Nevşehir’de bağ bozumu döneminde toplanan siyah ve beyaz üzümler, geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüştürülüyor. Saatler süren zahmetli hazırlık ve kaynatma sürecinden geçen üzümler, hem sofralara lezzet katıyor hem de Kapadokya’nın köklü bağcılık kültürünü yaşatıyor.

Nevşehir’de Üzümün Hikâyesi Pekmez Kazanlarında Yazılıyor

Nevşehir’in bereketli topraklarında yetişen üzümler, sonbaharla birlikte geleneksel pekmez mesaisinde yeniden kazanlarla buluşuyor. Yörede nesilden nesile aktarılan pekmez yapımı, üzümün sofralara uzanan yolculuğunu gözler önüne sererken geçmişten günümüze taşınan kültürel değerleri de yaşatıyor.

Kapadokya’nın bağcılık geleneğinin önemli parçalarından biri olan pekmez üretiminde siyah ve beyaz üzümler kullanılıyor. Bağlardan özenle toplanan üzümler, sıkma makinelerinde ezilerek şıra hâline getiriliyor. Ardından büyük kazanlara alınan üzüm suyu, geleneksel yöntemlerle işlenerek pekmeze dönüşüyor.

Üzümden pekmeze uzanan zahmetli yolculuk

Pekmez yapımının ilk aşamasında üzüm şırası hazırlanıyor. Geleneksel üretimde kullanılan pekmez toprağı şıraya ilave ediliyor ve karışımın tortusunun dibe çökmesi için bir süre dinlendirilmesi sağlanıyor. Yaklaşık dört saat süren bu aşamanın ardından şıra süzülerek tortu ve posasından ayrılıyor.

Süzülen üzüm suyu daha sonra ısıtılıyor ve pekmez yapımının en önemli aşaması olan kaynatma işlemine hazırlanıyor. Kazanlarda uzun süre kaynatılan şıra, suyunu kaybederek koyulaşıyor ve kendine özgü rengini, aromasını ve kıvamını kazanıyor.

Pekmezin istenen kıvama ulaşması için ateşin dikkatle ayarlanması ve kaynatma sürecinin tecrübeyle takip edilmesi gerekiyor. Bu nedenle geleneksel üretimde yalnızca üzümün kalitesi değil, üreticinin deneyimi ve emeği de büyük önem taşıyor.

Nevşehir üzümünün lezzeti pekmeze yansıyor

Nevşehir ve Kapadokya yöresi, köklü bağcılık kültürüyle öne çıkıyor. Bölgede yetiştirilen siyah ve beyaz üzüm çeşitleri, pekmezin tadını, rengini, kokusunu ve kıvamını etkiliyor.

Üzümün olgunluğu, çeşidi ve yetiştiği koşullar, elde edilen ürünün özelliklerinde belirleyici rol oynuyor. Bağlardan kazanlara uzanan üretim sürecinde verilen emek, ortaya çıkan pekmezin lezzetine de yansıyor.

Günümüzde üzüm sıkma makineleri sayesinde üretimin bazı aşamaları kolaylaşsa da geleneksel pekmez yapımında tecrübe ve sabır önemini koruyor. Özellikle kaynatma aşamasında doğru kıvamın yakalanması, üreticilerin dikkatle takip ettiği süreçlerin başında geliyor.

Bir lezzetten çok daha fazlası

Nevşehir’de pekmez yapımı, yalnızca kışlık gıda hazırlığı olarak değil, aynı zamanda aileleri ve komşuları bir araya getiren kültürel bir gelenek olarak da yaşatılıyor. Bağ bozumu döneminde başlayan bu emek dolu süreç, geçmişin üretim alışkanlıklarını günümüze taşıyor.

Üzümün toplanmasından şıranın hazırlanmasına, kazanların başında saatlerce süren kaynatmadan pekmezin kavanozlara doldurulmasına kadar her aşamada alın teri bulunuyor.

Nevşehir’in siyah ve beyaz üzümlerinden elde edilen pekmez, bölgenin tarımsal zenginliğini ve geleneksel mutfak kültürünü yansıtan ürünler arasında yer alıyor. Bağların bereketini sofralara taşıyan bu köklü gelenek, Kapadokya’nın kültürel mirasının önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor.

Haber: Tuncay Dalcı