KARABURNA KÖYÜ VE KARABURNA YAZITLARI

KARABURNA KÖYÜ VE KARABURNA YAZITLARI

Doç. Dr.Faruk GÜÇLÜ

Burna, Türkçe'de "burun" kelimesinin yönelme durumundaki çekimidir. Yani "burna", cümle içinde "buruna" anlamını taşır. Litvancada anatomi terimi olarak "ağız" anlamına da gelebilmektedir. Kara ve burun sözcüğünün bileşiminden oluştuğu anlaşılmaktadır. Ülkemizde aynı adı taşıyan başka bir köy ya da yöre bulunmamaktadır.

Damat İbrahim Paşa döneminde Nevşehir Merkezine Herikli aşireti mensupları yerleştirilmiştir. Nevşehir dışına iskan edilen H e r i k l i l e r , ise Gülşehir, Avanos, Hacıbektaş ve Kozaklı köylerine Kızılırmak’ın yay yaptığı alanda halk arasında “Irmak Bucağı” köyleri diye bilinen Gülşehir ilçesine bağlı Yüksekli, Şahinler (eski adı Kırıklı), Yeşilyurt (eski adı Sığırlı), Karahüyük, Yeşilli (eski adı Kazıklı), Hacılar, ile Hacıbektaş İlçesine bağlı olan Karaburç ile Karaburna adlı sekiz köye yerleştirilmişlerdir.

Karaburna da Herikli aşiretinin yerleştiği köylerden birisidir. Ayrıca yörenin en güzel üzümleri de bu köyde yetişir. Kapadokya Bölgesi, eski çağlardan beri üzüm yetiştiriciliğinin yapıldığı en önemli merkezlerden biridir ve günümüzde de bu önemini halen korumaktadır. Hacıbektaş’ın üzümü ile en meşhur köyü Karaburna’dır. Karaburna’da yoğun olarak üzüm yetiştiriciliği yapılmaya devam etmektedir. Karaburna’nın en bilinen siyah üzümünün cinsi kara dimrit’tir.

11 Aralık 1991 tarihinde beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona ermiştir. TÜİK 2021 nüfus verilerine göre bin 48 nüfuslu olan Karaburna Köyü, Hacıbektaş ilçesinin en kalabalık ve büyük köyü konumundadır.

Karaburna yazıtları ise; Köyün güneyindeki 90 metre yüksekliğinde üstü düz tepede bulunan eski bir kale kalıntısının doğu yönünde yer alan geçidin sol tarafındaki kayalık yüzeydedir. Luvi hiyeroglifi ile yazılmış uzun bir yazıttır. İyi korunmuş 3 satırlık yazıtın 30 cm kadar yukarısında küçük bir başlık halinde yazıyı işleyen kişinin imzası da vardır "Katip Wana" olarak tercüme edilmiştir. Araştırmacı Hawkins yazıtın, "Kral Sipi" ve "Ni'nin oğlu Sipi" arasında buradaki kalenin onarımıyla ilgili olarak yapılan bir sözleşme olduğunu belirtir. Yazıtta, yazıta zarar verecek olanlar uyarılır ve Ay tanrısının intikamı ile tehdit edilirler. "Sipi" adına başka hiçbir kaynakta rastlanmamıştır. Tabal döneminin yerel bir yöneticisi olma ihtimali yüksektir. MÖ 8. yüzyıla ait olduğu tahmin edilmektedir.

Kale Tepe, batısındaki plato yüzeyinden 10-15 metre derinlikte Asılı Vadi bulunmaktadır. Söz konusu vadi Karaoluk Deresinin güneydeki eski askıda kalmış yatağı olabileceği gibi, kaleyi batıdaki plato yüzeyinden ayırmak için insan eli ile açılmış savunma amaçlı bir hendek te olabileceği jeologlarca ifade edilmektedir.(Kapadokya Jeopark sitesi)

İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda karate branşında madalya kazanan milli sporcu Zeynep Erdoğan Karaburna doğumludur.

.Köy iki ayrı mahalleden oluşmaktadır, Bahçelievler ve Yeni Mahalle.Köyde iki tane şarap fabrikası vardır.Karaburna denilince akla yazıtlar ve üzüm gelir. Yazıtların korunması ve gelecek nesillere bırakılması gereklidir.