Kış aylarının soğuk ve uzun gecelerinde Nevşehir’de evlerin içini saran en tanıdık koku yine sobada pişen patatesten yükseliyor. Bir yandan çıtır çıtır yanan odun sesi, diğer yandan fokurdayan çaydanlığın huzur veren tınısı… Sobada patates, Nevşehir’de yalnızca bir yiyecek değil; geçmişten bugüne uzanan güçlü bir kültürün ve samimi sohbetlerin simgesi olmaya devam ediyor.
Soba Kültürü Yaşatılıyor
Her ne kadar doğalgaz ve modern ısınma sistemleri yaygınlaşmış olsa da, Nevşehir’in özellikle köylerinde ve bazı mahallelerinde soba hâlâ hayatın merkezinde yer alıyor. Sobalar yalnızca evleri ısıtmuyor; aynı zamanda birçok kişinin özlem duyduğu nostaljik görüntüleri de canlı tutuyor. Akşam saatlerinde sobalı evlerden yayılan patates kokusu, mahalle aralarında çocukluk anılarını hatırlatıyor.
Kış Demek Nevşehir’de “Patates + Çay + Soba” Demek
Nevşehir, kış aylarında patatesin en çok tüketildiği şehirlerin başında geliyor. Besin değerinin yüksek olması, uzun süre dayanabilmesi ve doyurucu yapısıyla patates, Nevşehirlilerin vazgeçilmezi. Vatandaşlar her yıl kış gelmeden patateslerini çuvallarla evlerine taşıyor. Eksi derecelere varan soğuk gecelerde ise bu patatesler sobanın fırınında pişirilerek eşsiz bir lezzete dönüşüyor.
Nevşehir’de kışın gelişi adeta şu formülle anlatılıyor:
“Patates + Çay = Soba”
Bu üçlü bir araya geldiğinde sohbetler koyulaşıyor, soğuk geceler sıcacık anılara dönüşüyor.
Közde Pişen Lezzetin Tadı Bir Başka
Sobada patatesin keyfi başlı başına bir ritüel. Önce patatesler güzelce yıkanıyor, ardından meşe odunuyla yanan sobanın fırınına atılıyor. Pişme süresi boyunca sobanın etrafında oluşan halka, çay eşliğinde sohbet ediyor. Pişen patatesleri kimi kabuğunu soyarak, kimi ise kabuğuna dokunmadan üzerine biraz tuz serperek afiyetle yiyor. Kimi evlerde ise kaşar peyniri eklenerek bu sade lezzet adeta bir ziyafete dönüşüyor.
Soğuk Gecelerde Sıcak Sohbetler
Köylerde geceler uzun ve soğuk geçiyor. Komşular bir araya geldiğinde sobada pişen patates, soğuğun yerini sıcak muhabbete bırakıyor. Ne kavga, ne gürültü, ne de stres… Sadece yanan odunun sesi, patatesin mis gibi kokusu ve demli çayın huzuru…
Nevşehir’in Milli Lezzeti: Patates
“Nevşehir Nevşehir dedikleri, patatestir yedikleri” sözü, bu şehrin patatesle olan bağını en güzel şekilde özetliyor. Sobada közlenmiş patates, muhabbetle demlenen çay ve samimi insanlar… Mekân Nevşehir olunca bu lezzetin tadı bir başka oluyor.
Kış aylarında unutulmaya yüz tutan bu güzel gelenek, Nevşehir’de hâlâ yaşatılıyor. Sobada pişen patates sadece karın doyurmuyor; geçmişi, dostluğu ve paylaşmayı da hatırlatıyor.
"Nevşehirli olmak her zaman ayrıcalıktır..."
NEVŞEHİR NEVŞEHİR DEDİKLERİ...
Severim ben bağını, üzümünü
Şeher Şeher dedikleri Nevşehir
Berketli kıracı,hem özünü
Şeher şeher dedikleri Nevşeher
Sabah ezanında düşerler yola
Herif eşekle ,kadını yaya
Baba yiğit adam sigara sara
Şeher şeher dedikleri Nevşeher
Karayazı,Kızıltepe,Göbekli
Karataş, Kepez,Döllük,Alefendi
Karşıdağ,Çakmaklık,Sarıyapraklı
Şeher şeher dedikleri Nevseher
Karaüzüm,kızılüzüm,Mor üzüm
Banın üzüm,Ketengömlek,Mis üzüm
Buludu,İmir,Çavuşla Gül üzüm
Şeher şeher dedikleri Nevseher
Elması armudu, cevizi de var
Ayvası,kirazı,alıcı da var
Eriğin sarısı karası da var
Şeher seher dedikleri Nevseher
Türlü türlü kayısısı bademi
Yaman olur bu diyarın ademi
Çekilen alınyazı çile mi?
Şeher şeher dedikleri Nevseher
Misafirperveriz gelin bizlere
Gönlümüz hep açtır hep yarenlere
Bir sfra kuralım çayır çimlere
Şeher şeher dedikleri Nevsehere
Çömlanan tandıra baklayı vurun
Yufka ekmeğini yanına koyun
Biber turşusunan doyun
Şeher şeher dedikleri Nevşeher
Güz gelince bağlarımız bozulur
Beklemez kaynayacak kazan kurulur
Köftür bişirilince ilaan yalanır
Şeher şeher dedikleri Nevşeher
Etlik derler sucuk sızgıt yapılır
Kimi tepsi kimi küpe basılır
Kış atığı güz ayında düzülür
Şeher Şeher dedikleri Nevşeher
Üzümün kurusu,turşusu olur
Hevengi çalıda asılı durur
Tarana,köftür de cevizle yenir
Şeher şeher dedikleri Nevşeher
Ekşi pekmez de var tatlı bekmez de
Bal bekmezi de süpürge bekmezi
Sabahleyin yerler duru bekmezi
Şeher şeher dedikleri Nevşeher
Erişte,makarna,mantı kesilir
Yarma,bulgur sokularda dövülür
Kışa girer iken ekmek yapılır
Şeher Şeher dedikleri Nevşeher
Kesme çorbasınan bulgur pilavı
Gendime denilen yanıma pilavı
Tatlı zerde konan pirinç pilavı
Şeher şeher dedikleri Nevşeher
Üzüm ezmesinden hoşafımız var
Zeldeli ezmesi,pelverimiz var
Tarhana çorbası,yarmamız da var
Şeher şeher dedikleri Nevşeher
Misaferperveriz gelin bizlere
Gönlümüz açıktır hep yarenlere
Bir sofra kuralım çayır çimlere
Şeher Şeher dedikleri Nevşeher...
Biraz huzur, biraz çay, gürül gürül sıcacık bir soba. Sobada közlenmiş patates.Kime, neye iyi gelmez ki?
Afiyet olsun Nevşehir… Soba’da pişer, bize de düşer.
