Nevşehir’in Ürgüp ilçesine bağlı Akçaören (eski adıyla Akçaviran) köyünde 1900 yılında dünyaya gelen Ahmet Çavuş (Ahmet Sesigüzel), hem yaşamı hem de sanat anlayışıyla yöre kültürüne önemli izler bırakan halk ozanları arasında yer alıyor.

Çiftçilikle geçimini sağlayan Ahmet Çavuş, küçük yaşlardan itibaren bağlamaya ilgi duyarak kendi kendine saz çalmayı öğrendi. Köy düğünleri, eğlenceler ve çeşitli meclislerde sazı ve güçlü sesiyle tanınan sanatçı, Ürgüp ve çevresinde sevilen bir isim haline geldi.

Döneminin Önemli Ozanlarıyla Aynı Çizgide Yer Aldı

Ahmet Çavuş; Ürgüplü Refik Başaran, Ürgüplü Kamil Atalay, Uçhisarlı Ahmet Misalî (Emsali Iraz), Ürgüplü Mustafa Özaşık ve Avanoslu Selahattin Küçükdağ gibi dönemin önemli halk sanatçılarıyla aynı süreçte yaşadı. Bu sanatçılar, birbirlerinden etkilenerek Nevşehir, Kayseri, Kırşehir, Niğde ve Konya yörelerinin müzik kültürünü harmanlayan özgün bir icra geleneğinin oluşmasına katkı sağladı.

İstanbul Yılları ve Taş Plak Kayıtları

1930’lu yılların başında geçim sıkıntısı nedeniyle İstanbul’a giden Ahmet Çavuş, burada Columbia firması için bağlama eşliğinde taş plak kayıtları yaptı. Bu süreçte, o dönem henüz ün kazanmaya başlayan Ürgüplü Refik Başaran’ın da kendisine destek olduğu biliniyor.

Darülelhan (İstanbul Belediye Konservatuvarı) tarafından yapılan derleme çalışmaları kapsamında Ahmet Çavuş’un eserleri de kayıt altına alındı. Bu kayıtlar arasında “Her Seher Vaktinde Bülbül” ve “Gafilin Gelirse Başına Bir İş” gibi eserler yer aldı.

Sanatçının plağa okuduğu eserler, dönemin şartlarında büyük ilgi görmüş ve kendisine bir çift öküz alacak kadar gelir sağlamıştı. Bu kazanç sonrası memleketine dönen Ahmet Çavuş, çiftçiliğe devam ederken sazını da hiç bırakmadı.

“Sesigüzel” Soyadı ve Müzik Mirası

Güzel sesi nedeniyle ailesiyle birlikte “Sesigüzel” soyadını alan Ahmet Çavuş’un icra ettiği “Gafilin Gelirse Başına Bir İş” adlı türkü, yıllar sonra Nida Tüfekçi tarafından notaya alınarak Türk Halk Müziği repertuarına kazandırıldı.

1958’de Akçaören’de Hayatını Kaybetti

Ahmet Çavuş Sesigüzel, 1958 yılında doğduğu köy olan Nevşehir’in Ürgüp ilçesine bağlı Akçaören (eski adıyla Akçaviran) köyünde vefat etti ve burada toprağa verildi. Geride bıraktığı eserler ve taş plak kayıtları, Nevşehir Kapadokya yöresi halk müziği geleneğinde önemli bir miras olarak günümüze kadar ulaştı.

Kaynak: Taş Plak Müzesi – Hakan Balcı

Gafilin Gelirse Başına Bir İş

Gafilin gelirse başına bir iş
(aman aman ey)
Gördüğün rüyayı kamile danış
(adam amman aman amman ben yandım)

Konuşursan merdoğlu mertle konuş
(aman aman ey)
Canım kurban olsun merdoğlu merde
(adam amman aman amman ben yandım)

Soğuk su başında biter yosunlar
(aman aman ey)
Alsınlar alsınlar beni yusunlar
(adam amman aman amman ben yandım)

İkimizi bir araya koysunlar
(aman aman ey)
Hoca talkın vermez hiç adet değil
(adam amman aman amman ben yandım)

Soğuk su başında esvap yuyanlar
(aman aman ey)
Yuyup (yuyup) gül dalına koyanlar
(adam amman aman amman ben yandım)

Ürgüplü Ahmet Çavuş

Kaynaklar:

Taş Plak Müzesi

Hakan Balcı