Nevşehir’in Gülşehir ilçesine bağlı Çalışanlar Mahallesi’nde yaşayan muhacirler, köklü bir geleneği bu yıl da yaşatarak hem baharın gelişini hem de mübadeleyle Anadolu’ya gelişlerinin 102. yıl dönümünü coşkuyla kutladı. Her yıl 25 Mart’ta bir araya gelen mahalle sakinleri, geçmişle bağlarını güçlendiren anlamlı bir buluşmaya imza attı.
Selanik’ten Arapsun'a (Gülşehir) Uzanan 102 Yıllık Yolculuk
1924 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında gerçekleştirilen nüfus mübadelesi kapsamında Selanik’ten göç ederek Gülşehir’e yerleşen muhacirler, aradan geçen bir asrı aşkın süreye rağmen kültürel miraslarını yaşatmaya devam ediyor. Bu özel gün, hem bir anma hem de bir dayanışma ve birlik günü olarak kabul ediliyor.
Gülşehirli Muhacirler Mübadele’nin 102. Yılını Bahar Bayramıyla Kutladı
Kutlamalar kapsamında mahalle halkı günler öncesinden hazırlıklara başladı. Geleneksel olarak geceden hazırlanan soğan kabuğu ile kaynatılmış yumurtalar, etkinliğin simgelerinden biri olarak sofralardaki yerini aldı. Her evden getirilen bulgur ve yağ ise ortaklaşa pişirilen pilav için kullanıldı. Bu imece usulü hazırlık, toplumsal dayanışmanın en güzel örneklerinden biri olarak dikkat çekti.
Etkinlikte mahalle büyükleri söz alarak mübadele yıllarında yaşanan zorlukları, göç hikâyelerini ve geçmişten bugüne aktarılan hatıraları genç kuşaklara anlattı. Söylenen maniler ve anlatılan hikâyeler, katılımcılara duygusal anlar yaşattı. Özellikle gençlerin büyük bir ilgiyle dinlediği bu anlatımlar, kültürel hafızanın canlı tutulmasına katkı sağladı.
Kadın, erkek ve çocukların birlikte katıldığı kutlamalarda geleneksel oyunlar oynandı, türküler söylendi ve baharın gelişi neşeyle karşılandı. Günün sonunda hep birlikte yenilen pilav ve yapılan sohbetler, birlik ve beraberlik duygusunu pekiştirdi.
Yoğun katılımın olduğu etkinlikte Gülşehirli muhacirler, bu geleneği gelecek yıllarda da sürdürme konusunda kararlılıklarını yineledi. Her yıl aynı tarihte buluşmak üzere sözleşen mahalle sakinleri, geçmişten aldıkları mirası geleceğe taşımaya devam edeceklerini ifade etti.
Bu anlamlı kutlama, hem tarihsel bir hafızanın korunması hem de toplumsal dayanışmanın güçlenmesi açısından önemli bir örnek olarak öne çıkıyor.
Muhacir Oyunları
Orta Asya’dan Anadoluya kadar bir çok Türk elinde kutlanan nevruz bayramının muhacirler tarafından da kutlandığı görülür. Baharın gelişini kutlamak için toplanan muhacirler bir çok oyun oynarlar. Bunlardan en önemlisi Mantufar oyunudur.
Mantufar Oyunu: 25 Martta oynanan bu oyunun oynanma şekli şöyledir:
Nevruz bayramının bir gün öncesi her ev at ile dolaşılarak çeşitli eşyalar toplanır. Toplanan bu eşyalar bir küpe konur ve sabaha kadar gül ağacının altında bekletilir. Nevruz günü çömlek köy meydanına getirilir, çömleğin başına bir çocuk kafasına eşarp bağlanarak oturtulur. Maniler söylenerek çömleğin içindeki eşyalar çıkartılır. İlk kimin eşyası çıkarsa maniyi o kişi söyler, pilav pişirir tüm mahalleye dağıtır. Boşalan çömleğe su konur, o su ile yüz yıkanır. Böylece yıl boyunca hastalıklardan uzak kalınacağı düşüncesi vardır. Bütün bunlardan sonra çömlek tekrar gül ağacının altına konulur. Çömlek tekrar genç kızlar tarafından açılır. Çömleği ilk açan kızın erken evleneceğine inanılır.
Haber: İbrahim Uludağ
Video: Mustafa Kargın