Kişinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğunu ve nüfus aile kütüklerine kayıtlı bulunduğunu kanıtlayan resmi belgedir.
Yurt içinde nüfus cüzdanı ile başvuru yapılması halinde cüzdan seri numarası sistemdeki bilgilerle aynı ise müracaat edilen her nüfus müdürlüğünden nüfus cüzdanı alınması mümkündür. Nüfus cüzdanının kaybedilmesi halinde ise nüfus cüzdanı talepleri yerleşim yeri veya diğer adresin bulunduğu nüfus müdürlüğüne yapılır.
Yurt dışında ise dış temsilciliklerimiz tarafından düzenlenerek onaylanan nüfus cüzdanı talep belgesi ile nüfus cüzdanı verilir.
Nüfus cüzdanı talebinde bulunan ilgiliden nüfus müdürlüğünce veya Dış temsilcilikçe son altı ay içerisinde çekilmiş iki adet vesikalık fotoğraf istenir.
Nüfus cüzdanı ergin olanların kendilerine, ergin olmayanların ise veli, vasi veya resmi vekillik belgesi ibraz edenlere imza karşılığında verilir.
Kaybedilen eski nüfus cüzdanları yeni nüfus cüzdanı alımı ile birlikte hukuken geçersiz hale gelmektedir.
Bakanlığımızca Kimlik Paylaşım Sistemi içersinde yer alan nüfus cüzdanı doğrulama servisinden kayıp nüfus cüzdanı sorgulaması veya kimlik doğrulama işlemlerinin yapılması uygulaması ile de nüfus cüzdanı kaybedenlerin herhangi bir olumsuzluk yaşamaması amaçlanmıştır.
Doğum Nedeniyle Nüfus Cüzdanı Düzenlenmesi
Yurt içinde nüfus müdürlüklerine, yurt dışında dış temsilciliklerimize yapılan doğum bildiriminin doğum tutanağına geçirilmesi ve bildirimin nüfus aile kütüklerine tescil edilmesi sonucunda çocuk adına nüfus cüzdanı düzenlenir.
Doğum bildirimi nüfus müdürlüğüne yapılmış ise; doğum tutanağı nüfus aile kütüğüne tescil edilir ve nüfus cüzdanı düzenlenir.
Doğum bildirimi yurt dışında dış temsilciliklerimize yapılmış ise; düzenlenen doğum tutanağı nüfus aile kütüklerine tescil edilmek üzere nüfusta kayıtlı olunan nüfus müdürlüğüne gönderilir. Tescil işleminden sonra nüfus cüzdanı düzenlenir.
Yeniden Kayıt Nedeniyle Nüfus Cüzdanı Düzenlenmesi
a) Saklı nüfus
Saklı nüfus olarak nüfus kütüğüne tescili yapılan kişinin saklı nüfus dosyasının bulunduğu nüfus müdürlüğüne başvurarak nüfus cüzdanı talebinde bulunması halinde; saklı nüfus dosyasındaki fotoğraf ile ibraz edilen fotoğraf aynı ise başka bir belge aranmaz.
İlgili kişinin saklı nüfus dosyasının bulunduğu yer dışındaki bir nüfus müdürlüğüne nüfus cüzdanı talebinde bulunması halinde ise kendisi için düzenlenmiş olan geçici kimlik kartının bulunması halinde ibraz edilmesi istenir. Geçici kimlik kartı ibraz edilemiyorsa, yerleşim yeri veya diğer adres muhtarlığınca düzenlenecek nüfus cüzdanı talep belgesi istenir.
b) Yeniden vatandaşlığa alınma
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden alınma durumunda; kişinin çalıştığı kurumca veya muhtarlık tarafından düzenlenecek nüfus cüzdanı talep belgesi, başvurunun dış temsilciliklerimize yapılması halinde ise yabancı kimlik kartı veya pasaportu esas alınarak işlem yapılır.
c) Türk vatandaşlığının kazanılması
Türk vatandaşlığını kazananların aile kütüklerine tescil edilmesinden sonra yabancılara mahsus ikamet tezkeresine ya da dış temsilciliklerimizce yabancı ülke kimlik kartı veya pasaportu esas alınarak işlem yapılır. İkamet tezkeresi ibraz edilemiyorsa, yerleşim yeri veya diğer adres muhtarlığınca düzenlenecek nüfus cüzdanı talep belgesi istenir.
