye söylenir,

ŞIDIKMAK : Şımarmak,

ŞİBİK : Köşe, ŞİF : Pekmez ve şarap için ezilen üzümlerin posası,

ŞİKLETSİZ : Suratsız,

ŞİLLEZ ereyatağı kumu ile alçı karıştırılarak Ayran kıvamında elde edilen ve taş duvar örmede boşluklara doldurarak kullanılan harç. ŞİPİLEMEK : İspiyonlamak,

ŞİVELEMEK : Tatlı söz söyleyerek tavlamak,

ŞOORDA : Şurada,

TADİYDAA : İşte orda,

TAFANA : Ekmek pişirilen tandırın bulunduğu yer, kiler

TAHA/TAKA: Kaya oyma veya duvar girintisinden yapılmış raf.

TAPIŞLAMAK : Çocuğun arkasına hafif hafif vurarak uyutmaya çalışmak, TAPIKLAMAK : Uyuklamak,

TAT : (Lal) Konuşma güçlüğü çeken kimse.

TELLİK : Takke.

TENTENE : Dantel, oya,

TEREVİ : Teravih.

TEREZİ : Terazi.

TERS: Hayvansal gübre,

TEZİKMEK : Koşturmak

TEVATİR : Fevkalade, Beğenilen şeyler için kullanılır.

Tİ-RAZ : Güvercinliklere çıkılan kaya merdiven

TİRİT : Kızartılmış ekmeği et suyuyla haşlayarak yapılan yemek

TOHUÇ : (Tokaç) Çamaşı yıkamada dövme işlemi için kullanılan tahtadan yapılmış gereç.

TOL : İki ev arasındaki sınırı belirleyen yüksek duvar.

TONGELLEMEK : Yuvarlanmak

TOSBAĞA : Kaplumbağa

TÖHMELEMEK : Çok yiyip rahatsızlanmak,

ULUK:İçine pekmez,peynir,yağ konulan ya da yayık olarak kullanılan özel taş

TUTURUK : Ateş tutuşturucu, ot türünden yakacak.

UDLANMAK : Mahcup olmak, suçlanmak, çekincen olmak...

UĞUNMAK : Hızlı ve dengeli bir şekilde dönmek. kendinden geçercesine ağlamak.

UĞURUN UĞURUN : Habersiz habersiz, Sessiz sessiz,

UĞÜNMEK : Akışkan katı maddelerin yavaş yavaş dökülmesi,

URUP :arpa ve buğday ölçeği mesela bir urup arpa 18 kiloya eşittir,

ÜZLÜK : Topraktan yapılma, küçük kulpsuz çömlek

ÜVEZ :Yabani Ahlat Armudu.

VAŞIÇANAĞI : Topraktan yapılma salça yapımında kullanılan yayvan kap.

VO-O : Öyle olur mu? anlamında bir ünlem.

VIRT-ZIRT (VIT,VID) : Lüzumsuz gereksiz konuşma.

VIRIH : Cıvık

VİRA VİRA : Habire, sürekli, durmadan

VITTIRI-VIZIH : Tutarsız

YAĞLAMA : Yağ şeker ve yumurta konularak yapılan özel pide,

YAĞANNI : Sırt

YAĞNIŞ : Hatalı, yanlış,

YAŞLIK : Küçük bebelerin salyalarının silinmesi için omuzlarına iğnelenen mendil

YANAZ : Aksi

YANIR : Karalı İsli,Kirli.

YATSILIK : Özellikle uzun kış gecelerinde yatsıdan sonra misafirlere ikram edilen kuru yiyeceklerin genel adı. (Geber-yatlık)

YAPMA : Yakılmak amacıyla elle şekillendirilmiş hayvani gübre,

YALIMSAK: Çok gezene derler. Yalımsak gibi geziyor.

YAŞMANMAK : Bayanların bir örtüyü saçlarını, ağzını kapatacak şekilde kullanması,

YAZI : Arazi,

YEERİF : (Ya Herif) Sende anlamında kullanılır. Habi sös (sus) yiyerif anlamında.

YELEKLENMEK :Herşeye önden gitmek.

YİLELAA : Telaşlı, aceleci,

YÖNAA : Aksi,

YUHA : Yufka.

YUMUŞ : Görev, emir,

YUNMAK : Yıkanmak.

YÜKSÜNMEK : İsteksiz olmak.

YÜKLÜK : Kaya oyma veya duvar girintisinden yapılmış gardrap

yalbırdak : kılıfsız; ayakkabısız

yalımsak : görgüsüz

yānaz : aksi ters huylu

yapık : yazma

yeğni ~ yiğni : hafif, hoppa tabiatlı

yeğnicek : hafifmeşrepli

yemsinmek : çok az bir şeye tenezzül etmek

yesir : esir, tutsak

yınnaşık : şımarık, yılışık

yiğin : fazla, şiddetli

yikinmek : ayağa kalkmak, koşmak

yiňi ~ yeňi yitme : buluğa yeni ulaşmış

yirik : yırtık

yirik yirme : hamile kadının aşermesi

yonu yastığı : sırık yastık

ZAAR : Küçük yapılı kırma ev köpeği,

ZABAH : Sabah.

ZABIN : Zayıf

ZAĞINI ALMAK : Tam yolunu almak,

ZAYBAK : Dayanıksız,

ZAVAR :Hayvan yemi,

ZEKARET : (Sekârat) Ölmek üzere olan,

ZERDELİ : Kayısı,

ZILLIMAK - ZINARMAK : Oyunbozanlık etmek, mızıkçılık,

ZINGIR-ZINGIR : Yerleri titreterek yürüme

ZIRT-VIRT : İkide birde

ZİKKE : Hayvan başlamaya yarayan demir kazık, 

zaār : herhalde

zat : büsbütün, tamamen

zavrak : salatalık, hıyar

zemzemin : bodrum

zıbarmak : ölmek

zıbıldak : iriyarı, görgüsüz kimse

zomburtu : şiddetli titreme

zopçuk : hoppa, şımarık kadın

A

aa beyaz,ak abarı şaşırma ifadesi ,hayret bildirir abıcanbah açık saçık konuşma

abi ağabey abov hayret bildirir,çokluk anlatır adam sınmah insan yerine koyma,adam sanma

adı batasıca ölmesini isteme,beddua adını goyma belirtme,bildirme,nişanlama. aha işte,burda

ahıl akıl aıt yakma ölünün arkasından ezğilenerk ağlama aız Doğum yapan hayvanın ilk sütü

alaaz ağzı gevşek, sır saklamaz ,alaşa alabula karışık renkli,ala alaca karışık renkli ,ala

alaf alev,hızlı yanan ateş alahay sıkışık zaman, kargaşa alamaç alev

alasahca saksağan,karga türü alaşa çok konuşan,her şeye karışan kişi alayı hepsi

al basma loğusaları boğduğu sanılan görüntü alenme oyalanma,dalga geçme algın hastalıklı

algış iyi dua alımını alma yeterince, çokca ,doyasıya. allı evlendi,güllü gelin oldu her şey oldu bitti.

