AŞIK ALİ BAKİ YA DA ALİ BAKİ GÜL

Doç. Dr.Faruk GÜÇLÜ

Doğumu 1897 yılı olarak bilinmektedir. Ölüm tarihi ise 24 Aralık 1956’dır. Yazar Yusuf Turan Günaydın’a göre; Amasya ili Merzifon İlçesi Harız Köyünde dünyaya gelmiştir. Asım Bezirci ve İsmail Özmen’e göre ise Hacıbektaş İlçesi doğumludur. Şair Sıtkı Pervane’nin oğludur. Eğitimini Hacı Bektaş Tekkesi’nde tamamlamıştır.

Hacı Bektaş Tekkesi’nde yaşayan şair 1929 yılında tekkelerin kapatılması üzerine Merzifon Harız(Gümüştepe) Köyüne yerleşmiştir.Köyün imamlığını, terziliğini ve marangozluk işlerini yapmıştır.

1915 yılı dünya savaşında kendisi de şair olan Şeyh Cemaleddin Çelebi başkanlığında oluşturulan Gönüllü Mücahidin Alayına, babası yüzbaşı rütbesiyle, kendisi de babasının yanında bu alaya katılarak, doğu cephesine gitmiştir. Kendi köyünden Safiye ile yaptığı evlilikten 3 erkek 3 kız 6 çocuğu olmuştur. Aile soyadı kanunundan sonra Gül soyadını almıştır.

Amasya’da köyünde yaşayan Aşık Ali Baki Adana’da yaşayan oğlunun yanına gitmiş ve

Adana’da hastane de vefat etmiştir. Aşık Ali Baki Göğce Dede Ziyaretgahının olduğu tepeye gömülmüştür.

Şiirlerinde Aşık Ali Baki mahlasını kullandığı anlaşılmaktadır. Şiirlerinde Tekke edebiyatı ve dini motifler ağır basar.Bazı şiirlerinde yolsuzluklardan,karaborsadan çay,kahve,şeker ve gaz kıtlığından söz ettiği de görülmektedir. Deprem ve sel afetleriyle ilgili destanları da vardır.

Bir şiiri

Tamire muhtacım şahım efendim

Düzelt kamburumu yon kerem eyle

Aşkın kapısın aç çözüver bendim

Olmasın yüreğim hun kerem eyle

Baltadan çıkmayım sürersen rende

Bu mürde kalbimi edersin zinde

Himmetin bahrine gark olam ben de

Bu aşkın badesin sun kerem eyle

İntizar çektirme uzundur yollar

Bekliyor ben gibi nice bin kullar

Nevbahar erişsin açılsın güller

Gönül bahçesine kon kerem eyle

Aşık Ali Baki’ye hem Amasya Merzifonlular hem de Hacıbektaşlılar sahip çıkmaktadır.

Yararlanılan Kaynaklar

Şebnem Şerif Ördek; Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü,

Asım Bezirci; Türk Halk Şiiri ,1993 İstanbul

Yusuf Turan Günaydın; Amasyalı Bir Bektaşi Şairi Ali Baki, ve Balık Destanı, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Dergisi, sy 45,2008

Hayrettin İvgin; Ali Baki Gül, Türk Folkloru,1(7)1980

İsmail Özmen; Alevi-Bektaşi Şiirleri Antolojisi, Kültür Bakanlığı Yayınları,1998

Anadolu Şairleri İnternet sitesi ulaşım tarihi 19.11.2026

Baki Yaşar Altınok; Sıdkı Baba’nın oğlu Ali Baki Gül Divanı, Helke Yayınları,2017