Yenileme veya Değiştirme Nedeniyle Nüfus Cüzdanı Düzenlenmesi
Yenileme veya değiştirme nedeniyle mevcut nüfus cüzdanı ibraz edileceğinden kurum yetkilisince veya muhtarlıkça düzenlenen talep belgesi aranmaz. Ancak, sistemde cüzdan seri ve numarasının görülmemesi veya bu bilgilerde tutarsızlık olması halinde ilgiliden aşağıda belirtilen belgelerden biri istenir. Herhangi bir belge ibraz edilememesi halinde ya da ibraz edilen belgelerdeki fotoğraf ile kişinin karşılaştırılmasında tanınmasına engel olacak şekilde benzerliğin bulunmaması nedeniyle nüfus personelinin tereddüde düşmesi durumunda yerleşim yeri veya diğer adres muhtarlığı ya da çalışılan kurum yetkilisi tarafından düzenlenen nüfus cüzdanı talep belgesi istenebilir veya ilgilinin kimliğinin tespiti için kolluk kuvvetlerine tahkikat yaptırılabilir.
Değiştirme ve yenileme nedeniyle nüfus cüzdanı taleplerinde aşağıdaki belgelerden herhangi biri kişinin kimliğini kanıtlayan belge olarak kabul edilir.
Nüfus cüzdanı
Uluslararası aile cüzdanı
Ehliyet
Pasaport
Memur cüzdanı
Avukat kimlik kartı
Basın kartı
Yabancılara mahsus ikamet tezkeresi
Yabancı ülke kimlik kartı veya pasaportu
Bu kapsamda, kamu kurum ve kuruluşlarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 109 uncu maddesi gereğince verilen ve kişinin o kurumun personeli olduğunu kanıtlayan memur cüzdanları dışındaki personel giriş kartı vb. belgeler kimlik kanıtlamada belge olarak kabul edilip, işleme alınmaz.
Hasara uğrayan, yırtılan veya kullanılamaz hale gelen ancak seri ve numaraları okunabilen nüfus cüzdanının yerine yenileme nedeniyle, 15 yaşını doldurmuş olanların anne veya baba ya da vasilerinin müracaatları üzerine fotoğraflı ve adı, soyadı, doğum tarihi gibi kişisel durum, evlenme, boşanma gibi medeni hal değişiklikleri ile kadının önceki soyadını kullanmak istemesi durumunda da değiştirme nedeniyle nüfus cüzdanı düzenlenir ve eski nüfus cüzdanı geri alınır.
Kayıp Nedeniyle Nüfus Cüzdanı Düzenlenmesi
Nüfus cüzdanının kayıp veya çalınmış olması durumunda; çalışılan kurum yetkilisince veya yerleşim ya da diğer adres muhtarlığı tarafından düzenlenerek onaylanmış nüfus cüzdanı talep belgesi istenir.
Ayrıca, nüfus müdürlüğü ihtiyaç duyulduğu takdirde ilgili kişiden kimliğini kanıtlayan bilgi ve belge de talep edebilir.
Kimliği kanıtlayan belge olarak aşağıdaki belgelerden birisi kabul edilir.
Uluslararası aile cüzdanı
Ehliyet
Pasaport
Memur cüzdanı
Avukat kimlik kartı
Basın kartı
Yabancılara mahsus ikamet tezkeresi
Yabancı ülke kimlik kartı veya pasaportu
Cüzdanını kaybeden kişinin belge ve bilgi ibraz edememesi veya ibraz edilen belgeden şüpheye düşülmesi durumunda ilgilinin ibraz edeceği fotoğraf ve nüfusa kayıtlı olduğu yer bilgileri ile ilgili yurt dışında ise Türkiye’de kendisini tanıyanların adı, soyadı ve adres bilgileri ile nüfus müdürlüklerince yapılan tahkikatın olumlu sonuçlanması halinde; yurt içinde başvurunun yapıldığı nüfus müdürlüğünce, yurt dışında dış temsilciliğimizce nüfus cüzdanı talep belgesi düzenlenir.
