SAVCILI AŞİRETİ’NİN KAPADOKYA BÖLGESİNE İSKANI
Doç. Dr. Faruk GÜÇLÜ
Savcılı aşireti, 1656 tarihindeki tahrir kayıtlarında 28 hane ve 5 bennaktan(toprağı olmayan evli çiftlerden alınan vergi) oluşan toplam 33 vergi nüfusuna sahipti. Savcılı aşireti Damat İbrahim Paşa talimatı kapsamında 174 ev olarak Nevşehir'e yerleşmiştir.
Savcılı aşireti, Orta Anadolu’dan özellikle Kırşehir, Kaman, Nevşehir, Aksaray ve Kayseri çevrelerine ve zamanla Gaziantep ile Hatay yörelerine yerleşmiş köklü bir Türkmen (Oğuz) aşiretidir. Tarihî süreçte Osmanlı tahrir defterlerinde Danişmendli Türkmenleri arasında anılmış, zamanla farklı kollara ayrılarak genişlemiştir.
Adını, Horasan ereni veya oymak beyi olarak bilinen Savcı Dede veya Savcı Bey'den aldığı rivayet edilir.
16. ve 17. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında Kırşehir, Nevşehir ve Niğde sancakları dahilinde görülen aşiret, Kırşehir'in Kaman ilçesine bağlı Savcılıbüyükoba gibi yerleşim yerlerine adını vermiştir.
Zamanla güneye ve Güneydoğu Anadolu'ya yayılan grubun bir kısmı Gaziantep merkezinde ve köylerinde kalırken, özellikle Hatay’ın Yayladağı ilçesinin nüfusunun büyük çoğunluğunu oluşturmuştur.
Osmanlı kaynakları Savcılıları Danişmentli Aşiretine bağlı aşiretler arasında saymaktadır. Antep, Kilis, Rakka yöresinde kışlayan ve Maraş yöresini yayla olarak kullandığı anlaşılmaktadır..
Kadınlarının yaman birer savaşçı oluşuyla ayrı bir şöhret kazanan Gaziantep yöresindeki Savcılıların çoğunluğu İl merkezine yerleşerek bir mahalleye ismin vermişlerdir ki bugün bile o mahalle sakinlerinin çoğu Savcılı Aşiretine mensuptur.
Savcılı Aşireti mensupları bir çok illere dağılmışlardır. Bugün Anadolu da 12 köy ve 1 mahalle bu Türkmen Aşiretinin adını taşımaktadır.
Bugün Kapadokya bölgesinde Savcılıbüyükoba adını taşıyan Kırşehir ilinin Kaman ilçesine bağlı bir köy bulunmaktadır.1861 yılı kayıtlarında Savcılı adıyla geçen köy, 1928'den beri günümüzdeki adını taşımaktadır 1946 yılında bucak merkezi olan köy, 27 Şubat 1971'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. Kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona ermiştir.
Kapadokya Bölgesinde kısa bir süre kalan aşiret mensuplarının daha sonra Gaziantep,Hatay ve Kilis yöresine yerleştiği anlaşılmaktadır.
Yararlanılan Kaynaklar
Wikipedi
Yusuf Halaçoğlu ;Anadolu'da aşiretler, cemaatler, oymaklar : 1453-1650 / 1453-1650