Allah akıl baylı versin Allah akıl fikir versin Amet Ahmet anadut üçgen, ağaçtan sap toplama aleti

anamah eşek-atın yatıp ters dönmesi andırma benzeme,hatırlatma annacı karşısı,karşı tarafı

annında karşısında"güneşin annında gibi" Anşa Ayşe apahla kuru fasulye

apdezlik odadaki abdes alınan beton bölme arhaç ağıl ,yazıda davarların yattığı yer arhaz dilsiz ,sağır

asdap giysi,giysilerin genel adı aş çorba aşam akşam

aşamınan akşamleyin aşgar üzerlikten yapılan yumşatıcı aşgarsız yüzü azgın,sert yüzlü,suratsız

atı saddıh,gatır aldıh,belayı başımıza satın aldıh daha kötüsüne çattık, belaya çattık atkı ahşap saman atma,taşıma,yükleme aracı aval aval şaşkın şaşkın

avcar baharat avgın yer altı su yolu ,künk avrat eş ,kadın

avsun tılsım,büyü,koruma. avsunlama korumaya alma avsunlu korumalı

avurt yanak ayah satılacak koyunun döküntüleri,ayak ayah yolu hela,tuvalet

ayaz baan çardaı çok soğuk yer ay gördüm Allah gece oynanan çocuk oyunu ayıtlama seçme,ayıklama

ayrıhsı yabancı, yabani azdırma kaybetme,yitirme azı gode havalı,kibirli

azını belleme yaptığı hatadan ders alma azını deşirmek konuşmasına dikkat etmek azı yüzün guyu ağız aşağı

azzıh işe-yola giderken alınan yemek azzını deşirme ekmeğini elinle kesme,ekmeksiz kalma

B

ba bağ,üzüm bağı baa bey baartlah ötücü bir kuş

babalı boynuna vebali günahı kendine baha hayret anlatır(Allah Allah gibi ) bahale bak hele,bak hele(bazen de tehtit içerir)

baırsah kene,bağırsak balah manda yavrusu baldırcan patlıcan

baldırcan cacıı patlıcan musakka balhıdı şimşek çaktı bandırma şeker sucuğu

başı gayısı ne yapacağını bilemez olma başına çökme tecavüz etme başşah kelle,paça

bayah biraz önce,az önce bayır yokuş ,rampa bayırın bohu işe yaramaz insan ,küçümseme

bayırın oyuncaa eksik akıllı,saftirik bazarlıh bozma düğün eşyası alma bel toprak kazmaya yarayan kürek

belle unutma,hatırla," bunu belle gibi berdi bataklıkta yetişen bitki,"hasır örülürdü" beri en yakındaki,öndeki

berk sıkı,sağlam,dayanıklı betine gitme güleceği gelme,acayip bezir keten tohumu ,keten yağı

bıldır geçen yıl bibi hala bi gımıh küçücük,şuncacık

bi koşam bir avuç,iki el içi kadar olan ölçü bi saal biraz sonra bişirik çatının yalıtım için çamurla sıvanması

boça giyecek-yiyecek konan bez,bohça boon bu gün bostan karpuz,karpuz tarlası

boya boyama boya nasıl boyanırsa?! boyah renk boyu devrilesice ölmesini isteme,beddua

boz gri,kül rengi boz aş yarma çorbası bozlah yüksek sesle ağlayan ,vazılayan

böle teyze çocukları,kuzen börtlenme haşlanma,soğuk alma bucah kıyı,köşe

bulamaç aşı bir çeşit un çorbası buncaaz bu kadar,küçük anlamıda çıkar buva boğa,erkek sığır

buvarsah çiftleşme zamanı gelmiş inek. bu yaha bu taraf ,bu yan buymah donmak,çok üşümek

buyur buyrunu, salla guyrunu alay yollu emret itim, köpek bu yüz bu taraf ,bu yan büküm 5adet katlanmış yufka"1büküm"

büllük çocuk pipisi,küçük parça büngüldeme kaynama,fokurdama büvelek hayvanları sokup huysuzlandıran sinek

büzürük sessiz, çekingen ve ufak kişi büzüşme buruşma büzme torba,çuval ağzını toplayarak kapatma

C

cacıh sebze yemeklerinin genel adı calpalanma suyun sallanması"desdi calpalandı" camgama gürültü,ağız dalaşı,laf kalabalığı

camız manda camız kulaa yenen ot kalın ve uzun olurdu canavar kurt,vahşi kurt

candarma jandarma care siğara cartayı çekme ölme"argo"

cavlah kel,soyulmuş cayırtı gürültü,kargaşa,yoğun silah sesi cec buğday,arpa yığını,tahıl yığını

cerek ince,uzun ve düzgün ağaç,tahta cıbıldaı çıkma çok ıslanma,tepeden tırnağa ıslanma cıbır çıplak,yoksul,kimsesiz

cıddırı vızzıh cıvık,hafif meşrep,işe yaramaz cıhla tamamen,sade cılat jilet

cılh bayat ve bozuk yumurta cılhı çıhdı bir işin tadının kaçması cıncıh cam ve porselen parçaları

cıngıl süt ve yoğur kabı ,küçük kova cırcır fermuar cırmalama kedinin tırmalaması

cırnah yırtıcı kuş tırnağı cırrıh serçegillerden bir kuş cıscıbıldah çıblak,yoksul,bir şeyi olmayan

cızıh çizgi cibilliyet soy,sop cibilliyetsiz soysuz

cikileme böceklerin ötmesi,gecenin sesi cilbirdim yoğut,yumurta,yağ ile yapılır.cılbır cilis iyice,büsbütün,tamamen

cimcik çimdik ,çok az cingi daş sağlam,sert taş civirdemek kuşların karşılıklı ötüşmesi

cohurun sıcaa çok sıcak,fokurdatan sıcaklar culhur kuru yufka ile yapılan yemek culuh hindi

cumalik perşembeleri dağıtılan bulgur vb. cuvap cevap cücük civciv

cüllük küçük cünüp ilşkiden sonraki kirli olma durum

Ç

çaalah suyun hızlı aktığı yer çaardek ayçiçeği,çekirdek çaarma seslenme,çağırma

çabıt bez parçası çahıldah koyunun kuyruğuna yapışan sert gübre parçaları çalaan atmaca,alıcı kuş

çalhalamaç ayran çalma yalıh tek kat bağlanan tülbent çamel çengel

çarhıt kırık,dökük,çok eski "argo" çatışma köpeklerin cinsel birleşmeleri çebiş oğlağın büyüğü

çeltek çobanın yardımcısı çemkirme yavru köpeğin ürmesi,çekişme çemleme paça veya kolu yukarı sıvama

çenet bacak çenet ganet bacagın ayrılması çenileme acı acı bağırma"it için kullanılırdı"

çerçi seyyar satıcı. etder,emmici çeten bezden sap taşıma aracı,haral çıdılgı çer,çöpten yakacak,çırpı

çıhı çıhılama bohça hazırlama çıhışmadı az geldi,yetmedi çıırışma sesli ağlama,yüksek sesle ağlama

çımgışma ürperme,zonklama çıngı köz parçacıkları,kıvılcım çıra içine gazyağı konan aydınlatma aracı

çırahmalıh çıra konulan yer,raf,terek çıtah bela arayan,sataşan,çatan,şımarık çıvgın fırtınalı yağış

çifte ikiz,çift çiftelerim ikizlerim,çiftlerim çiir patika,dar yol

çiirtme yağda hamur kızartması,bişi çil kısa yeni çıkmış ekin, çim,keklik çiltim küçük üzüm salkımı

çimeker seçici,zor beğenen çimme banyo yapma,yıkanma çinari elemeye yarayan deriden örme alet

çinik buğday ölçeği (8 kg) çir kayısı veya erik kurusu çot topal,eli kolu sakat,yürüyemez olan

çodürme ayakta işeme çömçe kepçe çörten yağmur suyunu akıtan oluk

çul bez parçası çul haki kıldan dokunan desensiz dokuma

D

da dağ daarcıh deri torba daarmen değirmen

dal omuz ,ağaç dalama köpeğin ısırması dal gündüz güpe gündüz , gün ortası

dam ev,evlerin genel adı dam başı toprak örtülü evlerin üstü damızlıh yoğurt-hamur mayası,tohumluk

dar vahıt akşam üzeri,akşam olurken daş başına çıkma ergenliğe adım atma durumu davar koyun,koyun- keçinin ortak adı

davlaşma şikayet etme,ağız dalaşı dazlah kel ,hiç saçı olmayan kişi deaal değil

dekdurmaz yaramaz,şımarık.. dek durmaz delinden mi çıktın? o...pu çocuğu musun ? delianlı delikanlı

deller yüksek sesle verilen bilgi,duyuru dembele desde dereden tepeden konuşan demşek şımarık,yaramaz,hareketli çocuk

dene buğday,bulgur,vb genel adı derilme birikme,toplanma depe tepe

depetahla patavatsız konuşan,baş aşağı depik tekme deşir topla

deşirici dilenci deşirikli eli işli , evcimen develik salon,odalar arasındaki geniş boşluk

devramber ayçiçeği devre yanlış,başka türlü,ters dıdısının dıdısı çok uzak akrabası

dıhız tarlanın nemi, tavanın dar gelmesi dıngırdatma dalga geçme,alaya alma dışlıh can sıkıntısı ,dünya ilişkisi,vakit

dinelmek ayakta durmak dirgen sapı-otu atan 3 dişli demir alet. dirlik geçim

dirliksiz geçimsiz,geçimi bozuk dizıhma diz çökme dizinin tapı kesilme çok yorulma,yürüyemez hale gelme

doluhma duygulanma,ağlamak üzere olma domuşma yüzünü asma,bozulup oturma dölek düzgün ,doğru,düz arazi

dölek dur düzgün dur döleşme yoğunlaşma"davar yayılmaya döleşdi" döme aşı başşakla birlikte pişen döğme yemeği

dönderme yağda yumurta ve yufka dürümü döş gögüs dulda rüzğara-yağmura korunaklı yer

duluh yüz,yanak,şakak dumbuz yumruk duzsuz duzsuz konuşma açık saçık-saçma sapan konuşma

dünek rahat,dinlenme"uyku dünek yok" düş rüya düürcü kız istemeye gidenler ,isteyenler.