Soru Cevap
1- Nüfus cüzdanı nasıl alınır?
Yurt içinde nüfus cüzdanı ile başvuru yapılması halinde cüzdan seri numarası sistemdeki bilgilerle aynı ise müracaat edilen her nüfus müdürlüğünden nüfus cüzdanı düzenlenir. Ayrıca, nüfus cüzdanı talep belgesi istenmez. Nüfus cüzdanının kayıp veya çalınmış olması halinde ise nüfus cüzdanı talepleri yerleşim yeri veya diğer adresin bulunduğu nüfus müdürlüğüne yapılır. Bu durumda çalışılan resmi kurum yetkilisi veya yerleşim yeri ya da diğer adres muhtarlığı tarafından düzenlenmiş nüfus cüzdanı talep belgesi istenir.
Yurt dışında ise dış temsilciliklerimiz tarafından düzenlenen nüfus cüzdanı talep belgesi ile nüfus cüzdanı verilir.
2- 18 yaşından büyüklerin nüfus cüzdanını kimler alır?
18 yaşından büyük olanların nüfus cüzdanı kendilerine veya resmi vekiline verilir.
3- 18 yaşından küçüklerin nüfus cüzdanını kimler alır?
18 yaşından küçüklerin nüfus cüzdanı ana, baba ya da vasileri ile çocuğu aile kütüklerine tescil ettirmek için bildirimde bulunma yetkisi olan kişiye verilir. Evlilik birliğinin mahkeme kararı ile son bulması halinde; ergin olmayan çocuğa ait nüfus cüzdanı velayete haiz olan ana veya babaya verilir. Ergin olmayan çocuğun ana, babası yurt dışında veya ölmüş ise mahkeme tarafından vasi tayin edilen kişi çocuğun nüfus cüzdanını almaya yetkilidir.
4- Nüfus cüzdanına fotoğraf yapıştırma yaşı kaçtır?
Talep edilmediği sürece onbeş yaşından küçüklerin nüfus cüzdanına ve nüfus cüzdanı talep belgesine fotoğraf yapıştırılmaz. Talep halinde onbeş yaşını doldurmuş olanlara fotoğraflı nüfus cüzdanı düzenlenir.
5- Nüfus cüzdanıma kan grubumu yazdırmak için ne yapmam gerekiyor?
Nüfus cüzdanlarında kan grubu alanı yazılırken cüzdan talep belgesindeki beyana itibar edilir, ayrıca belge aranmaz, ilgililerin beyanına göre doldurulur.
6- Nüfus cüzdanlarını ne kadar sürede değiştirmem gerekiyor?
Üzerinde silinti, kazıntı ve bir düzeltme yapılmayan, taşıdığı bilgilerden tereddüt duyulmayan nüfus cüzdanlarının değiştirilmesine gerek yoktur. Ancak kişi cüzdandaki fotoğrafı ile tanınmasına engel teşkil edecek şekilde değişmişse cüzdan değiştirilir.
7- Yakınlarımın nüfus cüzdanlarını alabilir miyim?
Düzenlenen nüfus cüzdanının; ergin olanların (18 yaşından büyüklerin) kendilerine veya resmi vekiline, ergin olmayanların ise ana veya baba ya da vasileri ile çocuğu aile kütüklerine tescil ettirmek için bildirimde bulunma yetkisi olan kişiye verilmesi esastır.
8- Nüfus cüzdanımı değiştireceğim, renkli fotokopi fotoğrafım olmaz mı?
Fotokopi veya bilgisayarda çoğaltılan fotoğraflar zamanla niteliklerini kaybettiğinden kabul edilip işleme alınmaz.
9- Nüfus ve uluslararası aile cüzdanına ödenen bedelin karşılığında makbuz verilir mi?
Nüfus ve uluslararası aile cüzdanlarının 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu hükümlerine göre mal saymanlıklarından alınıp satılan değerli kâğıt olması ve makbuz yerine geçmesi nedeniyle alınan bedel karşılığında herhangi bir makbuz verilmez.
10-Nüfus cüzdanıma özür oranımı nasıl yazdırabilirim?
