Nevşehir’in Acıgöl ilçesine bağlı Ağıllı köyü sınırlarında bulunan ve Geç Hitit dönemine ait yaklaşık 2 bin 700 yıllık Topada Yazılı Kaya Anıtı üzerindeki sprey boya kalıntıları, bilimsel koruma ilkeleri doğrultusunda temizlendi.
Nevşehir’in binlerce yıllık tarihine ışık tutan önemli kültürel miraslardan biri olan Topada Yazılı Kaya Anıtı, üzerindeki sprey boya kalıntılarından temizlenerek yeniden koruma altına alındı.
Topada Yazıtı’ndaki Sprey Boyalar Bilimsel Yöntemle Temizlendi
Nevşehir Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen koruma uygulaması, Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün izin ve kararları doğrultusunda ve Karapınar Belediyesi ile koordinasyon içerisinde yürütüldü.
Çalışmalar kapsamında anıt üzerindeki sprey boya kalıntılarının temizlenmesine yönelik uygulamalar, Nevşehir Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü Restoratörü Muhammet Sami Ateş tarafından bilimsel koruma ilkeleri çerçevesinde kontrollü ve kademeli olarak gerçekleştirildi.
TARİHİ ANITA BİLİMSEL KORUMA
Nevşehir Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürü Hatice Temur Yıldız, gerçekleştirilen çalışmayla ilgili yaptığı açıklamada, Topada Yazılı Kaya Anıtı üzerindeki sprey boya kalıntılarının bilimsel yöntemlerle temizlendiğini belirtti.
Yıldız, “Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün izin ve kararları doğrultusunda; Karapınar Belediyesi ile koordinasyon içerisinde yürütülen çalışmalar kapsamında, Nevşehir ili, Acıgöl ilçesi, Ağıllı köyü sınırlarında bulunan Topada Yazılıkaya Anıtı üzerindeki sprey boya kalıntılarının temizlenmesine yönelik koruma uygulamaları Müdürlüğümüz Restoratörü Muhammet Sami Ateş tarafından bilimsel koruma ilkeleri çerçevesinde kontrollü ve kademeli olarak tamamlandı” dedi.
Yıldız, kültürel mirasın korunmasının ortak sorumluluk olduğuna dikkat çekerek, bölgede benzer vandalizm olaylarının bir daha yaşanmamasını temenni ettiklerini ifade etti.
GEÇ HİTİT DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE ULAŞAN TARİHİ MİRAS
Acıgöl ilçesine bağlı Ağıllı köyünün yaklaşık 3 kilometre kuzeydoğusunda yer alan Topada Yazılı Kaya Anıtı, Geç Hitit döneminin önemli yazılı kaynaklarından biri olarak kabul ediliyor.
Bazalt bir kayanın yüzeyinin düzeltilmesiyle oluşturulan alana Luvi hiyeroglifleriyle 8 satır halinde işlenen yazıtın, milattan önce 8. yüzyıla, yaklaşık olarak M.Ö. 738-730 yılları arasına tarihlendiği değerlendiriliyor.
Dönemin siyasi ve askeri gelişmelerine ışık tutan Topada Yazıtı, günümüze kadar hayli iyi korunmuş olması ve içerdiği bilgiler bakımından bölgenin en önemli tarihi kaynakları arasında gösteriliyor.
Anıtın bulunduğu Acıgöl ilçesinin eski adının Topada olması nedeniyle yazıt da “Topada Yazıtı” veya “Topada Yazılı Kaya Anıtı” olarak adlandırılıyor.
TABAL KRALI WASUSARMA’NIN MÜCADELESİ ANLATILIYOR
Topada Yazılı Kaya Anıtı'nda, Tabal Kralı Tuwati'nin oğlu Büyük Kral Wasusarma'nın kendisine düşmanca davranan sekiz krala karşı yürüttüğü mücadele anlatılıyor.
Metinde yalnızca tek bir kişinin mücadelesi değil, farklı bölgelerden çok sayıda kişinin yer aldığı ve yaklaşık üç yıl sürdüğü belirtilen bir savaşın anlatıldığı ifade ediliyor.
Yaklaşık 400 kelimeden oluştuğu belirtilen yazıt, dönemin siyasi ve askeri yapısı hakkında önemli bilgiler taşıyor. Ancak zaman içerisinde meydana gelen erozyon ve insan kaynaklı tahribatlar nedeniyle metnin bazı bölümlerindeki işaretlerin kaybolduğu, bu nedenle yazıtın bazı kısımlarının günümüzde tam anlamıyla okunamadığı belirtiliyor.
Yazıtın son bölümünde ise nasihat, beddua ve yazıtı kayaya kazıyan kişinin adına ilişkin ifadelerin yer aldığı aktarılıyor.
1908 YILINDA KEŞFEDİLDİ
Topada Yazılı Kaya Anıtı'nın varlığı 1908 yılında, İstanbul’da yaşayan Alman öğretmen Rudolf Fraz tarafından tespit edildi.
Anıt üzerinde bulunan Luvi hiyeroglifleri; el, ayak, baş, kol ve bacak gibi insan organlarının yanı sıra kuş, hayvan başları ve çeşitli sembolik şekillerden oluşuyor.
Bu özellikleriyle Topada Yazıtı, Geç Hitit döneminin Kapadokya ve çevresindeki siyasi, askeri ve kültürel yapısına ilişkin önemli bilgiler sunan arkeolojik kaynaklardan biri olma özelliğini taşıyor.
KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR
Nevşehir Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen temizlik çalışmasıyla, tarihi anıtın yüzeyindeki sprey boya kalıntıları bilimsel koruma esasları doğrultusunda kontrollü şekilde giderildi.
Yaklaşık 2 bin 700 yıllık geçmişiyle bölgenin önemli kültürel miraslarından biri olan Topada Yazılı Kaya Anıtı’nın korunması, gelecek nesillere aktarılması ve benzer tahribatların önlenmesi için toplumun tüm kesimlerine önemli sorumluluk düşüyor.
Yetkililer, tarihi ve kültürel varlıkların korunmasının ortak sorumluluk olduğunu vurgularken, bu tür değerlerin gelecek kuşaklara sağlıklı şekilde aktarılması için daha fazla duyarlılık gösterilmesi çağrısında bulunuyor.