düürcük ince bulgur,köftelik bulgur düve doğurmamış dişi sığır. düven döğen,at la sapı saman yapan araç

dikibik tarla kuşu-dik ibik

E

ebe babaanne,anneanne,nine ebemkuşaı gökkuşağı ecer yeni

eke olgun,çok bilmiş,ukala,ehil ekin ekmek ekin nasıl ekilir?!tohum ekilir ekmeksiz nankör,vefasız

elbiz örümcek ağı,örümcek eleddim götürdüm,ilettim elekci çingen

ellam her halde,Allah bilir ya ellik eldiven em ilaç

emleme yarayı ilaçlama,sarma emişme kuzunun anasını emmesi emlik geç doğmuş koyun yavrusu

emmi amca,baba tarafının erkekleri emmici seyyar satıcı,çerçi en damga,işaret

enik kedi-köpek yavrusu entere kadın elbisesi,entari er erken

eringeç iş yapmaya isteksiz olan ,tembel erinme üşenme,usanma,zor sınma erlik safur

essah mı? sahi mi?,gerçekten mi? essik çukur,küçük çukur etder seyyar satıcı,çerçi

evcimen eli işli,eve düşkün,evini seven evlik oda evme acele etme

evraaç ekmek çevirme-pişirme çubuğu ezen ezan

F

Fadime Fatma ,bayan adı fah tuzak,kapan fıldırma fırlatma

fısırtı hafif sesle konuşma,fısıltı filik tiftik,tiftik keçisi fingirdek yerli yersiz gülen,oynak

firik olgunlaşmaya başlamış ekin fisirti hafif rüzğar firek kapı kilidi

G

gaanıcah elle yapılan oyuncak kağnı gada dert-keder"gadamı al-derdimi al gibi" gadah başı kalın kısa çivi

gadem talih,şans gademsiz kadersiz,şansız gah kalk

gahıç ayıbı yüze vuma gahılı çok fazla galbize uzun çivi

gallangıç kırlangıç kuşu Gamerin iti gibi çok gezene denirdi gamga yonga,küçük ağaç parçası,kıymık

gancıh dişi köpek-dişi kedi ganırmah zorlamak ,iyice germek gibi gap gacah mutfak eşyası,kap kacak

gargın gür,iştahlı garı yaşlı kadın garsamba dağınık eşya,ıvır zıvır

gart eğilmez,özü sözü bir,dik adam gartma hayanın büyümesi,uyanması gartmış kalkmış,uyanmış haya

gaşşıh kaşık gavil yapmak istediği şeye,karar verme gavumsah akraba sever,akraba canlısı

gavurga kavrulmuş buğday-çetene,çerez gayıl razı,razı olmak gibi gayıt görme hazırlık için alış veriş yapma

gayış kemer gazez makine dikiş ipliği gelaan kır faresi,gelengi ,gelincik

gelin bacı yenge geloşt hadi ordan,sus köpek. gevmek dişlemek,çiğnemek,ezmek

gı kız, hitap şekli,"nörüyon gı gibi gıcı ince dolu gibi kar,buzlu kar gıcır gıcır yeni ,yes yeni gibi "argo"

gıç bacak,kaba baldır,popo,ayak gıdıh koltuk ve çenenin altı,gırtlak gımıh küçücük "bi gımıh başıyla"

gındap lifli sağlam ip gınısa büyük bıçak gıran giresice ölmesini isteme,ilenme

gırcı ince dolu gibi kar,buzlu kar gırfacan etme alt üst etme,korkutup kaçırma gırhlıh koyunun yününü kesen makas

gırhmah traş etmek gırh yalana bi bıçah çalıyo çok yalan söylüyor gırıh sevgili,dost

gırılasıca beddua,ölmesini isteme gırmızı domates,renk olarak kırmızı gıvıl yavul ediyo bahane arıyo,geveliyor

gıvran dolan gıvranma dolanma gıvrışıh kırışmış, kıvırcık ,buruşuk

gıyah narin,temiz giyinen,iyi yürüyen gıyıh büyük iğne ,çuvaldız gıyışıh aralık,kapı gıyışıh galdı. gibi

gızan köpeğin çiftleşme isteği gızıl tembel,iş görmez gızıllıh tembellik,gözün işi kesmemesi

gızınmah ısınmak gicişme kaşıntı,kaşınma gidek gidelim

goca yaşlı,büyük,iri,koca gocaarı kocakarı,yaşlı kadın gocuh mont

gocunma alınma,alınganlık gösterme goddiş gözü açık,kısa adımlarla yürüme goduş gavat,kısa boylu,kendini beğenmiş

golan uzun ip -halat,semer bağı golcah kadınların çalışırken kola taktığı kolluk goode vücut,insan bedeni

gop koş goyur bırak(goyurma-bırakma gibi ) gopay tazı ,av köpeği cinsi

gosdah kısa adımlarla güzel yürüme,kısa boylu gosdahlı kısa adımlı,süslü ve güzel yürüyen goygun dokunaklı ,içli,dertli

gö yeşil,yeşile çalan mavi,gök yüzü göbelek mantar göcek bir karış boyundaki ekin-ot,kucak

gödek kısa,kısa boylu gölek su birikintisi gömük pis kokulu çamur

göresek görgü,görenek,adet göresi gelme özleme,görmeyi arzulama göyünme kumaşın,bezin için için yanması

gözer büyük delikli kalbur gözlük kıvam için sebze yemeklerine konulan az bulgur-pirinç gubarma gösteriş,kabarma,büyüklenme

gubat kaba saba,uygun olmayan gudüm şans,uğur,talih gudümsüz uğursuz

gullep lakap, hayvan bağlanan halka guluç kürek kemikleri üstü,ağrı,yel gulun tay,at yavrusu

gunnama eşeğin,atın doğurması gurd aazı balama kaybolan hayvanı kurt yemesin diye dua ile ipe üç düğüm atma olayı gurh tavuğun kuluçkaya yatma isteği

gurna oluk,musluk gursah mide gurt kurt,kurtcuk "gıvıl gıvıl gurt, gibi"

gusgun semer bağı ,ipten bağ gusulane boy abdesti alınan yer,abdeslik guş kuş

guşluh sabah ile öğle arası gutnu ipek kumaş,kaliteli kumaş guymah kuru yufka yemeği

guyruhlu uzun saplı yağ tavası guzulama koyunun yavru doğurması güccük küçük

gücük şubat gümen kuşku,şüphe gümpür patates

gümpür cacıı patates yahnisi gümrah gür ,iştahlı günaşi güneşe karşı,güneşten yana

günüz gündüz güre at,eşeğin çiftleşme isteği duyması güren güren küme küme,sürü sürü

güverçile nemli güverme morarma,yeşerme güvezi açık mor renk

H

haba kaba kumaş,aba habe heybe Hacca Hatice

Haceli Hacı Ali Hacimmet Hacı Mehmet halbır kalbur

halı hayadda ölümcül hasta halına goymama gönlüne bırakmama hallik üstü başı berişan-dökük

hamlama kol ve bacağın tutulması harim bahçe duvarı,bahçe hapa hap ansızın karşı karşıya kalma

haşeri huysuz,yaramaz hatıl hayvan yemliği havuhma yaranın azması,şişip iltihaplanması

havut çeşmenin havuzu,havuz hayf intikam"hayfımı aldım gibi " hedik kaşlanmış buğday,kar ayakkabısı

helik duvar arasınadaki küçük taşlar helke bakraç,kova,cıngılın büyüğü heral herhalde

herk etme toprağı sürme hezen kiriş,dama atılan kalın-uzun ağaç hı evet

hıh koyun-keçinin yuvarlak dışkısı hılım hırçıh kırtık pırtık,partal hırhız hırsız

hırpıt çok eskimiş giysi hısda pay,hak hışım çıhdı çok yoruldum

hışır buğday-arpa sapı hışmalama avuçla sıkma him işaret

hindi şimdi hodul kabararak gezen,görkemli holama saldırma,hucum etme

hota sevinç bağırtısı,görkemli hotlama atlama,atlama eylemi hoyuh ince uzun boylu,korkuluk

hozan sürülmemiş tarla högürme acı acı bağırma hömerme dikleşme,karşı gelme

hölütme soğanı vb. ateşte hafif kavurma hu şu,işaret için söylenirdi huna şuna

hunu şunu hüyük tepe,höyük

I

ıcıh biraz,azıcık ıhı aha ıhırcıh garanlıh alaca karanlık

ııl ııl yavaş yavaş,kan ve su akması,yürüme ırahmatlıh rahmetli,rahmetlik Iramazan Ramazan