Danıştay 10. Dairesinin 05.02.2008 tarihli, 2005/8667 Esas ve 2008/401 sayılı kararı ile özür oranı bilgisinin nüfus cüzdanlarında yer alması uygulamasına son verilmiştir.
11-Nüfus müdürlükleri nüfus cüzdanı örneği düzenlemek zorunda mıdır?
Nüfus cüzdanı örneği, talep eden resmi kurum veya noter tarafından aslına uygun olarak düzenlenir ve onaylanır. Nüfus cüzdanı örneği düzenleme yetkileri olmakla birlikte, nüfus müdürlükleri örnek düzenlemekle yükümlü değildirler.
12-Nüfus cüzdanımı yanımda bulundurmam gerekli midir?
Nüfus cüzdanı kişinin Türk vatandaşı olduğunu ve aile kütüklerine kayıtlı bulunduğunu kanıtlayan resmi bir belgedir. Kişilerin kimliklerinin tespiti açısından nüfus cüzdanlarını yanlarında bulundurmaları gerekmektedir.
13-Nüfus cüzdanında T.C. Kimlik No bulunması zorunlu mudur?
Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile nüfus cüzdanı seri ve numarasına dayanılarak pek çok kamu kurumunca işlem yürütülmektedir. Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunmayan nüfus cüzdanlarının yenilenmesi vatandaşlarımızın etkin ve hızlı bir şekilde hizmet almasına katkı sağlayacağından, kimlik numarası bulunmayan nüfus cüzdanları değiştirilmelidir.
14-Kimliğimi kaybettim. Gazeteye ilan ve emniyet makamlarına bildirim zorunluluğu var mıdır?
Kaybedilen nüfus cüzdanları ile ilgili olarak gazeteye ilan vermek ve emniyet makamlarına bildirimde bulunmak vatandaşın kendi şahsına ait bir işlemdir. Kaybedilen nüfus cüzdanının yerine yeni nüfus cüzdanı alındığında, kaybedilen nüfus cüzdanı hukuken geçersiz hale gelmektedir.
15-Nüfus ve uluslararası aile cüzdanı bedeli alınmak zorunda mıdır?
Nüfus ve uluslararası aile cüzdanları 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu kapsamında olduğundan değerli kâğıt bedeli olarak Maliye Bakanlığınca 2014 yılında nüfus cüzdanı için 6,75 TL. uluslararası aile cüzdanı için 69,00 TL. cüzdan bedeli alınmaktadır.
16- Hangi hallerde İdari Para Cezaları uygulanır ne kadardır?
25.04.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 68 inci maddesinin (a) bendi “Nüfus olaylarını bildirmekle görevli olup, bu görevlerini bu Kanunda belirtilen süreler içinde yerine getirmeyen kamu görevlilerine, fiil başka bir suç oluştursa bile, nüfus memurunun teklifi üzerine o yerin ilçe nüfus müdürünün kararı ile 25 YTL idarî para cezası verilir.”, (b) bendi “Nüfus olaylarını bildirme yükümlülüğü olup, bu yükümlülüğünü bu Kanunda belirtilen süre içinde yerine getirmeyenlere, nüfus ve aile cüzdanlarını kaybedenlere ve nüfus cüzdanının geçerlilik süresinin son bulmasından itibaren altmış gün içinde bu cüzdanlarını değiştirmeyen kişilere veya bu durumdaki çocukların veli veya vasilerine, yurt içinde ilçe nüfus müdürlüklerince, yurt dışında ise dış temsilcilik veya dış temsilciliklerde görevli memurlarca idari para cezası verilir.” hükmünde olup, 01.01.2014 tarihi itibari ile yukarıdaki madde hükmünün (a) ve (b) bentleri uyarınca bildirim yükümlülüğünü süresi içerisinde yerine getirmeyen kamu görevlileri için 38.00 TL., nüfus olaylarına yönelik bildirim yükümlülüğünü süresi içerisinde yerine getirmeyen veya nüfus ve aile cüzdanlarını kaybeden vatandaşlarımız için 81 TL. para cezası uygulanmaktadır.
17-İdari Para Cezasını nereye yatırabilirim?
Söz konusu para cezasının, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde defterdarlık muhasebe müdürlüğüne veya mal müdürlüğüne ödenmesi gerekmektedir.
