Nevşehir’in üzümüyle ünlü saklı cenneti Çökek köyünü tanıyalım !

Çökek, Nevşehir'in Ürgüp ilçesine bağlı bir köydür. Yolunuz iç anadolu bölgesine düşer ve bu köyün yakınlarından geçiyorsanız sizin de ilginizi çekebilir. Köy; Nevşehir iline 27 km, Ürgüp ilçesine 9 km uzaklıktadır.

Köyün adı 1928 yılından beri aynıdır. Çökek, Ürgüp’e bağlı şirin, tarihi bir köy. Topuz Dağı’nın uzantısı olan Karadağ’ın  yamacına kurulmuş olup  Ürgüp, Ortahisar, Uçhisar başta olmak üzere tüm vadileri ve Kızılırmak Deltası’nı görebiliyorsunuz.

ÇÖKEK KÖYÜ

Çökek Köyü İlçemizin Kuzey doğusunda 8 km mesafede bulunmaktadır. Kuzeyinde Sarıhıdır Köyü Güneyi Ulaşlı Köyü .Batısında Zelve ve Avanos İlçesi Kuzey Doğusunda ise Sofular Köyü ile komşudur.

Çökek Köyünün tarihi Efsaneye Göre Başka yerlerden göç eden 3 Kardeş (Birisi Çok Sofi İmiş) Yola çıkmışlar Sofular Köyünün Bulunduğu yere gelmişler Sofi adında olanı ben buradan öteye gitmem buraya yerleşeceğim der orada kalır. Diğer ikisi yoluna devam ederek Kardeşlerden biriside İyice yolrulmuş olur ve Çökek köyünün olduğu yerde ben yoruldum artık ileriye gidemem ben buraya Çökeceğim der ve oraya yerleşir.(Buranın adıda Çökek olarak kalır) Diğer kardeşte ben şu yamaca ulaşacağım ve orada yerleşeceğim der ve oraya ulaşır ve yerleşir.
Buranın adıda Ulaşlı olur.

Köyün iklimi İç Anadolu iklimi, Yazları kurak ve sıcak Kışları soğuk ve kar yağışlı geçer kara İklimi olduğu için yağmur genelde ilkbaharda ve sonbahar mevsiminde yağmaktadır.
Köyün geçim ve gelir kaynağı Başlıca Bağcılık Tahıllar.Şeker pancarı ve büyük baş hayvancılıktır. Çökek köyünde Tasko Birlik Şarap fabrikası inşaatına 1961 yılında başlanmış I963 yılında işletmeye açılmıştır. Şarap fabrikasının depolan kayadan oyma 1000 Tonluk kapasiteye sahiptir. Köylü Üzümünün bir kısmını burada değerlendirmekte diğer kısımlarını Ürgüp Tekel Şarap fabrikasına Ve kalanınında kurutarak sofralık kuru üzüm olarak değerlendirmektedir Köyde İlkokul 1928 Yılında Eğitim ve Öğretime açılmıştır. Köydeki İlköğretim 5 sınıflık Olarak öğretime devam etmekte 6,7, ve 8. sınıflar Taşımalı Eğitimle Ürgüp'e Taşınmaktadır. Köyde sayısız Öğretmen Doktor.Subay ve çeşitli Devlet birimlerinde görevli memur yetişmiştir. Köyde 1961 yılında açılan Halk Kütüphanesi bulunmakta şu anda görevli memur bulunmamakta Kütüphanede yaklaşık 10.000 civarında Kitap bulunmaktadır.

Çökek Köyü'nün 5 km mesafesinde Sarıhan mevkiinde Selçuklu eseri Kervansaray bulunmaktadır. Bu Kervansaray 1929 veya 1930 yıllarında zamanın Ürgüp Kaymakamı tarafından Ürgüp'ün bazı yerlerine köprü yaptırmak maksadı ile bilinçsizce bazı kısımları yıktırılmış bazı kısımları da gizli define arayıcıları tarafından tahrip edildiği söylenmektedir. 1986 yılında yıkılan kısımları vakıflarca restoresine başlanmış ve tamamlanmıştır.

Ayrıca Köyün güneydoğusunda 500 m. Mesafede kilise önü mevkiinde eski bir kilise vardır.
Bu kilise ile zamanında ilgilenen olmadığından hemen hemen resimler tahrip edilmiş bir kısım boyalarda rutubetten kaybolmuştur.
Köyün Kuzeydoğusunda 1500 m. mesafede Yapal mevkiinde Görmeye değer kayadan oyma mağaralar bulunmaktadır.
Köye bakıldığında gün geçtikçe nüfusun azaldığı gözlenmektedir.Önceki sayımlarda 600 kişi iken son 2000 yılı nüfus sayımına göre köyün nüfusu 400 kişi civarına düşmüştür.
Köyde çeşitli Tandır ekmeği ve leziz tandır yemekleri halen yapılmaktadır.
Köyde sosyal Hayat Halen Devam Etmektedir.