ıranmah hafif hafif sallanmak ırbıh bakır sürahi ,güğüm ırgatlıh hasat zamanı ,yazın

Irıza Rıza ısdar dokuma tezğahı ısmarıç sipariş

ışgın taze filiz -sürgün ıvır zıvır öteberi,işe yaramaz öteberi ıyma ipin dokumaya hazırlanması

ız az ızgın yemlik- yağlık bitki

İ

İbiş İbrahim iki dinli iki yüzlü iki geçeli karşılıklı,iki taraflı

ilaançe tepsi ilahne lahana imbal ucu çivili deynek

ingilli geçinin cingilli olaı çok önemli kişi,değerli,az bulunan ipdi önce ipil ipil ışığın yanıp yanıp sönmesi,titremesi

ipissiz tenha,kimse yok ipsiz kösdeksiz boş gezen, serseri ,işsiz güçsüz İpram İbrahim

İrbiş İbrahim İrebeç Recep İrecep Recep

İreşid Raşit İsmaal İsmail işlemeç sac böreği,gözleme

işmar işaret , kaş-göz etmek iş zaban,aş zaban "her şey zamanında" diyen bir deyim işlik yakasız gömlek

itaa ekmek yapılırken yere serilen bez it dirsa göz iltihabı,göz hastalığı ivez sivrisinek

K

kaa kahya "tarihte kethüda" kalan (galan) bundan böyle ,artık karnı arıma kıskanma,çekememezlik

kebelek kelebek,koyun bağırsak paraziti keci iğne ipliği, dikiş ipliği kekil başın önündeki uzun saç

kele bayanların hitap şekli,ayol kelenkesdi kertenkele,kısa uyku,kestirme kele obuyaaşı köye karşı ayıp oluyor

keleş güzel ,yakışıklı,alay olarak tersi keli tarla sınırı kendir kenevirden örme ip-urgan

kepir verimsiz eğimli yer,toprak kepme yıkılma,çökme kercine alay etme ,tersine konuşma

kerkinme cinsel ilişki taklidi kerme koyun dışkısından yapılan yakacak kertik çentik

kertme sıkarak iz bırakma"ipin,lastiğin" kesek bel- pulluğun kaldırdığı toprak parçası keskenme vuracakmış gibi yapma

keşgere döt kollu elle taşıma aracı keşik sıra,nöbet ,yardımlaşma kevek yumşak yapı taşı

kırı eşek yavrusu,sıpası kırım(gırım) at ile ekin biçme makinası kırmızı domates

kirik yeni doğmuş eşek yavrusu,sıpa kile 32 kg lık buğday ölçüsü (8 çinik) kirkid demir tarak-dokumada kullanılırdı

kirmen ağaçtan elde yün eğirme aracı kirp diye birden bire,aniden sesin kesilmesi kirpiştirme göz kırpma

kirtik küçük sabun parçası kiş kanatlı hayvan kovalanırken söylenirdi kişifleme gözetleme,gizli takip

kişkirme saldırmasını isteme, kışkırtma koşum (goşum) koşulacak ata takılan deri düzenek koyun gözü papatya

kölük kısa,küt,boynuzsuz kafa kömbe sobada pişirilen yuvarlak, kalın ekmek kör itin öldü yer çok uzak yer .deyim

kör köslü köstebek körsen loş,az ışıklı yer ,karanlık kösgelme,kösgenme bir yere yaslanarak oturmak

kösmeleme gelişi güzel yığma kössa demir çubuk, maşa kösre,kösüre biley taşı

köteleme atma , fırlatma külbe tandırın havalandırma deliği,kanalı külek tahta kova."bal,yoğur,tuz konurdu"

küllük kül dökülen yer külteli iri kıyım,kalıplı,iri yarı kümük yumuk,çökük,yamuk,içe basık

künde her gün kürtük kar birikintisi kürtün eşek semeri

kürüklü küreme aracı"kar-ahır-harman" küsküç çiğdem deyneği,peynir basma deyneği küşüm kuşku,şüphe

küzlük erken doğmuş kuzu küzürük kuyruk yağı kavurması

L

laap lakap,takma isim lalanma alay etme lallik yazlık naylon ayakkabı,terlik

lavgar luzumsuz,boşboğaz,geveze le mi? tastik sözü,öyle mi ? lepeç ince bulgurla yapılan yemek

Lomen Numan ,Lokman losan eksik akıllı,saftirik loşdur şisman,ağır kadın

lök erkek deve

M

maa eski evlerin tavanı maade başka maarse meğerse

mabiin ev girişindeki geniş bölme,salon mah şaşırma ifadesi mahane bahane

mahat somya malama samanla karışık buğday,arpa malamat rezil,perişan

mamalı evin içindeki tandırlık, ocaklık man yarebbim hayret ifadesi,aman Allahım maraz hastalık,dert

mardımalah madımak.yenen ot marim meğer,meğerse masarıf gider,masraf

masimek önemsemek maya dişi deve mayıl mayıl baygın baygın bakma

maytap şaka,eğlenme mazarrat şımarık,yaramaz merese miras

mertleme sıçrama,atlama meses uzun ağaç,ucu çivili uzun sopa metel masal,hikaye"metel anlatma gibi"

mıh nal çivisi,çivilerin ortak adı mıhkesdi pinti,eli sıkı mıhsıçdı pinti ,eli sıkı

Mılla erkek adı ,Molla mındar kendi ölmüş hayvan eti, haram et mısmıl helal kesilmiş et,yenmesi helal et

miltan gömlek minnet etme yalvarma,rica etme mitil döşek-yorgan asdarı,yün doldurulan iç

motur traktör mucuh toplu uçan küçük sinek türü muhannet yapılan iyiliği başa kakan

muştu müjde,iyi haber muzul felç,inme müzevir laf taşıyan,yalaka,ara bozucu

N

na has şaşırma,hayrola,neden öyle navrah yüz,surat navrahsız yüzü azgın,suratsız

ne aziyon? ne geziyon ? nemmen bilmiyorum,ne bileyim nen çalmah ninni söylemek

neynesin? ne yapsın? nörüyon? ne yapıyon? nörüyüm ne yapayım

Nuru Nuri nü yün tartı birimi (1kg =1,5 nü ) nümere numara,argo da oyun

O

ocah başından yırah bizden uzak olsun o dalden haberi yokmuş gibi,çaktırmadan ohul okul

ohuntu düğün daveti,düğün armağanı okenme taklit etme olçum halk hekimi,kırık-çıkıkçı

omuzu souh şanssız,bahtsız omaç yağda yumurta ve yufka yemeği onma iyi olma,iyileşme

onmaz iyi olmaz,iyileşmez oturup aşşediyo uzun süre oturuyo,boş oturuyo ouşma gelişme,güçlenme

oynaş sevgili,dost oyuncah oyuncak,akılsız,saçma sapan oyuncahlanma saçmalama,eksik akıllı olma

