Nevşehir'in Derinkuyu ilçesine bağlı Til Köyü sınırları içerisinde bulunan ve yaklaşık 750 yıldır ayakta kalmayı başaran tarihi Dolayhan Kervansarayı, tüm ihtişamına rağmen kaderine terk edilmiş halde turizme kazandırılmayı bekliyor.
Selçuklu döneminin önemli eserlerinden biri olan tarihi yapı, yüzyıllar boyunca Konya ile Kayseri arasındaki ticaret yolunda tüccarlara ve yolculara hizmet verdi. Tarihi İpek Yolu güzergâhında yer alan kervansaray, Anadolu Selçuklu Devleti'nin ticaret ve ulaşım ağına ışık tutan önemli yapılardan biri olarak kabul ediliyor.
Nevşehir şehir merkezinin yaklaşık 30 kilometre güneydoğusunda, Derinkuyu ilçesine ise 10 kilometre uzaklıkta bulunan tarihi yapı, Dolayhan Kervansarayı'nın yanı sıra "Til Han" adıyla da biliniyor. Günümüze ulaşan herhangi bir kitabesi bulunmamasına rağmen, araştırmacılar sahip olduğu mimari plan ve yapı tekniğinden hareketle hanın 13. yüzyılın ilk çeyreğinde inşa edildiğini değerlendiriyor.
Bazı kaynaklarda, Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat döneminde yaptırıldığı belirtilen yapı, yine çeşitli kayıtlara göre 1263 yılında Selçuklular tarafından inşa edildi. Tarihi kervan yolu üzerinde stratejik bir konuma sahip olan han, geçmişte Anadolu'nun en önemli ticaret güzergâhlarından birine ev sahipliği yaptı.
Ayakta Kalan Bölümleri Geçmişe Tanıklık Ediyor
Aradan geçen yüzyıllara rağmen tamamen yok olmayan Dolayhan Kervansarayı'nın avlu bölümü günümüzde büyük ölçüde yıkılmış durumda. Kapalı bölümde ise taşıyıcı destekler ve örtü sisteminin bir kısmı hâlâ ayakta kalmayı başarıyor. Harabe görünümüne rağmen yapının duvarlarında yer alan bazı Farsça ve Arapça yazıtların izleri bugün dahi seçilebiliyor.
Tarihi yapının içerisinde bulunan bu yazıtlar, bölgenin kültürel ve tarihi zenginliğini gözler önüne sererken, uzmanlar tarafından korunması gereken önemli miras unsurları arasında gösteriliyor.
Girişimler Sonuç Vermedi
Geçmiş yıllarda çeşitli kaymakamlar ve yerel yöneticiler tarafından Dolayhan Kervansarayı'nın restore edilerek turizme kazandırılması için girişimlerde bulunulsa da bugüne kadar somut bir sonuç alınamadı. Tarihi yapı, her geçen yıl doğa şartlarının ve bakımsızlığın etkisiyle biraz daha yıpranıyor.
Kapadokya gibi dünyanın sayılı turizm merkezlerinden birinin sınırları içerisinde bulunan Dolayhan Kervansarayı'nın restore edilmesi halinde, bölgenin kültür turizmine önemli katkılar sağlayabileceği ifade ediliyor.
"Tamamen Yok Olmadan Korunmalı"
Bölge sakinleri ve tarih meraklıları, yaklaşık 750 yıllık Selçuklu mirasının tamamen yok olmadan koruma altına alınmasını ve kapsamlı bir restorasyon çalışmasıyla yeniden ayağa kaldırılmasını istiyor. Tarihi hanın turizme kazandırılması halinde hem bölgenin geçmişine ışık tutulacağı hem de Nevşehir turizmine yeni bir destinasyon kazandırılacağı belirtiliyor.
Yüzyıllardır zamana meydan okuyan Dolayhan Kervansarayı, bugün sessizce kendisine uzanacak koruyucu eli bekliyor.
1956 Yılına ait tarihi handan görüntüler:
Kaynak:Ali Demirdöğen
