ÇORAK TOPRAKDAN, GARİPLER MEZARLIĞINA
Anadolu da öyle hikayeler vardır ki kimi hikayeler dokunan kilimlere motif olmuş, kimi hikayeler ağıt olmuş, türkü olmuş, kimi hikayeler destan olmuş, kimi hikayeler yokluk içinde, anlatımlarla günümüze aktarılan kültür, anane, geçmişimizin günümüze yansıması olmuş.
Anadolu’nun bozkırında; kuraklık, otsu bitkilerle seyrek ağaçlardan, boz topraktan oluşan, sıcak ve poyrazı kesif bölge. Boz toprak birde çorak, ekersen yarı tok, ekmezsen hep aç. Öyle ki bu sert iklimin etkileri yöre insanın günümüzde dahi yüzlerine, ellerine yansımış; El ayak kuru çatlak. Ovaören (Göstesin) de geçer bu hikaye.
İnancımız gereği kaderciyiz, yaşadığımız bölge iklim hayatımıza yön vermesinde teslimiyetçi bir duygu ile kabullenip yaşamımızda mücadele azmimizi pozitiften alıp negatife yönlendirir. Kırsallık, kuraklık, verimsizlik ah birde çaresizlik sanki arkasına sığındığımız mazeretimiz nafakamız olmuş.
İlkokul beşinci sınıfta günün son dersi; Ahmet öğretmenimiz ders bitmiş, ama bizlerin eksik kaldığı konularda tekrar geçmekte. Okulun içerisinde yanık bir sesle ‘‘Ağ Gelin’’ türküsü, duyduğum ağıt hakikaten sanatçıların okuyabileceği güzellikte okunuyor. Ahmet öğretmenim ders anlatmayı bıraktı hep birlikte bu güzel ağıtı dinliyoruz. Ağıtı söyleyen okulun hademesi, derslerin bitmesi ile okulun temizlik işlerini, velilerin ödediği cüzi yardım karşılığında yapıyor. Ağıtı okurken kapalı olan sınıfın kapısı açılıyor, bizler dersteyiz, Ahmet öğretmenin başı ile onay vermesi ile ağıt okunmaya Koca Mahmut tarafından devam edildi ve tamamlandı. Hocam sınıfın boş olduğunu sanmıştım! Mahcubiyeti Ahmet öğretmenin gülümsemesiyle Koca Mahmut’tan gitmişti.
Koca Mahmut ilk ve ikici eşinin vefatından dolayı kendisinden yaşça küçük Feride (Zeride) ile üçüncü evliğini, Feride (Zeride) ise ilk eşinden ayrılmış, oda ikinci evliğini Koca Mahmut’la yapar. Koca Mahmut’un ikinci evliğinden eşinin yanında getirdiği bir oğulluğu ile kendinden olma bir kız çocuğu dünyaya gelir ama kız çocuğu vefat eder.
O dönemden hatırlarım; köyün kadınlarının hepsinin olmasa da çoğunda başlarında fes olur, fesin ön tarafında pullardan oluşan bir takı olurdu. Fes ve baş kısımlarını kenar kısımlarının oya ile süslendiği Yemeni ile örterlerdi. Tüm beden yöremizde Asbap denilen entari türü bir giysiyle tamamlardı.
Feride (Zeride) o dönem Niğde iline bağlı Aksaray ilçesi Babakonağı (Gelesin) köyünde doğmuş büyümüş ve orada evlenmiştir. Ovaören (Göstesin), Babakonağı (Gelesin) çok yakın olup sınırdaş köylerdir. Her ne kadar insan bir insandan olma, bir insandan doğma olsa da, yalınız ve kimsesiz kalıyor. Hani derler ya sahipsiz olmak gibi. Feride (Zeride) Babakonağı (Gelesindeki) eşi ile birbirlerini isteyerek evlenirler, evliliklerinde ikisi de birbirlerine saygılı ve hürmetliler. O dönemde köylerde Kayın Baba, Kayvalide, Gelin aynı evde yaşarlar, haliyle aynı hanede olmanın, yaşamanın zorluklarını Feride (Zeride) de yaşar. Kayınvalidesi ile sorunludur. Evlikte zaman geçtikçe bir çocuk olmamış bu durum Kayınvalide tarafından Feride (Zeride) ye eksiklik olarak aktarılmış bir utanç vesilesiymiş gibi yüzüne vurulmakta sürekli küçük, hakir görülmekte. Kayınvalide oğluna Feride (Zeride) yi boşaması yönünde baskı yapıp boşamaz ise onursuz biri olacağı baskısı altına alır. Kayınvalide emellerine ulaşır Feride (Zeride) evinden ayrılır o dönem için boşanmış sayılır.
Feride (Zeride) nin sahipsiz kimsesiz olması, kendinden yaşça büyük Koca Mahmut ile evlenmesine yol açar, kader onları birleştirir. Feride (Zeride) Koca Mahmut ile evlenmesi ve Ovaören (Göstesin) e gelin geldiğinde güzelliği ve zarafeti ile köyde dikkat çeker, hatta köylünün dilinde bu kadar genç, güzel, zarif bir kadın yaşı ilerlemiş Koca Mahmut ile evlenmesini yakıştıramazlar. Yani Feride (Zeride) yi Koca Mahmut’ a layık görülmez. Feride (Zeride) kocası Koca Mahmut ve oğulluğu ile yaşamaya başlarlar. Evin pek geliri yoktur Okul açıkken temizlik görevinde velilerin yardımı, diğer zamanlarda köyde veya komşuda buldukları işlerde çalışma karşılığı olarak genelde gıda maddeleriyle ödenmesi. Bu zorlu hayat devam ederken Koca Mahmut’an olma, Feride (Zeride) den doğma üçü kız, biri erke olmak üzere dört çocukları olur.
….Devamı bir sonraki yazımda.
İhsan BİÇKİN
27.01.2026
KAYNAK:
-Babakonağı (Gelesin) sakini (İsmi Yazılması İstemiştir)
-Ovaören (Göstesin) M… Ö…(İsmi Yazılması İstemiştir)
-Ovaören (Göstesin) Nazife ÖZDEN
- Ovaören (Göstesin) Nejmettin GENCER
Not: Zeride; Kızlara yakıştırılan parlaklık, görünüm güzelliği, estetik.