Ö

ödüm sıddı çok korktum ödü sıdma çok korkma ökenme taklit etme

ölgün loş ışık ölü ölmüş ölen insan tekrar nasıl ölüyorsa? ölüzgar rüzgar

örk zikkeye bağlanılan ip veya zincir örselemek elle oynama, zedelemek ört kapat,kapıyı ört gibi

örtme tandırlı üstü örtük yapı,kapatma ötean önceki gün,dün öte yaha karşı taraf

öte yan arka taraf ,karşı taraf öz dere,akarsu özgücandan içten,kalpten,çok isteyerek

P

paa alaçık,bağ -bahçedeki basit yapı pahır cimri,eli sıkı palaz çabuttan yapılmış minder

parhaç teneke kova,metal kova parpulama menemen patat kekeme,kekeç

patus saman makinası,patoz pece pencere pelise pekmez ve unla yapılan yemek

pendir peynir penzehir derman,ilaç, peşkir havlu

peydahlama bulma,meydana getirme peyik giysinin apış arasındaki üçgen parçası pırtı kumaş,elbiselik ,metre işi

pırtıcı metre işi kumaş satan pısma saklanma,sinme,korkma pirem pirem parça parça,darma dağınık

pohur yonca gillerden kokulu bir bitki poçalama ne yapacağını şaşırma,bocalama portma birden kaçma,aradan sıyrılma

portmaç verme şaşırtarak kaçmak puhara baca pür bitkilerin yaprakları ,saçakları

pürçük bitkilerin kökü ,saçak pürçüklü havuç pürtük bok,küçük kaka parçası

S

saarın sıca çok yogun sıcak saartme eşeği koşturma sahızını çürütme çok konuşma,boş boş konuşma

sahtiyen kayış,muşamba,deri sal sap çekilen arabaya konulan ağaç araç Salif Salih

sallangaç salıncak samal sağılan inek,koyun samen gelin alıcılar

sanıdmah boş boş beklemek sargın tutkun,istekli,bağlı sası kötü,otsu koku.tatsız,yavan

satlıcan zatüre ,sert soğuk algınlığı savran kervan,kervan başı savuş gel geç,çabuk kaybol

say yassı taş saya şubat ortasında oynanan oyun sayrı hasta

sazah kuru soğuk,hafif soğuk rüzgar seki toprak mahat ,yükselti seklem yarım,üzerinden alınmış

sekmen basamak,merdiven sergen kurutma yeri-yatağı serpenek duvarı korumak için çatının çıkıntısı

seten bulgurun,döğmenin vb.at ile çekildiği yer setirikli çabuk öfkelenen,sinirli,şüpheci seyik sargı

seyip serbest,başı boş sıçan gibi mertliyo fare gibi sıçrıyor,ele avuca sığmaz sıhlat esintisiz sıcak hava

sıhlat basdı sıkıntı geldi ,sıcaklık,bunalma sındı makas sınıhcı kırık-çıkıkları tedavi eden kişi,olçum

sıracalı tehlikeli,gıcık,uyanık,hasta sırhıntı bunalım,sıkıntı,son damla sırıma yorgan kaplama

sırınsı kurutulmuş et, bayatlamış sıtgını sıyırma güvenini yitirme,ümüdini yitirme sıvış geç,git

sıvışmah oradan ayrılmak sıyhal düzgün, düzlenmiş sıypah kaygan,cilalı

sızgıt kavurma,kavrulmuş et sifir is sifirli isli

sifirsi isli koku similik sinsi,eli ağır simtir eli ağır,yavaş,similik

sinmek saklanmak,gizlenmek sivtimek ayırma,temizleme,et sivtidim gibi sivtinmek oyalanmak

siyek hayvan idrarı siyim siyim ince ince ip gibi yağan yağmur siyme köpeğin işemesi

sohu bulgurun el ile dövüldüğü yer sohum lokma sohurdanmah öfkelenerek söylenmek,homurdanmak

sorhanma söylenmek,homurdanmak souhkuyu lastik ayakkabı,kara lastik soulma suyun kesilmesi, sütten kesilme

soyha ölüden kalmış eşya soyhası batasıca soyu,sopu kurusun,hiç bir şeyi kalmasın söykenmek yaslanmak

sumsuh yumruk su sulamah su nasıl sulanırsa?! sübüntü döküntü,çör çöp

süla sürahi,küçük su testisi sülgüç bulaşık bezi sümerciye tahmini

sürek sürü,satılık sürü mal sürtük çok gezen süvem baş-işaret parmağı arasında uzunluk

Ş

şadıman memnun,mutlu şahan şahin şapalah alkış

şapaz hızlı,acele,çabuk,becerikli şaplah tokat,şamar şebit el kalınlığında ekmek,bazlama

şelek tutam,sırtta taşınan ot,ekin şemşamer ayçiçeği şergil belalı,bela arayan

şerim şerim yüzüne işerim dediğini yaptıran,söz dinlemez,belelı şıvga genç fidan dalı,ince uzun şikar az bulunan,önemli

şimşir parlak (şimşir gaşşıh ) şipildek terlik,özellikle bayan terliği şişek yaşını doldurmuş dişi kuzu

şişirmek balon şo şu şora şu taraf

T

taa dolap gibi duvardaki oyuk tahtalı odalardaki tahtadan yapılmış yer,yüklük talama dağılma,kaplama,yogunluk,yayılma

talaz şiddetli, tozlu rüzğar taman hani,dedin,yaptın ya,biliyorsun ya, tandırlıh ekmek yapılan yer,tandırın olduğu oda

tapı kesilme çok yorulma tapılama aklına düşme,hatırlama tapışlama beğenerek sırtını okşama

tapsıma bayatlama tat dilsiz tatlıh tandır başında üste örtülen yorgan

tavatır iyi ,güzel mükemmel,yerinde taysınmaz denk saymaz"argoda takmaz gibi" tebelleş musallat olma,başa bela

teberik hediye, ölüden kalan öksüz,yetim tekecen yenen ot,ince ve tırtıklı yaprağı olurdu teltik değişik söylenmesi güç,akla gelmeyen

temelli her zaman"hayret bildirir" tepserme kurumaya başlama teşt leğen ,bakır leğen

tevek karpuz,kavun,kabak yaprağı tevir tür,çeşit "argo da tuhaf insan" tezek kurutulmuş hayvan dışkısı,yakacak

tezikme hayvanın ürküp kaçması,ürkme tıhırdah koyunun boynuna takılan zil tıngır teneke leğen

tıpatıp aynısı,çok benzeri tırıp çok olma durumu,çokluk tırıs hızlı,süratli ," at için kullanılırdı "

tike kurutulmuş et,küçük parça tiyare uçak tohaç çamaşır, kilim yıkama döveceği

tohlu bir yaşındaki erkek kuzu tolu donmuş yağmur tanesi,dolu tombalah takla ,yuvarlanma,kısa ve şişman

topah yuvarlak,oval tosba kaplumbağa tozah ince kar,kavaktan uçan pamukçuklar

töhmeleme çok yiyip sindirememe"deneleme" töllüce düzgünce,yordamınca töm töm çok yaşlı ,beli bükük,boynu incelmiş

töpecime sendeleme,takılma töremek yetişmek,üremek,çoğalmak töremeyesice yetişme öl,üreme,çoğalma

tuluh tulum,koyun derisinden tulum tuman bol ve geniş kadın şalvarı,donu tummah suya dalmak

tumpma çömlekle tandırda pişirilen pancar yemeği tatlı olurdu turfan çanaktan yapılma yayık türkü çırmah türkü söylemek

U

Uhu Ahu ,bayan adı ulmah bozulmak,çürümek,kokmak uluh bozuk,çürük,kokmuş

Umar Ömer umma istekte bulunma umsuluh ümit verme,umutlanma,elde edememe

unmah acıyla kıvranmak, ağlamak ura hamura kıvam veren kepekli un urun saklı,gizli

urupla buğday ölçme aleti ,çiniğin 6/1'i uşah çocuk,ev halkı utlanma utanma,mahçup olma

utlanmaz utanmaz,arlanmaz,namussuz

utlu arlı,namuslu,utangaç uyluh but, bacak

Ü

üfeleme oğuşturma,sıvazlama,ufalama üfelemeç yağda kızartılmış yufka parçaları ürme köpeğin havlaması

