AİLE KARDEŞLİĞİ
İnsanlar sosyal varlıklardır. Bu sosyallik tarihi süreçlerde medeniyetlerin gelişmesine de oldukça katkıda bulunmuştu. Avcılıkta olsun toplayıcılık devirlerinde olsun branşların gelişmesi tarımı getirmiştir, ev yapımını, araç gereçlerin imalini ve dahi pek çok eşyanın çoğalıp yaşamın daha kolay olmasını da sağlamıştı. Kurulan krallık gibi yapılar toplumların organize edilmesinde fayda sağlasa da, krallıkların tiran yapıları öteki toplulukları da organize olmaya zorlamıştır. Devletlerin oluşma nedenlerinden biride bu olduğuna inanıyorum. Zira öteki topluluklardan daha kuvvetli olan yapılar için işgal köle demekti, iş gücü demekti. İşgal edilen ülkenin varlığına çökmek olduğu gibi, muhtemel rakiplerinin kuvvetlerinin iyice zayıflayıp, ilerde kendisine rakip olma riskini yok etmek gibi edinimler olsa da zaman içinde tarihten siline biliyorlardı.
Paranın icadı ve yayılması; Ürünler olsun, emekler olsun getirilerin maddeye dönüşüp muhafaza edilmekteydi. Bu durum toplumlarda burjuvaları (Yeni yetme zenginler), kontları (Doğuda ağaları),tüccarların gelişmesine neden olmuşlardı. Toplum içerisinde de böyle yapılar görülmekteydi.
Zaman içerisinde iyilik, adalet gibi ulvi duygularda gelişmeye, organize olmaya başlaması toplumlarda rağbet görmesi ister istemez toplumsal çatışmalara neden olmaktaydı. Bu tür halk hareketleri ter temiz niyetlerle başlasa da halk hareketlerinin zaferleriyle sonuçlanan böyle mücadeleler çok daha büyük tiranlar meydana getirildiği de görülmektedir. Rus ya da çarlığın yıkılması neticesinde yerine gelen kominizim yapısı buna örnektir.
Nevşehir’in yapısı gerçekten kendisine münhasırdı. Azınlıklar kendilerini saklama ihtiyacı bile duymazlardı. Özgürlük, huzur her zaman atmosfere hâkim olmaktaydı. Çeşitli küçük olaylar inanın her toplumda görülmektedir. Bu genel ahkâma tesir etmezdi. Çocukluğum çok uzun yıllar önce işlenmiş bir cinayetin kritiklerini dinlemekle geçmişti. Yaşlılar bu olayı anarken, Acaba şöyle olsaydı bu cinayet önlenmez miydi, toplumun bu cinayette acaba vebali var mıydı? Soruları sorulurdu. Güçlünün adil ve sevecen olması toplumlara da huzur getirirdi. Zengin ve fakir Türk toplumunda görülse de; Rumlarda ve Ermenilerde de görülmekteydi.
Zengin diye tabir ettiğimiz aileler, atadan devam eden iş yerleri veya zanaat dükkânları vardı. Birçok tarla ve bağları ailenin mal varlığından bağımsız geliri demekti. Bağlar ve varsa tarlalara kendi imkânı dairesinde bakarlar, kitle daha büyükse ya imece vasıtasıyla ya da adam tutup baktırma yoluna giderlerdi. Ailenin gelirleri çeşitlense de bu konuda giderleri de olurdu. Varlıklı ailelerin çevresine bakıp gözetmesi gayet sıradan bir olguydu. Dini inancımızda da yer alan Takva duygusu en ön sırada yer alırdı. Durum böyle olunca zenginlerimizin halk tarafından sevilmesi gayet doğal bir olaydı.
Genelde varlıklı bir aile ile maddi açıdan zayıf olan aileler arasında adı koyulmamış, kayıtlara geçmemiş, ilan edilmemiş aile kardeşliği vardı. Aileleri daha sağlam yapıda tutar, şehir dışına giden aile babası daha huzurlu olurdu. Ayrıca bağ- bahçe işleri, kışlık kayıtlar ve olabilecek her şey daha kolay karşılanırdı. Zira ailelerde herkesin üstüne düşen mutlaka bir iş vardı. Evlenecek veya okutulacak çocuklar ele güne muhtaç olmadan her şeyi tam tekmil hazırlanırdı. Bağlardan gelen ürünler inanın herkese yeterdi. Yeterdi de artardı bile… Kendimizin üç tane elmalığı vardı. Elma sattığımızı hiç bilmem. Komşularla, tanıdıklarla yerdik. Önemli olan ağız tadı derdi büyüklerimiz. Haset fesat insanlarında, kendimizden saydığımız insanlara pek zararı dokunamazdı. Zira ailelerin yalınız olmadığını herkes bilirdi.
../..
Kitabımda yaşanmış hayatlardan farklı zamanlar ve farklı hayatları paylaştım. Hikâyenin yanı sıra yaşanmış zamanlardaki olayları da anlatmaya çalıştım. Yöremizin özelliğinden olacak ki, şehir yapısı, özlerin ve tepelerin yeşillikleri, hayatın akışı hep birbirine girmişti. Bunları yazarken ayırmak gerçekten zordu. Bu yüzden olacak ki, bazı konular birden çok tekrar edilmek zorunda kalmıştı. Matematikteki ven şemaları gibi bir yaşanmışlığın birden fazla kümede yer alması kaçınılmazdı. Belki de Nevşehir’in onun için çok güzel ve özel yapısı vardı.
IHLARA VADİSİ




