DİN GÖREVLİSİ

Kulluk kitabımız: “Ey iman edenler! Siz kendinizi düzeltmeye bakın, doğru yolda olduğunuz sürece sapkınların size hiçbir zararı dokunmaz. Bilin ki, hepinizin döneceği yer, Allah’ın huzurudur. O, hesap günü bütün yaptıklarınızı size tek tek haber verecektir.5/105

İnsanlığın rehberi Kuran, yeryüzünün bütün milletini Allah’a imana, O’na kulluğa, ahlaka ve adalete çağırmaktadır. Geçmişte bu çağrı görevinin mümessilleri Peygamberler ve havarileriydi. Son Nebi’den sonra bu vazifeyi, İslami eğitim almış din görevlileri yürütmektedir. Bu görevliler, Peygamberin yaptığı vazifeleri üstlendiklerinden -manevi yönden- O’nun varisleridir.

Yerine getirilecek olan bu ulvi vazife, dağların taşların yüklenmekten imtina ettiği zor bir görevdir. Zor olduğu kadar da mesuliyetli, bir o kadar da karşılığı/ecri çok olan bir iştir. Din görevlisi, bu vazifeye talip olurken nasıl bir mesuliyet yüklendiğini bilmeli, omuzunda böyle bir yükün varlığını hissetmelidir.

Günümüzde, sadece ülkemizde değil tüm dünyada, dini hayatın çok büyük oranda ihmal edildiği, maddenin ve çıkarın hakim olduğu düşünülecek olursa, din görevlisinin işi oldukça zordur!

Bu konuyla ilgili ülkemizin en önemli mütefekkirlerinden Nurettin Topçu’nun, din görevlisinin kim olduğunu, vazifelerinin neler olduğunu, bu vazifelerini nasıl yerine getireceğini kendi üslubunca izaha çalışmış. Siz değerli din görevlilerine -özetleyerek- vermek istiyorum.

Topçu’nun anlatımını, kullandığı bazı ifadelerini ağır bulabilirsiniz! Sizlerden istirhamım, kullandığı ıstılahlardan dolayı -peşinen- onu suçlamayınız. Bahsettiği hususların kendinizde olup olmadığına bakınız. Olumlu olarak bahsettikleri varsa onu geliştirerek devam ediniz; yoksa şayet, bahsi geçen güzellikleri elde etmek için nasıl çalışıp elde edebileceğinizi düşününüz.

Topçu soruyor; din görevlisi kime denir?

Din görevlisi: Toplumun dini hayatında üzerine görevler almış olan kimse, Allah ve kul huzurunda cemaatin dini yaşayışından mesuliyet yüklenmiş olan insan demektir.

Din görevlisine mesuliyet yükleyen vazifeler nelerdir?

Peygamber devrinde din görevlisi ne yapıyordu?

Efendimiz zamanında din görevlisini görevlendiren bizzat kendisiydi. Vazifelerini nasıl yaptıklarının örneklerini de ashapta buluyoruz. O devirde ashabın yaptığı işler, bugün de din görevlisinin yapması gereken işlerdir.

Din görevlisinin ödevleri ne olabilir?

Önce cemaat içinde ayrılık doğuran fitne vesilesini ortadan kaldırarak ruhları birliğe kavuşturmak; farklı ve aykırı görüşleri, siyasi ve içtimai öğretileri ve zihniyet ayrılıklarını yok edici terkiplere ulaştırmak, bu gayeye varmak için kin ve gayz duvarlarını unutturan sevgi ve kalp egzersizlerine baş vurmak. Olmalıdır.

Günümüzdeki din görevlisine gelecek olursak: (Tarih boyunca olduğu gibi günümüzde de dine ve dindar insanlara, özellikle din görevlilerine çok sıcak bakılmadığı bilinmektedir. Buna iki türlü bakmak gerekir: I- kendimiz açısından, II. Diğerleri açısından…)

Bugün ne için din görevlisi eleştirilmekte, niçin gözden düşmüş durumda? Niçin onlar cemiyetin en büyük adamları, örnek insanları olmaktan uzaklar?

