Kuraklıkta gözümüz gökyüzündedir. Toprak susamış, ekinler kurumuştur. Yağmur yağsın diye dua ederiz. Nihayet yağmur başlar; seviniriz. Ama yağış şiddetlenip dereler taştığında bu defa durması için dua etmeye başlarız. Dün gelişini beklediğimiz şey, bugün korkumuz olabilir. Yağmur değişmemiştir; değişen, onunla kurduğumuz ilişki ve şartlardır. Bazen nimet olarak karşıladığımız şeyin fazlası, taşıyamadığımız bir ağırlığa dönüşür.

Hayatımızdaki pek çok arzu da böyledir. Yıllarca hayalini kurduğumuz ev, araba, makam ya da servet; bir süre sonra sorumluluğa, endişeye, hatta yüke dönüşebilir. Çünkü çoğu zaman kavuşmanın sevincini düşünür, sahip olmanın bedelini hesaplamayız. Bir şeyi elde edince eksiklerimizin tamamlanacağını sanırız. Oysa her kazanım, beraberinde sorumluluklar ve bazen korkular da getirir.
Üstelik her şeyin bir ömrü vardır. Süt bozulur, meyve çürür, eşya eskir. Büyük emeklerle aldığımız araba, tek bir kazayla kullanılamaz hâle gelebilir. İnsanın da ömrü sınırlıdır. Kaç nefes daha alacağımızı, hangi sabaha son kez uyanacağımızı bilmiyoruz.
Öyleyse bir anda değerini kaybedebilecek şeyler uğruna, geri gelmeyecek zamanımızdan ne kadar harcamalıyız? Bir eşyanın çizilmesine üzüldüğümüz kadar kırdığımız kalbe üzülüyor muyuz? Paramızın hesabını tuttuğumuz gibi eksilen günlerimizin hesabını da tutuyor muyuz?
İnsan psikolojisi, henüz ulaşamadıklarını gözünde büyütmeye, elde ettiklerine ise alışmaya yatkındır. Bir zamanlar mutluluğun şartı sandığı ev sıradanlaşır; daha büyüğünü ister. Araba yenilenir, makam yükselir; beklentiler yine artar. Böylece insan bazen sahip olduklarıyla değil, eksik gördükleriyle yaşamaya başlar.
Daha fazlasını kazanma arzusu ailemize ayıracağımız zamanı, sağlığımızı ve huzurumuzu tüketiyorsa durup düşünmeliyiz. Hele geçici bir menfaat için doğruluktan, helal kazançtan ve kul hakkı hassasiyetinden vazgeçiyorsak kazandığımızın ne olduğunu yeniden sorgulamalıyız.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), “Âdemoğlu ‘Malım, malım!’ der. Oysa onun malından kendisine kalan, yiyip tükettiği, giyip eskittiği ve sadaka verip önden gönderdiğidir.” buyurur. (Müslim, Zühd, 2958; mealen.)
Demek ki mesele yalnızca ne kadar kazandığımız değil, kazandığımızı neye dönüştürdüğümüzdür. Bir gün ev başkasına kalır, makam sona erer; fakat bir gönle dokunmanın, faydalı bilgi bırakmanın ve iyiliğe vesile olmanın izi sürebilir.
Dahası, yalnızca sahip olduklarımız değil, biz de geçiciyiz. Kur’an, “O’nun zatından başka her şey yok olacaktır.” (Kasas, 88) buyurur. Sonu olan şeylere sınırsız güven bağlamak, kaçınılmaz değişimler karşısında bizi kırılganlaştırır. Bâki olan ise yalnız Allah’tır.
“Kim Allah’a güvenirse O, ona yeter.” (Talâk, 3) ayeti bize sağlam bir dayanak gösterir. Tevekkül, çabayı bırakmak değildir; çalışıp tedbir aldıktan sonra sonucu Allah’a emanet edebilmektir. Her sorun istediğimiz biçimde çözülmeyebilir; fakat güven, zorluklar karşısında sabrı ve umudu korumamıza yardım eder.
Başta yağmasını, sonra dinmesini istediğimiz yağmur gibi isteklerimiz değişir. Değişmeyen, Allah’ın kudreti ve rahmetidir. Bu yüzden mesele dünyayı terk etmek değil, dünyaya doğru ölçüyle bağlanmaktır. Malımız olsun ama bizi esir almasın; imkânlarımız artsın ama merhametimiz azalmasın.
Dün hayalini kurduğumuz şey bugün yükümüz olabilir. Ama kalbimizi o yüke değil, bâki olan Allah’a bağlarsak kayıpların karşısında da ayakta kalabiliriz.
Tuncay Zeyd SESLİ
Eğitimci