ürüya rüya Üsüyün Hüseyin üzlük küçük toprak kap,yağ kabı

V

vavgun remörk vazalah mızmız ,vazılayan,bozulayan velesbit bisiklet

vıhrımah ekşimek,kaynamak vıttırı vızzıh önemsiz,kıymetsiz,dikkate alınmaz vızzıh mızmız ,vızılayan,kıymetsiz

Y

yaalıh büyük mendil,tülbent,eşarp Yaap Yakup yaar sırt

yaba ağaçtan harman savurma aracı yadırhı yabancı yalah köpeğin yal ve su içtiği taş oyuk

yamçı deri at binme aracı yamız kalça tarafı,arka taraf yangın yanıyor yangın nasıl yanarsa?!

yanır (yaır) eşeğin sırtına semerin açtığı yara yapma hayvan dışkısından elle yapılan yakacak yarenlik şaka

yarma dövme,yemeklik kırık buğday yaşı garalesice ölmesini isteme,yetişmeden öl,beddua yaş pahla taze fasülye

yate kir,pasak yateli kirli,yağlı,pasaklı yavsu hayvan paraziti,bir çeşit küçük kene

yayan yapıldah yaya ve aceleyle yola çıkma yaymah hayvan otlatmak yein gür.yein ekin gibi

yekinmek davranmak,kalkmak,hareketlenmek yele yele koşa koşa yelmek koşmak,telaşlı,koşarak gitme

yeni hafif yercüce sincaba benzer bir hayvan yesir tutsak,esir

yılan gırhan eli sıkı,pinti, çok çıkarcı yılhı kışın yazıya bırakılmış at sürüsü yılıh gözü şaş, gözü kırparak bakan

yirik büyük yırtık yiyilgeç şımarık,hareketli yohlamah ziyaret etmek

yosmah istiflemek"samanı yos gibi" yosmalama gelişi güzel doldurma yörep yokuş,rampa

yu yıka emir cümlesi yumah yıkamak,ip yumağı yumuş iş, iş yapmasını isteme,buyruk

yun yün,yıkan emir cümlesi yunmah yıkanmak,banyo yapmak yuurme koçla koyunun çiftleşmesi

yuvantı kimsesiz,yabancı,sahipsiz,el yüklük yatak konulan yer yüleme-yületme keskinleştirme,keskinleştirtme

Z

zaar galiba,her halde,küçük köpek cinsi zahmarı ocak ayındaki 45 günlük kış dönemi zamanın behrinde eski zamanlarda,zamanın birinde

zangırdamah titremek,korkmak zarek yağlık bitki,keten tohumu zerdeli kayısı,kayısı ağacı

zıh sertçe vurma"zıh diye vurdu" zıha zıh tıklım tıklım,"çaka çaka dolu " zıhım zehir,zakkum

zıhımın dibi zehir olsun "zıhımın dibini ye" zıhımın kökü zehir olsun,haram olsun zıllıcı oyun bozan,oyun bozucu

zıllımah oyun bozanlık zırıncı acı,sıkıntı,eziyet zırıncımah bıkmak,usanmak

zırnıh vermemek "argo"hiç bir şey vermemek zibil kuru hayvan gübresi,kuruluk zibil gibi argo çok,haddinden fazla

zikge örkün bağlandığı demir kazık zil guyruh kötü yollu,çok gezen ziveden habersizce,birden bire

zivziv çok gezen,gizli gezen zohurdama fokurdama,ağrının atması zotdirik süslü süslü gezen,oynak

R"ile başlayan sözcüklerin başına "ı"harfi getirilmiştir"j"yerine "c" harfi kullanılmıştır. yumuşama yerine sertleşme vardır.Ayrıca "e"ile başlaması gereken kimi sözcükler de"a" ile başlamıştır.yine genellikle "k"ile başlayan sözcüklerde "k" yerine "g"ile başlatılmış ,sözcük ortasındaki ve sonundaki"k"ise "h"olarak söylenmiş,bazende düşmüştür .Ayrıca "ğ"harfi hiç kullanılmamıştır yerine genellikle"a" yada "ğ"geden önce gelen sesli haf uzatılarak söylenmektedir.Kimi sözcüklerde"t" yerine "d" kullanılmıştır. Bundan başka harf düşmeleride sıkça görülür "y" harfi gibi. Son zamanlarda örgün ve yaygın eğitim alanında ki gelişmeler ile teknolojik alandaki ilerlemeler nedeniyle tüm yöresel ağızlarda yaşanan anonim yapıdaki sözcük üretiminin kısırlaşma süreci bazı köylerimiz de de yaşanmaktadır. Yöresel ifadelerin kullanımları yok olmaya başlamıştır. Hatırladığımız sözcükleri ilave edeceğiz...

FİB Haber merkezi olarak katkılarından dolayı Nevşehirli hemşehrilerimize teşekkür ederiz.

MUĞLA NAMAZ VAKİTLERİ VE İBADET SAATLERİ

İbadetlerini zamanında eda etmek isteyen vatandaşlar için ezan saatleri büyük önem taşıyor. Güncel takvime göre belirlenen Muğla namaz vakitleri, cami panolarında ve dijital platformlarda yerini aldı. Özellikle sabah namazı ve yatsı namazı vakitlerindeki değişimler, vatandaşlar tarafından yakından takip ediliyor. Muğla ezan vakti okunduğunda şehrin dört bir yanından yükselen ses, manevi huzurun simgesi haline geliyor. Cemaatle kılınan namazların faziletinden yararlanmak isteyenler, camileri dolduruyor.

Dini günler, bayramlar ve özel gecelerle ilgili tüm duyurular, yerel basın aracılığıyla halka ulaştırılıyor. İftar sofraları, sahur programları ve vaaz saatleri gibi detaylara Muğla Haber servisleri üzerinden erişim sağlanabiliyor. Vatandaşların ibadetlerini huşu içinde yapabilmeleri için gerekli tüm tedbirler alınmış durumda. Camilerin çevre düzenlemeleri ve aydınlatma sistemleri de gözden geçirildi.

Akşam saatlerinde cami avlularında oluşan kalabalıklar ve yapılan dualar, şehrin manevi kimliğini yansıtıyor. Muğla akşam ezanı ile birlikte iftar sofralarında buluşan aileler, geleneksel değerleri yaşatmaya devam ediyor. Şehirdeki dini etkinlikler, cenaze duyuruları ve müftülük açıklamaları gibi konularda bilgi sahibi olmak isteyenler, Muğla Son Dakika Haberleri akışını takip edebilir. Maneviyatın ve huzurun hakim olduğu şehirde, birlik mesajları veriliyor.

ARAÇ BAKIMINDA İHMALE YER YOK

Sadece lastik değişimi değil, motor bakımı da kış aylarında büyük önem arz ediyor. Antifriz kontrolünün yapılması, motorun donmasını engelleyerek büyük masrafların önüne geçiyor. Akü ölçümlerinin yapılması, soğuk havalarda aracın çalışmama riskini ortadan kaldırıyor. Hava durumu raporlarını dikkate alarak yola çıkmak, olası kazaların önlenmesinde en etkili yöntemlerden biri. Sileceklerin ve far ayarlarının kontrol edilmesi, görüş mesafesinin düştüğü sisli ve yağışlı havalarda sürüş güvenliğini artırıyor.

Uzun yola çıkacak sürücülerin, uykusuz ve yorgun araç kullanmamaları konusunda uyarılar yapılıyor. Mola vererek seyahat etmek, dikkatin dağılmasını engelliyor. Canlı haber yayınlarında aktarılan trafik yoğunluk haritaları, sürücülerin alternatif güzergahları tercih etmesine yardımcı oluyor. Emniyet kemeri takma alışkanlığı, şehir içi veya şehirlerarası fark etmeksizin hayat kurtarıyor. Trafik kurallarına uymak, sadece kendi canımızı değil, trafikteki diğer insanların da hayatını korumak anlamına geliyor.

Türkiye'nin coğrafi yapısı gereği, bazı bölgelerde kış şartları çok daha ağır geçebiliyor. Özellikle doğu illerinde ve yüksek rakımlı geçitlerde kar yağışı ulaşımı aksatabiliyor. Son dakika yol durumu bilgileri, sürücülerin mağduriyet yaşamasını engelliyor. Araç takip mesafesinin korunması, ani frenleme durumlarında zincirleme kazaların önüne geçiyor. Hız limitlerine uymak, her mevsim olduğu gibi kışın da güvenli sürüşün temel kuralı.