Derleyen İsa UZ Tic.San Odası Pers.
Bilgiler; Muhtar
Nihat İŞLER' den alınmıştır

Bağcılığın geliştiği meşhur üzümleri ve kabak çekirdeği ile ünlü bu köy serin, havadar yapısıyla her zaman aranmış, sevilmiştir. Köyde bir dönem Rumlar ve Türkler beraber yaşamışlardır. Rumların buraları bırakıp gitmesinden sonra bazı evler boş kalmış, bakımsızlıktan harabeye dönmüştür. Çökek’te yetişen pek çok aydın farklı meslek gruplarında memlekete hizmet etmiş, hâlâ da hizmet etmektedir. Bunların içinde en tanınmışlarından birisi Mustafa Fevzi Taşer’dir. Taşer sadece köyüne ve bölgeye değil vatanına olan borcunu da birçok defa canını ortaya koyarak ödemiş, "cepheden cepheye, esaretten esarete” dolaşmıştır.

"Ürgüp Çökekli Mustafa Fevzi Taşer Seferberlikte yedek subaydı. Ruslara tutsak düştü.Vetluga Kampında 2 yıl kaldı.Anılarını Kültür Bakanlığı Esaretten Esarete adiyla yayimladi."

Unutulmaz Kahramanlardan ; Çökekli Mustafa Fevzi Taşer

Merak etmek insanoğlunun en önemli özelliklerinden birisidir. Çoğu insan tarihe, geçmişe , yaşadığı topraklarda daha önce yaşamış medeniyetlere ilgi duyar. Nedense bizde yerel tarihle ilgili bilimsel çalışmalar yeterli düzeyde değildir. 1972-1976 yılları arasında dört yıl Ürgüp Ortaokul ve Lisesinde okumuş birisi olarak tarih öğretmenlerimden Mustafa Fevzi Taşer adını duymadım. Mustafa Fevzi Taşer’in doğum yeri olan Çökek Köyü’nden de çok sayıda arkadaşım vardı. Onlarda anlatmadılar. Aradan yıllar geçti Çökekli bir kahraman yani Mustafa Fevzi Taşer olduğunu duyabildim. Mustafa Fevzi Taşer 1888 yılında Ürgüp’ün Çökek Köyü’nde doğmuştur. Konya Yüksek İslam Enstitüsü’nü bitirmiş ve Çanakkale Savaşı’na yedek subay olarak askerlik yapmıştır. Daha sonraki yıllarda,1916 yılında Gelibolu’dan 23 Alaya katılmak üzere Revandiz’e gider. Revandiz Kuzey Irak’ta Türklerin yoğun olarak yaşadığı bir bölgedir. Ruslarla savaşırken Revandiz’de Ruslara esir düşmüş, Vetluga Bölgesinde esir kampında kalmıştır. Burada iki yıl esir kaldıktan sonra Alman bir ailenin yardımıyla 27 Haziran 1918 de topraklarına geri dönebilmiştir. Ürgüp’te şubesi açılan İhtiyat Zabitleri Teavin Cemiyeti’nin kurucuları arasındadır.

Kayseri’de bulunan Atlı Piyade Kışlasında kendisine görev verilmiştir. Kasım 1919 da Konya Bozkır Ayaklanmasının bastırılmasında görev alır. Kurtuluş Savaşı’na kendi isteği ile katılmak ister , Batı Cephesi’ne gönderilir. Mangal Dağı’nda Yunanlılarla savaşırken yine esir düşer. Atina ve Lefke Adasında esir kampında kalır. Savaş sonrası imzalanan Lozan Antlaşmasıyla 1923 de özgürlüğüne kavuşur. 1925 yılında çıkan Şeyh Sait ayaklanmasının bastırılmasında da görev alır. Celal ve İhsan isminde iki oğlu vardır. 19228 yılında Çökek Köyü’nde okul açılmasına öncülük etmiştir. Çökek Köyü okur yazarı çok olan bir köydür. Mehmet Türkan isimli ünlü yazarımız bu köyden çıkmıştır. Ürgüp’ün Kayseri’ye bağlı olduğu dönemde CHP’den Kayseri İl Genel Meclisi üyesi seçilen Mustafa Fevzi Taşer,1965 yılında vefat etmiştir. Kültür Bakanlığı yıllar sonra “Cepheden Cepheye Esaretten Esarete” isimli Mustafa Fevzi Taşer anılarını içeren kitabı basmıştır. Ülkemizin acı savaşlar yaşadığı 1915-1923 döneminde iki kez esir düşen Mustafa Fevzi Taşer, kendisine milletvekilli önerilmesine rağmen kabul etmez, köyüne ve Ürgüp’e hizmet etmeyi tercih eder. Ürgüp ilçesinde niçin bir Mustafa Fevzi Taşer caddesi ya da sokağı yok merak eder dururum. Ülkesine hizmet eden tarihi kahramanları yaşatmak bu topraklar üstünde yaşayan herkesin asli görevlerinden birisi olmalıdır.

Yararlanılan Kaynak; Cepheden Cepheye Esaretten Esarete (Ürgüplü Mustafa Fevzi Taşer'in Hatıraları) Haz: Eftal Şükrü Batmaz ; Kültür Bakanlığı Yayınları, 2000


 

Köyde;

Kahvehanesi

Sağlık Evi

PTT Acentası

İlköğretim Okulu bulunur.

Nüfus;

Nevşehir - Ürgüp, 1974 Çökek köyünden Ömer Başer

Haber: Alper Önügören