(Her din görevlisi bunun cevabını vermelidir. Kuran okuyuşumuzda mı sıkıntı var, cemaate davranışımızda mı sıkıntı var, vazifeyi yerine getirmede aksaklıklarımız mı var, ilmi yetersizliğimiz mi var vs. tüm bu ve buna benzer soruların cevabını bulabilmek için din görevlisi, kendisini sanık sandalyesine oturtarak sorgulamalı, cevabını bulup, gereğini yapmalıdır. Ötekini suçlamaktan ziyade kendisini çek etmelidir.) Çünkü Allah’a uzanmada halkın yardımcısı din görevlisidir, irşat adamlarıdır. İrşadsız insan yeryüzünde yalınızdır… Din ise insan ruhu için sonsuz kuvvet kaynağıdır.

Din görevlisi için din düşmanı yoktur.

Şerire, şakiye ve komüniste bile hakaret etmeyeceksiniz. Rahmet diliyle kalpler fethedeceksiniz.

Taif’de dinini yayarken halktan gördüğü eza ve cefaya rağmen beddua etmeyerek ‘ben rahmete memurum’ diyen büyük Peygamber’in açtığı yol hilafına, etrafa lanetler ve ithamlar yağdıranlar yok mu, İslam’ın asıl düşmanları işte onlardır.

Topçu din görevlisini şöyle tanımlıyor:

Kavuklular değil, kalpliler din görevlileridir.

Din görevlisi; başkalarından kuvvetli ruha sahip olan insandır.

Din görevlisi, ahlakı ile halka örnek olan kimsedir.

Din görevlisi, ruhların kurtarıcısı, ahlak yaralarımızın doktorudur.

Din görevlisi, genç kalplerin iç yaralarının usanmaz tedai edicisi, bir eli ile sağda diğer eli ile soldaki kardeşinin kalbini dinleyen, kin ve kibirden temizlenmiş, menfaatlerden sıyrılmış, nefsini unutmuş, kalbi ve kafasıyla Allah’ın bütün kullarının imdadına koşmak isteyendir.

Din görevlisi, Allah gözünde kahraman hizmet eridir.

Din, asrın günden güne artırdığı bunca sefaletlere karşı koyacak en kuvvetli silahtır. Bu silahı kullanmasını bilenler din görevlisi olabileceklerdir. İslam’ın bugünkü yetim ve elemli manzarası, böyle bir din adamları zümresinin yetişmemiş olmasındandır.

Din görevlisi, kalabalıktan değil Allah’tan kuvvet alacaktır. Ruhunu köprü olarak kullanarak, Allah’ına ulaşacak ve cemaatini de bu yoldan geçirip Allah’a ulaştıracaktır. Bunun için kendi ruhunun ıslahına, ihyasına çalışması lazımdır. (Nakıstan tam olmaz.)

Dindar olarak yaşamak, devrinin ve cemiyetinin dışında yaşamak değildir. Aksine insanların arasında yaşamaktır.

Diğer taraftan güzel nazenin seslerle teganni yapmak, canhıraş feryatlarla dualar okumak, hatta iyi ahlakın kaidelerini hurafe ve hikayelerle süsleyip masallar halinde sadece anlatmak din görevi sayılmamalıdır.

Din görevlisi, bir zümreye yaranmak isterken öbür zümre hakkında kin doğurmamalıdır. Bir cemiyeti överken diğerlerini kötülememelidir.

Din görevlisi, kendini diğerlerine üstün görmemelidir. Bilakis ruhların selameti yolunda yalınız kibrini, şöhretini ve servetini değil de bütün varını harcamaya hazır bir fedakâr cihat adamıdır.

Din görevlisi, ruhlara nizam ve hayat aşısı yapacak doktordur. Her sahada mücadelesini sevgi silahı ile yapmasını bilen ümit ve iman kaynağı bir öncüdür.

Bugün sefaletimiz korkunçtur. Maalesef her köşe başında, her mektep kapısında katil bir kumar masası masum yavruları bekliyor. Bunlara karşı din görevlisi, her içtimai ve insani vasıtalara el uzatılmalıdır; kitaba, gazeteye, şiire, romana, sahneye ve hatta sanata…

Sonu gelmeyen sefaletlerden ruhları kurtarma işinde ön safta yer alması lazım gelenler din görevlileridir.

Cemaate İslam nurunun özü olan hürmet ahlakını aşılayacaksınız, karamış yüzlere böylelikle nur getireceksiniz. (I) Ahmet Belada

I-Nurettin Topçu, İslam ve İnsan Mevlâna ve Tasavvuf, Dergâh yay. İst. 2023, S.70-86