Trafikteki anlık değişimleri ve yasal düzenlemeleri takip etmek için Son Dakika Haberleri servislerinden yararlanabilirsiniz. Güvenli bir yolculuk için aracınızın bakımını ihmal etmeyin ve trafik işaretlerine mutlaka uyun.

Eski Nevşehir evleri avlusunda sizi 'hayat' karşılar. Tokmaklı kapılar açılır hayata...

Hayat nedir? Geleneksel Türk evinin giriş veya birinci katında odaların açıldığı, üstü kapalı,önü avluya bakan, bir ya da birkaç yanı açık mekana "hayat" adı verilir.

Bize özgü bir mimari terim “Hayat”. Hayat nedir; Türk evinin çekirdeğidir. Türk evinin biçiminin evrimi sırasında birinci kat odalarının önündeki hayatın (büyük bir açık revak/galeri) varlığı temel bir oluşumdur.

GELENEKSEL NEVŞEHİR EVLERİNDE AVLU

Avlu veya eski Nevşehir ağzıyla havlu veya hayat, evlerin ayrılmaz parçasıydı. Evlerin bir bölümü birden fazla avluya sahipti. Büyük evlerde haremlik bölümündekine “içeri hayat”, selamlık bölümündekine “dışarı hayat” adı verilirdi. Avlu, geleneksel evlerin geometrik merkezi ve bir anlamda (yaşamı) hayatıydı. Her avlu, yüksek avlu veya bina duvarlarıyla çevrilmiş, sokağa ve diğer evlere kapatılarak mahremiyeti sağlanmıştı.

Odalar avluya yönlendirilmişti. Mutfak, kiler, abdesthane, tandır, varsa hamam gibi hizmet mekânları avlu çevresinde yer alırdı. Bodrumda veya yarım bodrumdaki ahır ve depoların da avluyla ilişkileri vardı, pencere ve kapıları avluya açılırdı. Avlularda her zaman taşla kaplanmış bir yüzey, bitki yetiştirilecek bir toprak parçası, bir ocak, bir kuyu, bazen de bir çeşme veya havuz yer alırdı. Helâlar avluda, su kuyusundan ve evin oturulan bölümlerinden uzak bir noktada, derince bir septik çukurla bağlantılı olarak inşa edilmiş, böylece hem koku sorununa çare aranmış hem de su kuyusuna pis suların sızması önlenmeye çalışılmıştır.

Eski kent evlerinin çoğunda en çok kullanılan mekânların başında avlular gelirdi. Soğuk kış günleri dışında havanın uygun olduğu günlerde çamaşır, bulaşık yıkama, yemek pişirme, salça kaynatma, pastırma sucuk, kavurma yapma, halı kilim dokuma, yün çırpma gibi günlük faaliyetlerin birçoğu avluda yürütülmüştür.

Evlerin yer katındaki odalarının avluya yönlendirilmiş olması; mutfak, kiler, hela gibi hizmet mekânlarının burada yer alması; bodrumlardaki ahır, kümes ve depoların burayla ilişkili olarak yapılmış olması, avluların evlerdeki merkezî konumunun diğer belirtileridir.

Türk evlerinin karakteristik özellikleri:

Türk evleri dış görünüş olarak genellikle sadedir. Dış cephede süsleme unsurlarına fazlasıyla rastlanmaz. Dar uzun pencereler, geniş saçaklar, dışa çıkıntılı balkon biçimli cumbalar dikkat çekicidir. Türk evleri çoğunlukla yüksek bir duvarın çevrelediği geniş bir avlu içinde yer alır. Avluya sokaktan büyük bir kapı ile girilir. Avlu, günlük işlerin yapıldığı yerdir. Evler genellikle iki katlıdır, bazen üç katlı olanlarına da rastlanır. Alt kat, depo, kiler ve ahır olarak kullanılır. Evin asıl yaşam alanı üst katlardır. Üst katlara genellikle ahşap bir merdivenle ulaşılır.

Üst katlarda ‘sofa’ olarak adlandırılan, ortak kullanım mekanı dikkat çekicidir. Geniş ve ferah tasarlanmış odalar sofaya açılır. Her oda bir çiftin yaşayabileceği şekilde düşünülmüştür. Bu anlamda odanın Türk evinin temel birimi olduğu söylenebilir. Odalarda yüklükler, sedirler, dolap içlerine yerleştirilmiş banyolar ve ocaklar bulunur. Bütün bu yapılanma Türk göçebe çadır kültürünün bir devamı olarak değerlendirilebilir. Mimari süsleme unsurlarına, sofa ve odalarda sıklıkla rastlanmaktadır. Özellikle tavanlarda ahşap oymacılığı çok yaygındır.

Türk evlerinde yapı malzemesi olarak taş ve kerpiç sık olarak kullanılmıştır. Tamamen ahşap alarak yapılmış olanları da bulunmaktadır. Bu evler bulundukları yerin coğrafi ve sosyal yapısına uygun olarak değişik şekillerde yapılmış olmakla birlikte ortak özelliklerini hep korumuşlardır. Zengin ya da fakir bir Türk ailesinin evi temel olarak aynı tarza sahiptir. Farklılık oda sayısındaki çokluk ve ev içi süslemelerin fazla oluşuyla sınırlıdır.

Nevşehir evleri mimari özellikleriyle dikkati çekiyor...

Tarihin gizemlerle dolu dünyasında yeni bir yolculuğa hazır olun. 

Tarihsel açıdan büyük bir öneme sahip olan Nevşehir Kalesi'nin en dikkat çekici yönlerinden biri tarihin derinliklerine gömülü olan gizemli sırlarıdır.

Nevşehir kalesi Kapadokya'ya açılan büyük bir kapı mı?

Nevşehir Kalesi'nin yapım tarihi ve kimler tarafından yaptırıldığı hakkında hala kesin bir bilgi yoktur. Nevşehir Kalesi'nin en dikkat çekici yönlerinden biri ise, tarihin derinliklerine gömülü olan gizemli sırlarıdır. Nevşehir Kalesi'nin altında birbiriyle bağlantılı olduğu düşünülen Dünyanın en büyük yeraltı şehrinin tesadüfen bulunmasının ardından eldeki veriler, hala kale altında keşfedilmeyi bekleyen büyük sırların olduğunu gözler önüne seriyor. Bu şekliyle de gizemini koruyor.

Nevşehir Kalesi'nin gizemli tarihinde yolculuk...

Nevşehir Kalesi, eski Roma yolu ve Bağdat İpek yolunun korunması amacıyla bir durak/karakol olarak kullanılmasından dolayı önem arz etmektedir.

Tarihi kale üzerindeki kitabenin kaybolmuş olması aslında yaşanan bu belirsizliğin önemli nedenleri arasındadır. Sözlü tarihe göre, Nevşehir Kalesi üzerindeki kitabeye göre, bu yapı Bizanslılar döneminde yapıldığı rivayet edilmektedir.

Nevşehir il merkezinin güneybatısındaki bir tepe üzerinde kurulmuş olan bu kalenin kitabesi günümüze kadar gelemediğinden yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır. Bununla beraber yapı üslubundan Bizans döneminde yapıldığı sanılmaktadır. Selçuklu döneminde ve Osmanlı döneminde Damat İbrahim Paşa tarafından onarılmıştır. Son olarak da 1966-1979 yıllarında onarılmıştır. 

Kale kesme taş ve moloz taştan yapılmış olup, beşgen planlıdır. Sur duvarları dört burçla takviye edilmiş, üzerinde de 42 mazgalı bulunmaktadır. Kalenin ön ve arkasında iki ayrı giriş kapısı vardır.

Yine rivayetlere göre, Selçuklular döneminde, Bağdat’a giden kervan yolunun korunması amacıyla inşa edilmiştir. Nevşehir’in eski yerleşim yerinde, sağlam bazalt kütleli bir tepenin üzerinde bulunan kale, Osmanlı döneminde Damat İbrahim Paşa tarafından onarılmış ve Cumhuriyet döneminde de yeniden restore edilerek tahrip olmaktan korunmuştur. Sur duvarları genelde sağlam olup, kale girişi güneybatı yönündedir.

