Nevşehir il genelinde Kadın ve erkek halk oyunları, yöresel kıyafetler ve müzik eşliğinde kültürümüzü yaşatıyor.
Halay ve Yöresel Oyunlar Nevşehir’de Canlanıyor
Nevşehir ve çevresinde geliştirilen halk oyunları, Türkiye genelinde “Halay Yöresi” kapsamında değerlendirilen geleneksel oyunlar arasında yer alıyor. Halk oyunları genellikle düğün ve eğlence ortamlarında sergilenirken, oyun mekânları cinsiyete göre farklılık gösteriyor: erkekler geniş meydanlarda, kadınlar ise kapalı ev ortamlarında oyunlarını icra ediyor. Halen Nevşehir köyleri ile Acıgöl ilçesine bağlı Topaç köyü, Derinkuyu ilçesine bağlı Doğala, Çakıllı köyleri, Özkonak beldesi ve Topaklı köylerinde halk oyunları özle günlerde yaşatılmaktadır.
Erkek Oyunları
Nevşehir’de erkek oyunları iki ana grupta toplanıyor: birinci grup yerleşik halkın oyunları, ikinci grup ise 1924 mübadelesiyle Batı Trakya’dan gelen göçmenlerin getirdiği oyunlar. Daha çok Ürgüp ve Mustafapaşa da halen yaşatılmaktadır. Halk, bu oyunları hem ayrı ayrı hem de birlikte sentezlenmiş şekilde sergiliyor.
Oyunlarda çizgi olarak yarım daire ve hat formu kullanılırken, en az 8–10 oyuncu ile icra edilmesi öneriliyor. Oyun adımları genel olarak sağa ve ileri yönlüdür ve müzik, oyun temposunu belirleyen temel unsur olarak ön plana çıkıyor. Genellikle davul-zurna, bazen de davul-klarnet eşliğinde oyunlar oynanıyor.
Erkek oyunlarında geleneksel kıyafetler; yemeni kundura veya iskarpin ayakkabı, beyaz yün çorap, peyikli koyu renk şalvar, belde şal kuşak veya kütüklük, yakasız kaytan gömlek ve köstekli delme yelekten oluşuyor.
Öne çıkan erkek oyunları:
- Ağırlama
- Üçayak
- Şenola
- Cezayir
- Düzleme
- Hoş Bilezik
- Leblebi
- Temurağa
- Ayvadibi
- Reyhan
- Nari
Kadın Oyunları
Kadın oyunları genellikle kapalı mekanlarda, tef eşliğinde oynanıyor ve tek, iki veya dört kişiyle icra ediliyor. Karşılıklı olarak dik çizgilerle oynanan oyunların yanı sıra, kadınların el ele tutuşarak gerçekleştirdiği toplulukça halay karakterindeki oyunlar da bulunuyor.
Kadın oyunlarında kıyafetler; yemeni kundura veya “Işılak Galiga” ayakkabı, motifli yün çorap, geniş peyikli “boğma şalvar”, boncuklu kuşak, yakasız pamuklu yelek, üçetek adı verilen uzun üst giysi, sırma işlemeli “cepken veya salta”, tepelik fes ve pullu, oyalı yemeni gibi geleneksel parçaları içeriyor.
Öne çıkan kadın oyunları:
- Kadın Halayı
- Alacalı Yılan
- Sarıkız
- Bindallı
- Oğlum Kemeraltı
- Hoşlaşma
- Seke Seke
- Kaşık Oyunu
Nevşehir halk oyunları, hem erkek hem de kadın oyunlarında geleneksel motif ve kıyafetleri koruyarak yöresel kültürü nesilden nesile aktarmayı sürdürüyor.
Kaynak: Nevşehir Kültür ve Turizm Müdürlüğü (01.07.2014)