Eldeki şu andaki verilerden yola çıkılarak Bizans Dönemi’nde Nevşehir Kalesi’nin bugünkü yerinde bir karakolun bulunduğu, Selçuklu Dönemi’nde tahkimatın varlığını sürdürdüğü, Karamanoğulları Dönemi’nde kalenin onarıldığı veya yeniden inşa edildiği, son halini ise Damat İbrahim Paşa döneminde almış olduğu söylenebilir.

İşte Nevşehir Kalesi için o görev emri:

1727 yılı, Nisanında gönderilen bir hükümde Nevşehir kale dizdarına özetle şöyle deniliyordu:

“Harap halde bulunan civardaki kalelerdeki görevliler Nevşehir Kale’sinde görev yapmak istemediğine göre bunların yerine dışarıdan asker temin edilmesi daha uygun olacaktır. Sen ki adı geçen dizdarsın, Niğde ve Karahisar kaleleri muhafızlarına tahsis edilen 99.100 akçelik gelirle, birer kale kethüdası, imam, müezzin, kayyum, topçubaşı, topçular kethüdası, topçu serbölüğü ve serbölük, 2 kapıcı ve 14 topçu istihdam edesin” (BOA, A.DVNS.MHM.d, 134/224)

Nevşehir'de bulunan Dünyanın en büyük yeraltı şehri tamda bu kalenin altında yer alıyor.

Tarihsel açıdan büyük bir öneme sahip olan Nevşehir kalesi, uzun yıllar boyunca pek çok medeniyetin kontrolü altında kalmıştır. Nevşehir Kalesi'nin en dikkat çekici yönlerinden biri ise, tarihin derinliklerine gömülü olan gizemli sırlarıdır.

 2014 yılında 'Nevşehir Kalesi ve Çevresi Kentsel Dönüşüm Projesi' kapsamında yürütülen çalışmalarda, Nevşehir Kalesi'nin altında birbiriyle bağlantılı olduğu düşünülen ve yaklaşık 785 bin metrekarelik bir alanı kaplayan yeni bir yeraltı şehri tespit edildi.

Birinci etap olarak belirlenen 120 bin metrekarelik alanda gerçekleştirilen temizlik çalışmalarında, 6'ncı yüzyıla tarihlenen Manastır ve 12'nci yüzyılda yapılan Bizans Kilisesi gün yüzüne çıktı. Ayrıca, suyolları, kaya oyma mezarlar, tüneller, barınma mekânları gibi askeri, dini ve sosyal yaşam alanlarının ortaya çıkarıldı.

Alandaki çalışmalarda elde edilen toplam 1271 parça tarihi eser Nevşehir Müzesi'nde koruma altına alındı.

Nevşehir Kalesi

Nevşehir Kalesi, eski Roma yolu ve Bağdat İpek yolunun korunması amacıyla bir durak/karakol olarak kullanılmasından dolayı önem arz etmektedir. Nevşehir eski yerleşiminin 15. yüzyılda Karamanlılar döneminde Muşkara adıyla anıldığı bilinmektedir. Nevşehirli Sadrazam Damat İbrahim Paşa, küçük bir köy olan Muşkara’nın adını 1726 tarihinde “Yeni Şehir” anlamına gelen “Nevşehir” olarak değiştirmiştir.

Damat İbrahim Paşa zamanında büyük bayındırlık hareketine girişilmiş; yeni kurulan bu şehirde Kurşunlu Cami, imaretler, camiler, medreseler, kervansaraylar, çeşmeler ve evler yapılmıştır.Kalenin de aynı dönemde onarıldığı bilinmektedir. Son olarak, Cumhuriyet döneminde Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından 1979 yılında restore edilmiştir. 2018 yılı içerisinde Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, kale içinde bilimsel araştırma kazısı yapmıştır.

Kale burcunun oturduğu kayalığın yüksekliği (rakım) 1343 metre ve 1430 metrekarelik bir alanı kapsamaktadır. Çokgen planlı kalenin 42 mazgalı, 4 burcu, doğuda ve batıda olmak üzere 2 kapısı vardır.

Kalenin gövdesi genellikle alanda bulunan bazalt taşlardan yapılmıştır. Yapılan restorasyon çalışmalarında mazgallar, pencereler ve kapı çevreleri Nevşehir sarı taşlarıyla örülmüştür.

Sur duvarları sağlam olan kale doğu-batı yönündedir.  

Şehrin en yüksek noktalarından birine inşa edilen kalede volkanık kaya ve tüflerden oluşan malzeme kullanılmıştır. Silindirik şekilde bir plan göstermektedir. Simetrik olarak dört yönde daire şekilli burçlar yeralmaktadır. Burçlardan bayrak direği dikili olanının üzeri açık durumda ve onarılmamıştır. Sur duvarları ve üzerindeki savunma duvarları yeniden onarılmıştır. Savunma sistemi 46 küçük bölüm halinde ve her bölüm ortasında savunma açıklıkları yer alıyor. İçte kale kapısının sağındaki ve solundaki burçların yanından çıkılan merdivenlerle savunma duvarlarına ulaşılıyor. Orta avlu bugün park olarak kullanılıyor.

Şehir içi araçlar veya Bölge Turu düzenleyen Seyahat Acentalarına ait tur araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

Nevşehir kalesi İç Kale

Nevşehir Kalesi Surları seyirdim yolu

Nevşehir Kalesi Mazgalları

Çevre Yolun hayırlı olsun Nevşehir!

Öncelikli olarak 18 uygulaması yapılan 16,75 kilometrelik Kuzey Batı Çevre yolu Nevşehir Valisi Ali Fidan, AK Parti Milletvekilleri Süleyman Özgün ve Emre Çalışkan , AK Parti İl Başkanı Ali Kemikkıran ve Belediye Başkanı Mehmet Savran'ın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdülkadir Uraloğlu , ardından Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı Sayın İbrahim Şenel ile yoğun görüşmeleri sonrasında Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın onaylarıyla 2024 yatırım programına alındı.

Proje tutarı 1.809.000.000 TL olarak hesaplanan çevre yolu'nun yatırım planına alınmasıyla birlikte ihale sürecinin başlatılarak ilk kazmanın vurulması bekleniyor.

Nevşehir'in hayali olan Çevre Yolu'nun şehrimize kazandırılmasındaki ilk ve en önemli adım olan yatırım planına alınması sürecinde yoğun emekler sarfeden Sayın Valimiz Ali Fidan'a , AK Parti Milletvekillerimiz Süleyman Özgün ve Emre Çalışkan'a, AK Parti İl Başkanımız Ali Kemikkıran'a , Nevşehir Belediye Başkanımız Mehmet Savran'a süreçte verdikleri yoğun destek ve özveri için Nevşehir Halkı adına teşekkür ediyoruz.

Hayırlı olsun Nevşehir!

Nevşehir İl Tarım ve Orman Müdürü Özgür Memiş, Bitki Koruma Ürünlerinin sadece İl tarım ve Orman Müdürlüğünden Bayilik Ruhsatı alan işyerleri tarafından satışının yapılabildiğini söyleyerek, denetimlere ilişkin yaptığı açıklamasında; Yapılan denetimlerin; Halk sağlığı, ihracatta sürdürülebilirlik, tarladan sofraya güvenilir gıda temini konusunda çok önemli bir halkayı oluşturduğunu ifade ederek, Nevşehir genelinde 62 adet Bitki Koruma Ürünleri Bayisinin bulunduğunu, bu bayilerin Bakanlığımız talimatları doğrultusunda İl Müdürlüğümüz personelleri tarafından düzenli olarak denetim ve kontrollerinin yapıldığını, Denetim ve Kontrollerde Bayilerde bulunan zirai ilaçların ruhsat kontrolleri, üretim ve son kullanım tarihleri, onay almış Bitki Koruma Ürünü olup olmadığına bakıldığını bildirdi.

Ayrıca, Bitki Koruma Ürünleri Bayilerinde gerekli belgelerini almak kaydıyla Zirai Mücadele Alet ve Makine satışlarında da yapılabildiğini sözlerine ekledi ve Bu makinelerin kontrol ve denetimlerinin de İl Müdürlüğünce düzenli olarak yapıldığını belirtti.